هفت‌خان ترامپ برای عبور از تنگه مرگ

افزایش لجام گسیخته قیمت جهانی نفت و به تبع آن، بحران قیمت بنزین در داخل آمریکا، بحران‌هایی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای را برای دولت فعلی این کشور بوجود آورده که به گفته صاحب‌نظران تنها مسیر برون‌رفت از آن از تنگه هرمز می‌گذرد، آبراهی که قدرت ایران، دونالدترامپ رئیس جمهوری آمریکا را با چالش‌هایی بسیار جدی مواجه می‌کند و برخی تحلیگران آن را تنگه مرگ تعبیر کرده‌اند.

کد خبر: ۱۳۸۱۳۵۶

پنجشنبه - ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ / March 12, 2026

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو، به نقل از تارنمای شبکه سی‌ان‌ان، با شدت گرفتن تنش با ایران، شریان انرژی جهانی تنگ‌تر می‌شود و بسته‌ماندن تنگه هرمز درد اقتصادی را نه دوبرابر بلکه به صورت تصاعدی چند برابر می‌کند.

بر همین اساس دولت ترامپ در پی حل بحران نفتی در چندین جبهه پیکار می‌کند: از یک‌سو تقلا می‌کند تا با سازمان‌دادن یک عملیات نظامی پیچیده جریان آمدوشد نفتکش‌ها را بار دیگر آغاز کند و از سوی دیگر با مداخله در بازارها، راه‌هایی برای کاهش قیمت‌ها بیابد. همچنین کارزاری برای اطمینان افکار عمومی به راه انداخته که افزایش نرخ بنزین کوتاه‌مدت است.

با این‌حال در پنتاگون و وست‌وینگ اعداد و ارقام ترسناک می‌شوند. نفت خام برنت مرز ۱۰۰ دلار را در هربشکه رد کرد. کمبود نفت در بازار‌های جهانی، تولید را کند کرده و به سرعت به نقطه‌ای نزدیک می‌شود که تولیدکنندگان عمده به دلیل محدودیت در ذخایر، کارشان را متوقف کنند.

کویت، عراق و امارات با سرریز مخازن ذخیره در حال بستن چاه‌هایشان‌اند. وقتی این چاه‌ها بسته‌شوند، نمی‌توان به آسانی دوباره از آنها استفاده کرد و این امر آتش‌فشانی بلند از ذخایر می‌سازد که آبشار آن دامن‌گیر اقتصاد جهانی می‌شود.

یک مقام بلندپایه پیشین دولتی در گفت‌و‌گو با سی‌ان‌ان بیان کرد: شرایطی از این دست در بازار اگر به طول بیانجامد یا بدتر شود، واقعیتی را [به ما]تحمیل می‌کند که مجبور شویم درباره وسعت و مقیاس این عملیات بازنگری کنیم. نیازی فوری به راه‌حلی کوتاه‌مدت است و کاخ سفید از این امر آگاهی دارد.

تنها راه حل فوری برای این بحران به گفته مدیران مدیران اجرایی صنعت نفت، تحلیلگران بازار و دیپلمات‌ها، عملیات اسکورت دریایی ایالات متحده است؛ همان وعده ترامپ در هفته گذشته برای حفاظت از دارایی‌های حمل‌ونقل دریایی در کوتاه‌مدت.

یک مقام ارشد دولت آمریکا در گفت‌و‌گو با سی‌ان‌ان عنوان کرد: ارتش این موضوع را به دقت زیرنظر دارد و همواره آن را به بحث می‌گذارد. پیشرفت زیادی در اجرای برنامه پیشنهادی رئیس جمهور حاصل شده است.

به گفته افراد متعددی که سی‌ان‌ان با آنها درباره این برنامه صحبت کرده، در هفته گذشته تمرکز اصلی دولت ایالات متحده، بحث بر سر زمان و شرایط یک عملیات دریایی توسط این کشور بوده‌است.

درون دولت بحث‌ها پیرامون این عملیات بر تجزیه‌وتحلیل ریسک فرستادن دارایی‌های ایالات متحده به یک منطقه فعال درگیری متمرکز بوده است.

دره مرگ

با این‌حال یک منبع آگاه وضعیت کنونی تنگه را «دره مرگ» توصیف می‌کند. باوجود آمادگی گروه ضربتی ناو آبراهام لینکلن، واقعیت تاکتیکی روی آب برای آمریکا مخاطره‌آمیز است. ایران به طور موثر تنگه را بین نیروی دریایی‌اش و سپاه پاسداران به دو بخش تقسیم کرده‌است.

سپاه این قابلیت را دارد که مجموعه‌ای از شناور‌های مین‌گذار پراکنده، قایق‌های انتحاری مملو از مواد منفجره و باتری‌های موشکی ساحلی را مستقر کند.

یکی از منابع خاطرنشان کرد: «فشار قیمت نفت زودتر از آنکه بتوانیم تجهیزات قابل جابجایی نظامی‌مان را از میان برداریم، به اوج خود خواهد رسید. جداول زمانی با هم مطابقت ندارند.»

کشتی‌های آمریکایی در حال حاضر از گلوگاه‌های خطرناک‌تر در تنگه اجتناب و در عین حال از عملیات ایالات متحده در ایران پشتیبانی می‌کنند.

انجام ماموریت اسکورت مستلزم قرار دادن کشتی‌های دریایی در معرض خطر است، صرفا برای محافظت از کشتی‌های نفتی بدون هیچ مزیت استراتژیک آشکاری برای خود جنگ.

طرح عملیاتی از پیش تعیین شده، شامل قرار گرفتن ناوشکن‌های آمریکایی برای محافظت از تانکر‌ها در برابر تهدیدات ایران و پشتیبانی کشتی‌های رزمی ساحلی است. با این حال، اطلاعات نشان می‌دهد که ایران در حال انجام یک بازی روانی است. بعید است که به کشتی‌هایی که وارد خلیج فارس می‌شوند حمله کند. در عوض، انتظار می‌رود که آنها را در مسیر خروج، زمانی که کاملا بارگیری شده‌اند، هدف قرار دهد.

سلسله مراتب کار‌هایی که قابلیت شوک‌دهی از سوی تهران دارند، ترسناک است. تحلیلگران معتقدند که ایران ابتدا تانکر‌های گاز طبیعی مایع - کشتی‌هایی که می‌توانند مانند بمب بیروت منفجر شوند - را در اولویت قرار خواهد داد و پس از آن تانکر‌های نفتی را برای به حداکثر رساندن هرج و مرج زیست‌محیطی و اقتصادی در اولویت بعدی خواهد بود.

علی لاریجانی رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران، روز دوشنبه (۱۸ اسفند) در پستی در رسانه‌های اجتماعی بر موضع ایران و خطرات ناشی از آن تاکید کرد.

لاریجانی در پاسخ به پستی که به اظهارات امانوئل مکرون رئیس جمهوری فرانسه در مورد برنامه‌ریزی برای یک ماموریت اسکورت دفاعی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز اشاره می‌کرد در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: بعید است که در میان آتش جنگی که توسط ایالات متحده و اسرائیل در منطقه شعله‌ور شده است، امنیتی در تنگه هرمز حاصل شود.

یک منبع آگاه از این برنامه‌ریزی به سی‌ان‌ان گفت: یکی از نشانه‌های اصلی که می‌توان با آن پیشرفت عملیات اسکورت نیروی دریایی از مرحله برنامه‌ریزی به سمت راه‌اندازی قریب‌الوقوع را دریافت این است که آیا ایالات متحده و کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج فارس به طور ناگهانی شروع به حمله به اهدافی در اطراف تنگه می‌کنند یا خیر.

ایالات متحده احتمالا اطلاعاتی در مورد این فهرست اهداف به شرکای خلیج فارس ارائه داده است، از جمله پایگاه‌های دریایی ایران در نزدیکی پایگاه‌های آنها. حمله به این اهداف احتمالا مقدمه‌ای روشن برای عملیات اسکورت خواهد بود.

دنبال کردن گزینه‌های دیگر

در حالی که ارتش ایالات متحده هنوز در حال برنامه‌ریزی و ملاحظات لجستیکی با توجه به زمان فرسایش بیشتر مواضع دفاعی ایران است، دولت در تلاش است تا اهرم‌های ثانویه‌ای برای تثبیت بازار پیدا کند.

در همین حال، مقامات دولت ترامپ بر دیدگاه بلندمدت‌تری تاکید کرده‌اند که اختلال فعلی بازار نشان‌دهنده درد کوتاه‌مدتی است که کاهش می‌یابد و در این فرآیند، مزیتی بسیار پایدارتر برای تامین انرژی جهانی ایجاد می‌کند.

کریس رایت وزیر انرژی ایالات متحده روز یکشنبه (۱۷ اسفند) در برنامه «فیس د نیشن» شبکه سی‌بی‌اس عنوان کرد: ما یک دوره موقت افزایش قیمت انرژی داریم، اما طولانی نخواهد بود. در بدترین حالت، این بازه زمانی، هفته‌ها است نه ماه‌ها و منجر به موقعیتی بسیار بهتر می‌شود.

سوزی وایلز، رئیس دفتر کاخ سفید و کریس رایت وزیر انرژی با مدیران نفتی در مورد راه‌های مهار قیمت انرژی صحبت کرده‌اند و به آژانس‌های فدرال وظیفه داده شده است تا راه‌حل‌های کوتاه‌مدتی برای هرگونه افزایش قیمت پیدا کنند.

تاکنون مقامات دولت ترامپ ادعا کرده‌اند که کاخ سفید به دنبال استفاده از ذخایر استراتژیک نفت، بزرگترین ذخایر اضطراری نفت خام در جهان نیست و گروه هفت اقتصاد پیشرفته روز دوشنبه در مورد احتمال آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت پس از افزایش قیمت‌ها به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه به دلیل گسترش تاثیر جنگ ایران بحث کردند، اما آنها تصمیم گرفتند که فعلا از این ذخایر استفاده نکنند.

«شرکت توسعه مالی» از یک برنامه بیمه اتکایی ۲۰ میلیارد دلاری رونمایی کرده است تا صاحبان کشتی‌ها را به از سرگیری ترانزیت تشویق کند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده در اقدامی تمایل خود را برای «رفع تحریم» صد‌ها میلیون بشکه نفت روسیه که در حال حاضر در دریا سرگردان هستند، برای تزریق فوری نقدینگی اعلام کرده است.

دولت آمریکا همچنین به افزایش تولید ونزوئلا، پس از انتقال قدرت مورد حمایت آمریکا در کاراکاس در اوایل سال جاری میلادی، اشاره کرده است.

برای ترامپ این بحران صرفا مسئله ژئوپلیتیک نیست بلکه مسئله بقای سیاسی داخلی است. با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای در ماه نوامبر (آبان ۱۴۰۵) افزایش قیمت بنزین نشان‌دهنده یک تهدید مخرب سیاسی است که هیچ میزان لفاظی دیپلماتیک نمی‌تواند آن را پنهان کند.

در حالی که دولت برنامه‌هایی برای تجارت آتی نفت را رد کرده و در حال حاضر ذخایر استراتژیک را تحت کنترل دارد، اجماع بین غول‌های صنعتی مانند موسسه نفت آمریکا یک راه‌حل را پیش‌رو قرار می‌دهد: تنها راه خروج، عبور از این وضعیت است.

یک مدیر اجرایی صنعت نفت به سی‌ان‌ان گفت: «تمرکز واقعی باید بر پاکسازی تنگه باشد.» تا زمانی که نیروی دریایی ایالات متحده نتواند تضمین کند که نفتکش‌ها به توده‌های آتش شناور تبدیل نمی‌شوند، اقتصاد جهانی همچنان گروگان یک باریکه آبی به عرض ۲۱ مایل خواهد بود.