آسیب جدی به بیش از ۵۶ اثر جهانی، ملی، موزه و بنای تاریخی/ تهران در صدر فهرست خسارت‌ها

وزارت میراث‌فرهنگی در بیانیه‌ای، بار دیگر حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به بناها، موزه‌ها و محوطه‌های تاریخی ایران را جنایتی علیه هویت تاریخی ملت و تعرضی آشکار به میراث مشترک بشریت دانست و اعلام کرد: در پی این تجاوز نظامی، دست‌کم ۵۶ موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استان‌های مختلف کشور دچار آسیب‌های جدی شده‌اند.

کد خبر: ۱۳۸۲۳۳۵

شنبه - ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ / March 14, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، به نقل از وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی این وزارتخانه حملات اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی به آثار تاریخی و فرهنگی ایران را به شدت محکوم و با نهایت تأسف و انزجار اعلام کرد: در پی تجاوز نظامی اخیر رژیم جنایتکار آمریکا و هم‌پیمان آن، رژیم نامشروع و کودک‌کش صهیونیستی علیه ایران، دست‌کم ۵۶ موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استان‌های مختلف کشور هدف هجوم مستقیم قرار گرفته و دچار آسیب‌های ساختاری و جدی شده‌اند. این اقدام وحشیانه، جنایتی علیه هویت، حافظه تاریخی و روح یک ملت و لطمه‌ای جبران‌ناپذیر به میراث مشترک بشریت به شمار می‌آید. کینه دشمن کودک‌کش به ایران و ایرانی برای جهانیان آشکار و هویدا شد و ابهام بزرگ ملت ما سیاست سکوت و رفتار‌های غیرقابل توجیه نهاد‌های بین‌المللی در برابر این جنایات ضدانسانی و ضدتمدنی دشمنان ایران زمین است. تاریخ امروز برای نسل‌های آتی درس‌آموز خواهد بود که هیچگاه به دشمنان اعتماد نداشته و استقلال به فرهنگ درونی ملت تبدیل خواهد شد.

در ادامه این بیانیه تاکید شده است: استان تهران به عنوان قلب سیاسی و فرهنگی ایران، با ۱۹ اثر آسیب‌دیده در صدر فهرست این جنایت قرار دارد. آثار بی‌بدیلی همچون کاخ گلستان، ارگ تاریخی تهران، بازار تاریخی تهران، کاخ مرمر، عمارت تاریخی شهربانی، ساختمان سنای سابق، مسجد سپهسالار و کاخ‌موزه فرح‌آباد از جمله بنا‌هایی هستند که هدف حملات مستقیم قرار گرفته‌اند. این آثار شناسنامه تاریخی ایران‌زمین و گنجینه‌ای از هنر، مقاومت و شکوه تمدن ایرانی محسوب می‌شوند.

در بخش دیگری از این بیانیه به گستره خسارات در سایر استان‌های کشور اشاره شده و آمده است: در استان کردستان، ۱۲ بنای شاخص از جمله عمارت سالارسعید (موزه باستان‌شناسی سنندج)، موزه خسروآباد و عمارت آصف وزیری آسیب دیده‌اند.

در استان اصفهان، نگین معماری جهان، مجموعه میدان نقش جهان که در فهرست میراث‌جهانی ثبت شده است، به همراه کاخ چهلستون، مسجد جامع عباسی و بخش‌هایی از بافت تاریخی شهر اصفهان هدف حمله قرار گرفته‌اند.

همچنین در استان لرستان، دژ تاریخی فلک‌الافلاک و موزه‌های آن آسیب دیده‌اند. در استان کرمانشاه نیز تکیه بیگلربیگی و دبیرستان تاریخی کزازی هدف این تعرض قرار گرفته‌اند. در استان بوشهر، عمارت سبزآباد و خانه تاریخی وایت‌هاوس در بندر سیراف دچار آسیب شده و در استان ایلام نیز موزه باستان‌شناسی دره‌شهر از این حملات مصون نمانده است.

وزارت میراث‌فرهنگی در ادامه این بیانیه تصریح کرده است: این حملات، مصداق آشکار جنایت علیه فرهنگ و میراث‌فرهنگی است؛ اقدامی که در زمره جدی‌ترین جنایات بین‌المللی و نمونه‌ای از خرابکاری عمدی علیه میراث مشترک بشریت محسوب می‌شود.

در بخش حقوقی این بیانیه نیز تاکید شده است: بر اساس مفاد کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حمایت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه، به‌ویژه مواد ۴ و ۱۹ که حفاظت از اموال فرهنگی را حتی در شرایط مخاصمات داخلی نیز الزامی می‌دانند، همچنین کنوانسیون ۱۹۷۲ حفاظت از میراث‌فرهنگی و طبیعی جهان، به‌ویژه ماده ۶ که احترام به میراث جهانی را برای کشور‌های عضو الزام‌آور می‌داند و نیز قطعنامه ۲۳۴۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد (۲۰۱۷) که تخریب میراث‌فرهنگی را اقدامی مجرمانه و محکوم اعلام کرده است، حملات نظامی به اماکن فرهنگی و تاریخی ایران نقض آشکار تعهدات بین‌المللی و مصداق بارز جنایت علیه میراث بشریت به شمار می‌رود.

در ادامه این بیانیه آمده است: وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی جمهوری اسلامی ایران به عنوان امین و وارث این گنجینه‌های تمدنی، مراتب اعتراض رسمی خود را از طریق مجاری دیپلماتیک و حقوقی به نهاد‌های ذی‌صلاح بین‌المللی از جمله یونسکو، ایکوموس و سازمان ملل متحد اعلام کرده و از همه ایرانیان داخل و خارج از کشور دعوت می‌کند برای پیگیری این جنایت در مراجع حقوقی و قضایی بین‌المللی همراهی و مطالبه‌گری کنند.

وزارت میراث‌فرهنگی در بخش دیگری از این بیانیه از وجدان‌های بیدار جهانی، اندیشمندان، هنرمندان و ملت‌های آزاده جهان خواسته است در برابر این هجمه به ریشه‌های تمدن بشری سکوت نکنند و تاکید کرده است: جهانی که در برابر نابودی فرهنگ‌ها و هویت‌ها سکوت کند، در حقیقت به استقرار نظمی مبتنی بر زور و نابودی ارزش‌های انسانی تن داده است.

این بیانیه آمده می‌افزاید: وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های کارشناسی داخلی، نسبت به پایش دقیق خسارات وارده اقدام کرده و در نخستین فرصت پس از پایان این تجاوز، طرح جامع «بازآفرینی هویتی و مرمت اضطراری» آثار آسیب‌دیده را با اتکا به دانش بومی و با مشارکت دانشگاهیان، پژوهشگران و متخصصان کشور اجرایی خواهد کرد.

این بیانیه تاکید می‌کند: هویت ایرانی، میراثی برای همیشه است؛ میراثی که هرگز از حافظه تاریخ محو نخواهد شد.