الجزیره: هرمز، طلایی‌ترین برگ برنده ایران در مذاکرات

به نوشته الجزیره، تهران با ترکیب «زیرکی بازرگان و صلابت مبارز» تنگه را به سلاحی خاموش تبدیل کرد که معادلات جهانی را به سود خود تغییر داد.

کد خبر: ۱۳۹۱۰۸۰

پنجشنبه - ۲۰ فروردين ۱۴۰۵ / April 09, 2026

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ وبگاه قطری الجزیره در تحلیلی مفصل به بررسی «تحول سرنوشت‌سازی» پرداخته که با اعلام آتش‌بس موقت دو هفته‌ای از سوی دونالد ترامپ رقم خورد. این رسانه عربی با اقرار به ناکامی راهبرد نظامی واشنگتن، نوشته است که ایران با «مدیریت هوشمندانه» تنگه هرمز و اتخاذ سیاست «انعطاف انتخابی»، موفق شد این آبراه استراتژیک را به سلاحی خاموش و دقیق بدل کند که بدون شلیک یک گلوله، معادلات جهانی را به سود خود تغییر داد.

الجزیره به نقل از تحلیلگران خود نوشته است که تهران به جای بستن کامل تنگه، رویکردی عمل‌گرایانه را در پیش گرفت که تلفیقی از «زیرکی یک بازرگان و صلابت یک مبارز» است. بر این اساس، ایران اجازه عبور انتخابی به کشتی‌هایی را می‌داد که به مقصد چین، هند و برخی دیگر از کشور‌ها می‌رفتند و همزمان از تردد نفتکش‌های مرتبط با آمریکا و رژیم صهیونیستی جلوگیری می‌کرد. این وبگاه قطری به نقل از «کنیت کاتزمان»، پژوهشگر مرکز «سوفان»، می‌نویسد: ایران با این سیاست «امتیازدهی حساب‌شده» موفق شد ائتلاف بین‌المللی تحت رهبری آمریکا را بشکند و کشور‌هایی را که تمایل چندانی به جنگ تمام‌عیار نداشتند، از واشنگتن جدا کند.

سلاح پنهان» بیمه و عوارض؛ فشار اقتصادی بدون شلیک یک گلوله

الجزیره در ادامه این یادداشت به ابتکار دیگر ایران اشاره می‌کند که فراتر از میدان نظامی عمل می‌کرد. به نوشته این رسانه، ایران با استفاده از کنترل تقریباً کامل خود بر تنگه، اقدام به وضع «عوارض عبور» برای کشتی‌ها کرد و همزمان با افزایش ریسک تردد، حق بیمه نفتکش‌ها را به سطحی نجومی رساند.

«اما سالزبوری»، کارشناس دفاعی، به الجزیره گفت: این روش «تردد را از نظر مالی برای بسیاری از شرکت‌ها غیرممکن کرد»؛ چراکه هزینه بیمه هر نفتکش از ۴۰ هزار دلار به نزدیک یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار جهش کرد. وبگاه قطری اعتراف می‌کند که ایران «بدون نیاز به درگیری نظامی مستقیم، جنگی نرم را در اتاق‌های بیمه و روی میز‌های بنادر به راه انداخت».

تهدید امنیت غذایی جهان؛ سلاح دیگری در جیب تهران

الجزیره با اشاره به پیامد‌های گسترده‌تر این راهبرد می‌نویسد که کنترل ایران بر هرمز فقط به بازار انرژی محدود نشد. بر اساس گزارش این وبگاه، از اوایل مارس (اسفند-فروردین) محموله‌های کود شیمیایی از خلیج فارس به دلیل اختلال در تردد متوقف شد و قیمت کود‌های نیتروژنی در جهان ۳۰ درصد افزایش یافت.

کارشناسان به الجزیره گفته‌اند در صورت ادامه جنگ، این رقم به ۵۰ درصد هم می‌رسید. همچنین برنامه جهانی غذا (WFP) هشدار داده بود که شمار گرسنگان جهان ۴۵ میلیون نفر افزایش می‌یابد. الجزیره می‌نویسد: «ایران با ابزار هرمز، توانست هزینه‌های جنگ را بر دوش اقتصاد جهانی بیندازد و فشاری چندلایه بر جامعه بین‌المللی وارد کند.»

آمریکا در بن‌بست؛ ترامپ نیازمند «راه خروج» شد

این وبگاه قطری در بخش دیگری از تحلیل خود، به اذعان تحلیلگران اشاره می‌کند که واشنگتن پس از هفته‌ها نتوانست هیچ یک از اهداف اعلامی خود را محقق کند.

«ساسان کریمی»، استاد دانشگاه تهران، به الجزیره گفت: «ایران بیش از یک ماه در برابر دو قدرت هسته‌ای ایستادگی کرد و آنها نتوانستند به هیچ یک از اهداف خود برسند.» از نگاه الجزیره، «ترامپ بود که به چنین راه خروجی نیاز داشت» و آتش‌بس اعلام‌شده، در واقع اذعانی به شکست گزینه نظامی است. «امین صیقل»، استاد دانشگاه استرالیا، نیز تأکید کرد که متحدان آمریکا این جنگ را «ضرورت» خود نمی‌دانستند و حمایت کافی از واشنگتن به عمل نیاوردند.

الجزیره: هرمز دیگر یک گذرگاه نیست؛ طبقه‌ای برای مذاکره از موضع قدرت شد

الجزیره در پایان این یادداشت می‌نویسد: «تنگه هرمز دیگر صرفاً یک آبراه استراتژیک نیست. به لطف سیاست انعطاف انتخابی ایران، این آبراه به یک ابزار ژئوپلیتیک پیچیده تبدیل شده است.»

این رسانه قطری به نقل از «علی واعظ»، مدیر پروژه ایران در گروه بین‌المللی بحران، پیشنهاد می‌دهد که راه حل پایدار «مدیریت مشترک» تنگه با مشارکت ایران و کشور‌های شورای همکاری خلیج فارس و میانجیگری عمان است.

واعظ تأکید می‌کند که بازگشت به وضع پیش از جنگ، بدون «شکست کامل ایران (که بعید است) یا ترتیبات دیپلماتیک با رفع تحریم‌ها» ممکن نیست.

وبگاه قطری در جمله پایانی خود می‌نویسد: «آنچه امروز شاهد آن هستیم، اثبات این واقعیت است که تهران میز مذاکره را از موضع قدرت به دست گرفته است و هرمز را به طلایی‌ترین برگ برنده خود تبدیل کرده است.»