ترکیه: تنگه هرمز، مادر بحران‌های انرژی در ۵۰ سال اخیر است

وزیر انرژی ترکیه گفت: بسته شدن تنگه هرمز بحران «مادر بحران‌ها»‌ی انرژی در ۵۰ سال اخیر است و اگر قیمت نفت به ۲۰۰ دلار برسد، اقتصاد جهانی وارد رکود و تورم بی‌سابقه‌ای خواهد شد.

کد خبر: ۱۳۹۱۰۸۲

پنجشنبه - ۲۰ فروردين ۱۴۰۵ / April 09, 2026

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ «آلب ارسلان بایرقدار» وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه در گفت‌وگوی تفصیلی با الجزیره هشدار داد که بحران بسته شدن تنگه هرمز از ۲۸ فوریه گذشته، جهان را با «مادر بحران‌ها» روبه‌رو کرده است.

او تأکید کرد که با وجود آتش‌بس موقت، هنوز زنجیره تأمین انرژی به حالت عادی بازنگشته و اگر قیمت نفت به ۲۰۰ دلار برسد، اقتصاد جهانی وارد رکود دیگری خواهد شد.

وزیر ترکیه با اشاره به اینکه جهان روزانه به ۱۰۳ میلیون بشکه نفت نیاز دارد، اظهار داشت که به دلیل بسته شدن مهمترین منفذ صادراتی نفت در جهان، هم‌اکنون با کسری حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز مواجه هستیم.

بایرقدار تاکید کرد: «اگر امروز بخواهید محموله‌ای برای تحویل فوری خریداری کنید، باید ۱۴۰ دلار به ازای هر بشکه بپردازید و این احتمال وجود دارد که قیمت تا ۲۰۰ دلار نیز افزایش یابد که بدترین سناریو است. در چنین شرایطی، اقتصاد جهانی دچار رکود، انقباض اقتصادی و تورم بالا خواهد شد و پایان این وضعیت برای تمام جهان ویرانگر خواهد بود

دور زدن هرمز ممکن، اما هزینه‌بر و زمان‌بر است / دو خط لوله که جهان را از فاجعه نجات دادند

بایرقدار با اشاره به درس‌های این بحران گفت: «تنوع‌بخشی به مسیر‌های انرژی از هر زمان دیگری حیاتی‌تر شده است. اگر خط لوله استراتژیک عربستان سعودی که نفت را از شرق به غرب این کشور و سپس به دریای سرخ منتقل می‌کند و همچنین خط لوله امارات متحده عربی که روزانه ۱.۸ میلیون بشکه نفت را به بندر الفجیره می‌رساند، وجود نداشت، جهان با فاجعه‌ای بسیار بزرگ‌تر مواجه می‌شد.» وی تصریح کرد که بحران کنونی جهان را مجبور به ایجاد «ساختاری جدید برای نظام انرژی» می‌کند.

وزیر ترکیه در حالی از این دو خط لوله به عنوان عوامل کاهش‌دهنده فاجعه یاد می‌کند که واقعیت میدانی نشان می‌دهد ظرفیت این خطوط در مقایسه با حجم عظیم نفت عبوری از تنگه هرمز (حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز) ناچیز است و به هیچ وجه نمی‌تواند جایگزین تردد نفتکش‌ها شود. به عبارت دیگر، جهان همچنان در تنگنای هرمز گرفتار است و گزینه‌های جایگزین یا محدود هستند یا نیازمند سال‌ها زمان و سرمایه‌گذاری

ترکیه علی‌رغم ذخایر ۷۲ درصدی گاز، زیر بار هزینه‌های سنگین رفت / افزایش یک دلاری نفت، ۴۰۰ میلیون دلار خرج ترکیه می‌کند

بایرقدار در حالی از ذخایر استراتژیک ترکیه سخن گفت که اذعان کرد این کشور نیز از طوفان قیمت‌ها در امان نمانده است. وی اعلام کرد: «مراکز ذخیره‌سازی گاز ترکیه در حال حاضر ۷۲ درصد پر هستند در حالی که این رقم در اروپا تنها ۲۸ درصد است. همچنین بیش از ۵۰ درصد مخازن نفت خام ما پر می‌باشد. فقط حدود ۱۰ درصد از نیاز نفتی ترکیه از تنگه هرمز تأمین می‌شود که این مقدار قابل مدیریت است.»، اما همین رقم به ظاهر کم نیز نشان می‌دهد که حتی ترکیه که خود را یک «کشور محوری» در انرژی می‌داند، نمی‌تواند به کلی از تأثیرات بسته شدن هرمز فرار کند.

وزیر ترکیه با بیان اینکه هر دلار افزایش قیمت هر بشکه نفت، ۴۰۰ میلیون دلار هزینه اضافی برای بودجه آنکارا به همراه دارد، پیش‌بینی کرد: «اگر میانگین قیمت نفت امسال حدود ۱۰۰ دلار تثبیت شود، هزینه اضافی نفت و سوخت برای ترکیه حداقل ۱۳ تا ۱۴ میلیارد دلار خواهد بود. برای گاز طبیعی نیز این رقم به ۷ تا ۱۰ میلیارد دلار می‌رسد. این یک فشار اضافی بر ترکیه است.»

سه پروژه جایگزین که نشان می‌دهند هرمز بی‌جایگزین است / از ترکمنستان تا قطر، همه راه‌ها از ایران می‌گذرند یا نیازمند امنیت پایدار

بایرقدار برای رهایی از وابستگی به هرمز، سه پروژه بزرگ را پیشنهاد داد: انتقال گاز ترکمنستان از طریق دریای خزر به ترکیه و اروپا، تمدید خط لوله نفت عراق-ترکیه تا بصره، و احداث خط لوله گاز قطر به ترکیه از مسیر عربستان، اردن و سوریه. وی این پروژه‌ها را «ضروری» و «از نظر فنی و تجاری مقرون به صرفه» خواند.

اما ناظران معتقدند تحقق این پروژه‌ها مستلزم سال‌ها زمان، سرمایه‌گذاری چندین میلیارد دلاری و مهم‌تر از همه، ثبات امنیتی در منطقه‌ای است که همین حالا درگیر بحران است. ضمن اینکه مسیر بسیاری از این خطوط پیشنهادی یا از نزدیکی مرز‌های ایران عبور می‌کند یا به همکاری کشور‌هایی نیاز دارد که در معرض فشار‌های ژئوپلیتیکی هستند. به عبارت دیگر، هیچ یک از این طرح‌ها نمی‌تواند در کوتاه‌مدت جایگزین گشایش تنگه هرمز شود و این واقعیت تلخی است که جهان و از جمله ترکیه با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

آتش‌بس موقت کافی نیست / وزیر ترکیه: همه می‌خواهند این وضعیت هرچه سریع‌تر پایان یابد

وزیر انرژی ترکیه با ابراز امیدواری نسبت به آتش‌بس اعلام‌شده، تأکید کرد: «آتش‌بس موقت انتظارات را افزایش داده، اما همه می‌دانند که تنها یک صلح پایدار می‌تواند کشتی‌ها را به هرمز بازگرداند. ما امیدواریم این آتش‌بس به صلحی دائمی تبدیل شود، زیرا تا آن زمان، ریسک بازگشت به حالت عادی همچنان بالاست.»