گزارش|

درس‌های نبرد رمضان برای همسایگان جنوبی؛ امنیت خریدنی نیست!

به گفته بسیاری از کارشناسان جنگ رمضان را می‌توان نقطه پایانی بر حاکمیت هژمونی آمریکا در منطقه و عبور حکام عرب از راهبرد دخالت بازیگران غربی برای تأمین امنیت خود دانست و این اتفاق بزرگ به واسطه معجزه ایرانی‌ها با تکیه برباورملی جلوی چشمان همسایگان جنوبی خود رقم زدند.

کد خبر: ۱۳۹۲۳۴۰

يکشنبه - ۲۳ فروردين ۱۴۰۵ / April 12, 2026

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو؛ شاید هنوز بسیاری از ابعاد گسترده نبرد رمضان بین ایران و آمریکا و رژیم صهیونسیتی مشخص نشده باشد. همزمان با مذاکرات اسلام آباد و توا قفی کوتاه در تبادل آتش بین دو طرف٬ فرصتی فراهم شده است ابعاد این نبرد از منظر تاثیرگذاری آن بر نظم جدید منطقه مورد بحث و ارزیابی قرارداد.

ایران از همان ساعات ابتدایی آغاز جنگ تحمیلی٬ به پیروی از فرمان رهبر شهید انقلاب ، جنگ در ابعاد منطقه‌ای آغاز کرد. حملات موشکی و پهپادی گسترده به پایگاه‌ها و منافع اقتصادی ایالات متحده آمریکا در کشور‌هایی مثل امارات٬ قطر٬ بحرین٬ کویت و عربستان سعودی و مهم‌تر از همه اجرای سیستم کنترل همه جانبه بر تنگه هرمز٬ از جمله اقدامات ایران در واکنش به حملات آمریکایی صهیونیستی بود.

اینطور بنظر می‌رسد که نوع حملات و سبک پاسخ ایران٬ آنچنان قابل پیش‌بینی برای طرف مقابل نبود؛ موضوعی که البته دونالد ترامپ نیز چند روز پیش به آن اذعان کرد. با این اوصاف بنظر می‌رسد که با گذشت بیش از ۴۰ روز از آغاز جنگ رمضان٬ هژمونی منطقه غرب آسیا تغییرات قابل توجهی نسبت به قبل از جنگ داشته و قطع به یقین آینده منطقه را دستخوش تغییرات گسترده خواهد کرد. آینده‌ای در دل خود درس‌های زیادی برای کشور‌های منطقه خواهد داشت.

حضور آمریکا امنیت آور نیست

تصور این بود که اگر آمریکا، به‌عنوان قدرتمندترین ارتش دنیا، در خاک کشوری پایگاه نظامی تاسیس کند، امنیت کشور میزبان، تضمین خواهد شد. در این جنگ ثابت شد که وجود پایگاه‌های آمریکا، دقیقا علت اصلی ناامنی در یک کشور است. اگر حملات علیه ایران از پایگاه‌های حاضر در کشور‌های عربی انجام نمی‌شد، لزومی نداشت که جنگ تا این حد گسترش یابد و صرفا به نیرو‌های آمریکایی همچون ناو هواپیمابر، محدود می‌شد.

در عین حال٬ کشور‌های عربی که پول‌های نفتی هنگفتی را برای تأمین امنیت خود از طریق همکاری نظامی با ایالات متحده آمریکا خرج کرده بودند٬ نتوانستند در برابر حملات ایران به برخی تاسیسات حیاتی خود سپر دفاعی داشته باشند. همین موضوع به خوبی نشان می‌دهد که عملا این کشور‌ها در راهبرد تامین امنیت از طریق استفاده از تجهیزات نوین آمریکایی موفقیت چشم‌گیری داشته باشند؛ لذا بعید نیست که جنگ رمضان موجب تغییر و بازنگری این راهبرد از سوی اعراب شود.

تثبیت ایران به عنوان یک قدرت موشکی در منطقه

از همان ساعات ابتدایی جنگ٬ نیرو‌های مسلح ایران در چندین مرحله منافع و پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه را مورد اصابت حملات پهپادی و موشکی قرار دادند. تصاویر و ویدیو‌های منتشر شده در فضای مجازی نیز حاکی از اصابت مستقیم پرتابه‌های ایران به اهداف از پیش تعیین شده بود که به خوبی نشان می‌داد ایران برای همچین روز‌های برنامه ریزی جدی داشته است.

در مقابل نیز سامانه‌های پدافندی پیشرفته آمریکا در کشور‌های منطقه نیز آنچنان در برابر حملات موشکی ایران عملکرد چشم‌گیری نداشت. همین موضوع سبب شد تا با گذشت چند روز از جنگ٬ دولت‌های عربی هرگونه انتشار تصاویر از محل اصابت موشک‌های ایرانی را ممنوع و متخلفان این موضوع را به مجازات‌های سنگین محکوم کنند.

طی نبرد رمضان٬ پایگاه‌ها و منافع آمریکا در کشور‌هایی مانند امارات٬ کویت٬ قطر٬ بحرین و عربستان سعودی به صورت ر‌وزانه مورد هدف قرار می‌گرفت. انتشار تصاویر ماهواره‌ای از پایگاه نظامی آمریکا در عربستان و انهدام هواپیما‌های آواکس آمریکا که در این پایگاه مستقر بودند٬ واکنش‌های متعددی را در فضای رسانه‌ای جهان به دنبال داشت.

افزایش ریسک سرمایه‌گذاری در منطقه

کشور‌های عربی به ویژه امارات، به محلی برای سرمایه‌گذاری خارجی شهرت دارند. اما این سرمایه‌گذاری، به دلیل محبوبیت اینان نزد کشور‌های غربی نیست؛ بلکه برای آن دو عامل می‌توان در نظر گرفت.

اول اینکه، کشوری همچون امارات، هاب اصلی پولشویی و سفیدسازی جنایاتی است که آمریکا در سراسر جهان انجام می‌دهد. آمریکا برای تامین مالی تروریسم، تجارت مواد مخدر، جنایاتی همچون تشکیل داعش و بسیاری پرونده‌های دیگر، از ترس افکار عمومی داخلی، نمی‌تواند به سراغ ساختار رسمی خود برود. بنابراین، نیازمند جایی همچون امارات است که چنین امکانی را فراهم کند.

دوم، در ازای سرمایه‌گذاری‌های وارداتی، آمریکا سهم فراوانی از منابع انرژی این کشور‌ها را تصاحب کرده است. این سرمایه‌گذاری‌های چند دهه‌ای، تنها با چند روز موشک‌باران، از اساس زیر سوال رفت.

روزنامه دیلی میل در این‌باره نوشت: «مهاجران می‌گویند که دبی را ترک خواهند کرد و دیگر برنخواهند گشت؛ زیرا رویای معاف از مالیات توسط جنگ نقش بر آب شده و مقامات شروع به پیگرد قانونی افرادی کرده‌اند که ویدیو‌هایی از موشک‌ها منتشر کرده‌اند.»

پایان عصر تکیه بر بازیگران خارجی

بنظر می‌رسد که جنگ رمضان٬ یک پیام روشن برای کشور‌های منطقه دارد و آن این است که دیگر دوران تکیه مطلق بر بازیگران خارجی برای تأمین امنیت به پایان رسیده است واقعیت‌های جدید ژئوپلیتیکی نشان می‌دهد که امنیت نه کالایی قابل خریداری است و نه محصول مداخلات بیرونی. امنیت پایدار تنها زمانی شکل می‌گیرد که کشور‌های منطقه خود مسئولیت مدیریت اختلافات، ایجاد سازوکار‌های همکاری و طراحی ترتیبات امنیتی مشترک را بر عهده بگیرند.

به گفته بسیاری از کارشناسان٬ پایان جنگ رمضان می‌تواند نقطه پایانی بر حاکمیت هژمونی آمریکایی در منطقه و عبور حکام عرب از راهبرد دخالت بازیگران غربی برای تأمین امنیت خود باشد.