عاملی در سخنانی مطرح کرد

هفت پیامد جهانی جنگ سوم؛ از پیروزی اراده بر فناوری تا ظهور تمدن نوین/ بیانیه ۱۸۰ نخبه جهانی در حمایت از ایران؛ پایان توهم استثناگرایی آمریکایی

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در برنامه «جریان» به تحلیل پیامد‌های جنگ تحمیلی سوم و تأثیرات آن بر جایگاه ایران و انقلاب اسلامی در عرصه جهانی پرداخت.

کد خبر: ۱۳۹۳۳۸۴

سه‌شنبه - ۲۵ فروردين ۱۴۰۵ / April 14, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، عاملی در ابتدای سخنان خود با اشاره به نام‌گذاری این جنگ تأکید کرد: شاید اولین پیامد مهم این جنگ که از آن به جنگ رمضان تعبیر شد، به دلیل آغاز آن در ماه مبارک رمضان، این بود که عمل جهادی در مقابل این جنگ، فضیلت مضاعفی یافت. به تعبیر مقام معظم رهبری، وزن این جنگ در وزن دفاع مقدس و جنگ ۱۲ روزه قرار گرفت که این وزن‌دهی مفهومی بسیار حائز اهمیت است.

وی افزود: در مقطعی از تاریخ قرار گرفته‌ایم که به نظر من اهمیت این مقطع، حتی از اصل انقلاب اسلامی نیز فراتر است. انقلاب اسلامی تحولی بزرگ در ایران ایجاد کرد و جریان مبارزه و مقاومت را در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی شکل داد، اما این جنگ، مبارزه‌ای جدید را در سطح جهان احیا کرد.

پیامد اول: جهانی‌شدن فراگیر ایران و انقلاب اسلامی

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، نخستین و مهم‌ترین پیامد این جنگ را جهانی‌تر شدن انقلاب اسلامی و ایران دانست و توضیح داد: اگر جهانی‌شدن را از نظر محتوایی بررسی کنیم، بسیاری آن را معادل "آمریکایی‌شدن جهان" می‌دانستند؛ نظام فرهنگی، سبک زندگی و فرهنگ هالیوودی که با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین ارتباطی، پهنه سلطه خود را گسترش داده بود.

عاملی با بیان اینکه این جنگ معادلات نمادین جهانی را تغییر داد، تصریح کرد: آوازه نام ایران به عنوان کشوری که در مقابل نظام سلطه ایستاد و هیمنه آن را در هم شکست، در سطح جهان طنین‌انداز شد. امروز با نامی متفاوت از ایران و انقلاب اسلامی مواجهیم؛ نامی محترم که پرچم آن با احترام برافراشته می‌شود و مردم جهان به نشانه احترام به ایران می‌ایستند.

عضو شورای تحول علوم انسانی با اشاره به شواهد عینی از تأثیر جهانی این تحولات گفت: اخیراً یکی از دوستان از آمریکا بازگشته بود و می‌گفت نسل جوان آمریکا، نوحه‌های حماسی ما را تکرار می‌کنند، حتی اگر معنای دقیق کلمات را ندانند. این به دلیل آن است که آن حالت موسیقایی و حماسی در قرائت‌های مقاومت، به نمادی برای مبارزه با نظام سلطه آمریکایی تبدیل شده است.

وی تأکید کرد: شاید در هیچ مقطعی از تاریخ، انقلاب اسلامی، ایران، مردم ایران و رهبر انقلاب، به اندازه امروز در جهان شناخته‌شده و محترم نبوده‌اند.

عاملی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش فناوری‌های نوین ارتباطی در انتقال پیام مقاومت اشاره کرد و گفت: وضعیت تحریف گفتمانی علیه انقلاب اسلامی و سانسور حماسه ایران همواره وجود داشته است. همان‌طور که در شب‌های اخیر، حضور و عظمت مردم ایران در سطح جهانی سانسور می‌شد و تصویر واقعی نمایش داده نمی‌شد. اما رسانه‌های اجتماعی امروز پهنه بزرگی ایجاد کرده‌اند تا در سطح جهانی طرح شویم و صدایمان شنیده شود.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با مقایسه تأثیرات اغتشاشات اخیر و جنگ تحمیلی سوم بر افکار عمومی جهانی اظهار داشت: آن اغتشاشاتی که به وجود آمد، نوعی ابهام در سطح بین‌المللی درباره ایران ایجاد کرد، اما جنگ ۱۲ روزه و این جنگ جدید، پرچم ایران را به دست مردم اروپا، جنوب شرق آسیا و غرب آسیا سپرد و تصویر رهبر شهیدمان را در دستان مردم مبارز جهان قرار داد.

وی افزود: آن انتقامی که دشمن با ایجاد اغتشاشات به دنبال آن بود، تنها ابهام آفرید، اما جنگ سوم، جنگ رمضان، واقعاً یک معجزه الهی بود. نمی‌دانم آیا این خون‌بهای شهدای عزیز بود که معصومیت و حقانیت انقلاب اسلامی را به اثبات رساند؟

عاملی در ادامه تحلیل خود از پیامد‌های جنگ تحمیلی سوم، با تأکید بر ماهیت خانوادگی و مردمی این نبرد اظهار داشت: این جنگ، جنگ خانواده‌ها بود؛ جنگ شهادت خانواده‌ها. در این مقطع، شهادت‌هایی از جنس کربلا، اما در مقیاسی کوچک‌تر را شاهد بودیم.

وی با اشاره به حضور رهبر معظم انقلاب و خانواده محترم ایشان در خط مقدم مقاومت افزود: خود رهبر شهیدوالقدر، همراه با فرزند، عروس، داماد، نوه و تیم دفترشان که هنوز نام بسیاری از شهدای آن جمع منعکس نشده، در یک صحنه واحد به شهادت رسیدند. این هم‌حضری و هم‌سفری در مسیر شهادت، پیامی عمیق از وحدت و ایثار را به جهان مخابره کرد.

کودکان شهدا؛ نشانه‌های پاکی نهضت الهی

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی با یادآوری شهدای کودک این جنگ تأکید کرد: ۱۶۸ کودک مدرسه شجره طیبه میناب و بیش از ۲۱۰ کودکی که آمار شهادت‌شان ثبت شده، وجه دیگری از معصومیت و پاکی این نهضت انقلاب اسلامی را به اثبات رساندند. این کودکان، نه سرباز بودند و نه نظامی؛ تنها جرم‌شان تعلق به ملت ایران و آرمان‌های مقاومت بود.

عاملی با روایتی میدانی از بازدید خود از مناطق آسیب‌دیده گفت: چند شب پیش به بلوار کاج عظیمیه کرج رفتم؛ محل اصابت راکت به خانه‌ای که ۱۸ نفر در آن به شهادت رسیدند. خانواده شهید سلطانی و دو سه خانواده دیگر که از میان آنها، هشت نفر از یک خانواده به شهادت رسیدند. در این خانه‌ها هیچ نیروی نظامی حضور نداشت؛ از کودک یک‌سال‌ونیمه تا پدر ۸۳ساله خانواده سلطانی. این صحنه‌ها، غبارروبی بزرگی از چهره حقیقی انقلاب اسلامی بود.

سرمایه انقلاب؛ پشتوانه‌ای که خرج نمی‌شود

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با استناد به بیانیه گام دوم انقلاب توضیح داد: رهبر حکیم در بخش اول گام دوم، جمع‌بندی دقیقی از "سرمایه انقلاب" ارائه کردند. سرمایه، برخلاف منابع مصرفی، خرج نمی‌شود؛ بلکه پشتوانه‌ای است که با اتکا به آن، مسیر پیش‌رو را طی می‌کنیم. خون شهدا، ایثار خانواده‌ها و معنویت مردم، سرمایه‌هایی هستند که امروز مسیر مقاومت جهانی را هموار کرده‌اند.

وی افزود: به نظرم این یکی از مهم‌ترین پیامد‌های جهانی جنگ سوم بود: اثبات معصومیت، حقانیت و سرمایه معنوی انقلاب اسلامی در محکمه افکار عمومی جهان.

پیامد دوم ظهور هویت جهانی مبارزه؛ فراتر از مقاومت

عاملی در بخش دوم تحلیل خود، به شکل‌گیری هویت جهانی مقاومت و مبارزه به عنوان دومین پیامد کلان این جنگ اشاره کرد و گفت: شاهد ظهور هویتی جهانی از جنس "هویت مبارزه" بودیم. این هویت، با هویت مقاومت تفاوت‌هایی دارد: هویت مقاومت ممکن است جنبه تدافعی داشته باشد و به دنبال حفظ حیثیت باشد، اما هویت مبارزه، مرز‌ها را می‌شکند و با عظمت و حضور فعال در جهان عرض اندام می‌کند.

وی با مقایسه این جنگ با جنگ ویتنام تصریح کرد: در جنگ ویتنام، تقریباً یک دهه طول کشید تا بیداری در آمریکا صورت گیرد و پویش‌های اجتماعی ضد جنگ شکل بگیرد. اما در این جنگ تحمیلی سوم که علیه مردم شریف ایران، ارزش‌های الهی-اسلامی و تمدنی، و بدون هیچ دلیل موجهی آغاز شد، ظرف تنها سه روز، هفت میلیون نفر در شبکه‌های اجتماعی آمریکا علیه جنگ موضع گرفتند و تمام پویش‌های ضد جنگ در جهان فعال شدند.

عاملی علت این واکنش سریع جهانی را در دو عامل کلیدی دانست: اول، اوج ظلم و بی‌پروایی مهاجمان بود؛ و دوم، افزایش بی‌سابقه آگاهی در جهان. امروز جهانی‌شدن مانند تیغی دو لبه است: یک لبه آن ممکن است جهالت و غفلت را گسترش دهد، اما لبه دیگر آن، دسترسی به اطلاعات و داده‌هاست. امروز جهان، بیش از هر زمان دیگری در تاریخ، به اطلاعات و مستندات دسترسی دارد.

این استاد دانشگاه با اشاره به مستندسازی جنایات اخیر افزود: جنایاتی که آمریکایی‌ها و رژیم صهیونیستی مرتکب شدند، با سرعت و گستردگی بی‌سابقه‌ای در جهان بازتاب یافت. برای نمونه، کشتار پنج‌میلیونی بومیان آمریکا در تاریخ، یا نمونه‌های متعدد کشتار‌های جمعی توسط این نظام‌ها، امروز دیگر پنهان نمی‌ماند. افزایش آگاهی و درک عمق ظلم، به‌ویژه زمانی که جنگ به‌صورت یک‌طرفه و بدون مجوز بین‌المللی آغاز شود، جهان را به واکنش وادار می‌کند.

عاملی با تحلیل جایگاه نمادین ایران در این نبرد جهانی گفت: رژیم اسرائیل از سال ۱۹۴۸ تا پیش از این، در تمام عملیات‌هایش یک‌طرفه پیروز بود و جهان اسلام همواره در موضع بازنده قرار داشت. تنها جایی که زانوی اسرائیل را خم کرد، ایران بود. در این جنگ نیز ایران ایستاد و حسی در جهان شکل گرفت که گویی ایران از طرف تمام مظلومان جهان با آمریکا مبارزه می‌کند. ایران بار سنگین نمایندگی مظلومان را بر دوش می‌کشد؛ حتی برای ظلمی که این نظام‌ها نسبت به مردم خودشان روا داشته‌اند.

وی با اشاره به نابرابری‌های اقتصادی در آمریکا تأکید کرد: مردم آمریکا خود از بازنده‌ترین اقشار در برابر نابرابری‌های برساخته از سیاست‌های اقتصادی حاکمیت هستند. وقتی ۱۰ درصد جامعه آمریکا، ۷۰ درصد منابع درآمدی را در اختیار دارند و ضریب جینی به حدود ۰.۴۵ می‌رسد، یعنی فاصله اجتماعی بسیار عمیقی وجود دارد؛ لذا این حس در جهان تقویت شد که ایران مبارزه‌ای را آغاز کرده که نه تنها برای خودش، بلکه برای همه انسان‌های تحت ستم است. به همین دلیل در بسیاری از پویش‌های اجتماعی جهانی، مردم به زبان خود گفتند: "ما ایرانی هستیم".

عاملی در ادامه تحلیل خود از پیامد‌های جنگ تحمیلی سوم، گفت: امروز در پویش‌های اجتماعی جهان، این شعار‌ها شنیده می‌شود: "ما ایرانی هستیم، ما فلسطینی هستیم، ما لبنانی هستیم، ما عراقی هستیم". این هم‌هویتی، برآمده از درک عمیق جهانیان از ظلمی است که نظام سلطه بر منطقه و جهان روا داشته است.

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی با معرفی مفهوم فرهنگ مخالفت توضیح داد: امروز با پدیده‌ای در دنیای غرب و به‌طور گسترده در سراسر جهان مواجهیم که تحت عنوان "فرهنگ مخالفت" خودنمایی می‌کند. این فرهنگ، بیانگر وضعیتی است که جامعه با یک ساختار ناعادلانه یا سیاست مخرب مخالف است و این مخالفت را در قالب پویش‌های اجتماعی سازمان‌دهی می‌کند.

عاملی با اشاره به نمونه‌های عینی این پویش‌ها افزود: در خود غرب، کمپین‌ها و جنبش‌های اجتماعی متعددی شکل گرفته است: پویش مخالفت با ربا که متفکرانی، چون جان پالمرتون و دیوید پیتکاک پیشگام آن هستند؛ جنبش‌های مخالفت با مصرف الکل؛ طرفداران تغییر وضعیت خانواده و بازگشت به الگو‌های سالم خانوادگی؛ پویش‌های حفاظت از محیط زیست؛ و جنبش‌های انسان‌گرایانه.

وی تأکید کرد: شاید در ظاهر، ماهیت دینی در همه این پویش‌ها وجود نداشته باشد، اما یک ماهیت فطری در آنها جریان دارد؛ همان نغمه‌ای که در فطرت انسان برای عدالت، سلامت، راستگویی و خانواده سالم نهفته است. وقتی وضعیت در دنیای غرب به‌گونه‌ای می‌شود که ۱۵ تا ۲۰ درصد خانواده‌ها به خانواده‌های تک‌سرپرست تبدیل می‌شوند و ۹۵ درصد این خانواده‌ها، خانواده‌های بی‌پدر هستند، این وضعیت یک "دلتنگی برای خانواده واقعی" را در میان اعضای آن جوامع ایجاد می‌کند؛ به‌ویژه در فرزندی که از سرپرستی متعادل محروم است.

پیامد سوم: منفعل کردن اقتصاد جهان و تبدیل جنگ نظامی به جنگ اقتصادی؛ تنگه هرمز، گلوگاه راهبردی جدید

عاملی سومین پیامد کلان جنگ تحمیلی سوم را تبدیل جنگ نظامی به جنگ اقتصادی دانست و گفت: در این جنگ ۴۰ روزه، دفاعی هوشمندانه داشتیم که توانست معادلات اقتصادی جهان را تغییر دهد. تنگه هرمز که پیش از این یک "تنگه ژئوپلیتیک" و نقطه‌ای در جغرافیای سیاسی راهبردی محسوب می‌شد، امروز به یک "جغرافیای اقتصادی راهبردی" تبدیل شده است.

وی با تقدیر از شهدای مدافع تنگه هرمز اظهار داشت: ما ایستادیم پای تنگه هرمز؛ درود خدا و روح پرفتوح شهید تگنسیری و همرزمان شهیدش باد که توانستند این سازه هوشمند مقاومت را در عرض ۲۱ مایل تنگه ایجاد کنند. امروز امکان کنترل این گلوگاه حیاتی را داریم و این واقعیت، تمام حواس دونالد ترامپ و تیمش را پرت کرده و فشار‌های روانی بر او را افزایش داده است.

عاملی با تحلیل تأثیر این کنترل راهبردی بر بازار‌های جهانی افزود: تنگه هرمز جایی است که می‌تواند اقتصاد دنیا را تحت‌الشعاع قرار دهد. نفت برنت هنوز به ۱۴۰ دلار نرسیده ولی خرید ۱۴۰، اما همین تهدید و احتمال، باعث شده معاملات آینده نفت با قیمت ۱۴۰ دلار انجام شود. اگر نفت به‌طور پایدار بر مدار ۷۵ دلار باقی بماند، اقتصاد بسیاری از کشور‌ها دچار چالش می‌شود؛ حال آنکه عبور از مرز ۱۰۰ یا ۱۴۰ دلار، می‌تواند شوک‌های تورمی غیرقابل‌کنترل را به اقتصاد جهانی وارد کند.

پیامد‌های اقتصادی جنگ: از نوسان انرژی تا بازتعریف قدرت

رئیس شورای تحول با اشاره به داده‌های اقتصادی روز توضیح داد: پیامد‌های اقتصادی این جنگ بسیار بزرگ و چندلایه است: اول، افزایش بی‌سابقه قیمت حامل‌های انرژی و ایجاد نااطمینانی در زنجیره تأمین جهانی. دوم، تغییر معادلات قدرت در بازار‌های مالی؛ جایی که ایران با کنترل گلوگاه‌های راهبردی، توانسته نقش آفرین جدیدی در معادلات اقتصادی باشد. سوم، بیداری کشور‌های تولیدکننده انرژی برای بازتعریف رابطه خود با نظام سلطه اقتصادی.

وی تأکید کرد: این جنگ نشان داد که قدرت اقتصادی دیگر تنها در انحصار دلار و نهاد‌های مالی غرب نیست. کنترل جغرافیای راهبردی، همراه با اراده سیاسی و مقاومت مردمی، می‌تواند معادلات اقتصادی جهانی را دگرگون کند.

عاملی در ادامه تحلیل پیامد‌های اقتصادی جنگ تحمیلی سوم، با ارائه داده‌های کمی از تأثیر افزایش قیمت نفت بر اقتصاد جهانی اظهار داشت: اگر قیمت هر بشکه نفت به ۱۴۰ دلار برسد، ماهانه حدود دو و نیم تریلیون دلار به هزینه‌های ناخالص جهان اضافه خواهد شد. نفت تنها یک کالای انرژی نیست؛ سرمایه‌ای است که اثر مستقیم و زنجیره‌ای بر فرآورده‌های نفتی، پتروشیمی، گاز، بنزین، سوخت هواپیما و سایر انرژی‌های مشتق‌شده از نفت دارد.

اثرات موجی بر صنایع غیرنفتی: از ساختمان تا گردشگری

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی با تشریح پیامد‌های غیرمستقیم این افزایش قیمت توضیح داد:، اما فراتر از صنایع انرژی، این شوک قیمتی پیامد‌های گسترده‌ای بر سایر بخش‌های اقتصادی دارد. برای نمونه، صنعت ساختمان که حدود ۳۰۰ نوع فرآورده نفتی و پتروشیمی در آن استفاده می‌شود، به‌طور مستقیم تحت تأثیر قرار می‌گیرد. یا صنعت گردشگری که وابستگی شدیدی به حمل‌ونقل هوایی و زمینی دارد، با افزایش هزینه‌ها به صنعتی گران‌قیمت تبدیل می‌شود که برای بسیاری از جوامع دیگر قابل‌دسترسی نخواهد بود.

عاملی با اشاره به وضعیت معیشتی خانوار‌های جهانی افزود: تقریباً می‌توان گفت جامعه ۸۰ درصدی غرب و بسیاری از نقاط جهان، روی مرز معیشتی زندگی می‌کنند. سبد اقتصادی این خانوار‌ها به‌گونه‌ای است که با اندکی افزایش هزینه‌ها، فشار بر خانواده‌ها چندبرابر می‌شود و افراد توان تأمین نیاز‌های اولیه را از دست می‌دهند.

افکار عمومی جهانی: آمریکا مقصر است، ایران حق داشت

عاملی با تحلیل واکنش افکار عمومی جهانی به این تحولات اقتصادی گفت: وقتی فشار اقتصادی بر مردم جهان افزایش می‌یابد، طبیعی است که بپرسند مقصر کیست؟ و پاسخ افکار عمومی امروز روشن است: آمریکا، چون این جنگ را آغاز کرد. بسیاری از مردم جهان به ایران حق می‌دهند و می‌گویند: ایران ۴۷ سال با تواضع و فروتنی با جهان مواجه شد. ایران می‌توانست سال‌ها پیش تنگه هرمز را کنترل کند؛ این حق قانونی و جغرافیایی ایران بود.

وی با استناد به حقوق بین‌الملل دریا‌ها تصریح کرد: بر اساس کنوانسیون‌های بین‌المللی، ۱۲ مایل دریایی جزو مرز جغرافیایی و آب‌های سرزمینی هر کشور محسوب می‌شود. تنگه هرمز نیز از این قاعده مستثنی نیست. همان‌طور که کانال سوئز و سایر آبراه‌های بین‌المللی تعرفه‌هایی برای عبور و مرور دارند، ایران نیز حق داشت برای عبور از این تنگه راهبردی، تعرفه تعیین کند. امروز دنیا به ایران احترام می‌گذارد، چون علی‌رغم آگاهی از حضور نظامی گسترده آمریکا در منطقه، متواضعانه رفتار کرد.

عاملی با اشاره به گستردگی حضور نظامی آمریکا در جهان گفت: آمریکایی‌ها حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ پایگاه نظامی در ۹۰ کشور جهان ایجاد کرده‌اند که ارزش سرمایه‌گذاری شده در این پایگاه‌ها را حدود ۸.۵ تریلیون دلار برآورد می‌کنند. این رقم نه به قیمت امروز، بلکه بر اساس هزینه‌های تاریخی سرمایه‌گذاری آمریکا محاسبه شده است.

وی با بیان اینکه ایران همواره با حیا و تواضع با همسایگان رفتار کرده، افزود: ما متواضعانه رفتار کردیم، اما برخی همسایگان احترام لازم را بازنگرداندند و حتی با مدیریت خشونت نمادین و پنهان، طمع جزایر دیگر را نیز در سر داشتند. ایران کوتاه آمد تواضع کرد، اما رهبر شهیدمان پیش از آغاز جنگ هشدار داد که این بار، جنگ، منطقه‌ای خواهد بود.

شاخص انتظار هزینه زندگی: بدترین وضعیت در ۵۰ سال گذشته

رئیس شورای تحول علوم انسانی درباره اثر گلوله برفی تورم در اقتصاد غرب و با استناد به گزارش‌های اقتصادی دانشگاه میشیگان توضیح داد: دانشگاه میشیگان ماهانه شاخص "انتظار هزینه زندگی" را منتشر می‌کند که نشان‌دهنده احساس مردم نسبت به آینده اقتصادی است: آیا قیمت‌ها و هزینه‌های زندگی در آینده بیشتر می‌شود یا کمتر؟ آخرین گزارش‌ها نشان می‌دهد این شاخص به بدترین وضعیت در ۵۰ سال گذشته رسیده است؛ حتی نسبت به دوران کرونا. این شاخص که ماه گذشته ۱۲ درصد کاهش داشته، اکنون روی عدد ۴۷ قرار دارد.

عاملی با تمایز قائل شدن بین واقعیت و ادراک واقعیت تأکید کرد: تفاوت میان واقعیت هزینه‌های زندگی و احساس مردم از این هزینه‌ها بسیار مهم است. همان‌طور که میان "فساد" و "احساس فساد"، یا "فقر" و "احساس فقر" تفاوت وجود دارد. ممکن است واقعیت اقتصادی به آن تلخی نباشد، اما وقتی ادراک عمومی شکل می‌گیرد، تأثیرات اجتماعی و سیاسی عمیقی بر جای می‌گذارد. امروز مردم جهان در یک ادراک سخت از وضعیت اقتصادی آینده به سر می‌برند.

هشدار راهبردی: احترام به ضوابط ایران یا پیامد‌های غیرقابل‌جبران

این استاد دانشگاه با هشدار به طرف‌های مقابل اظهار داشت: وضعیت اقتصادی جهان امروز بسیار بغرنج است. اگر احترام لازم به ایران گذاشته نشود و سر تعظیم در برابر ضوابط و مقررات ما فرود نیایند، مشکلات به مراتب بیشتر خواهد شد. افزایش قیمت‌ها می‌تواند تا ۱۰۰ درصد در برخی اقلام اقتصادی پیش برود و اثر گلوله‌برفی جریان افزایش قیمت‌ها، پیامد‌های غیرقابل‌کنتری ایجاد کند.

عاملی به تحلیل چشم‌انداز آتی تحولات پرداخت و گفت: برداشت شخصی من این است که آمریکایی‌ها تمایلی به شروع دوباره جنگ ندارند. البته اگر شروع کنند، ما از همین فرصت برای تقویت نظام دفاعی خود استفاده کرده‌ایم و نظام قدرتی‌مان به مراتب افزایش یافته است.

وی با اشاره به قابلیت‌های دفاعی نوین ایران توضیح داد: ناگفته‌ها و امور عجیب و غریبی وجود دارد که همواره از آنها صحبت می‌شود. من نمایندگی دفاعی ندارم که بتوانم جزئیات را بیان کنم، اما این یک واقعیت است که اموری وجود دارد که تعجب بیشتر آمریکایی‌ها، اسرائیلی‌ها و مردم جهان را برخواهد انگیخت.

عاملی با تحلیل فنی قابلیت‌های موشکی افزود: همین موشک‌هایی که در فضا و خلأ حرکت می‌کنند، وقتی به محیط خلأ می‌رسند، دیگر مسافت برای آنها محدودیت محسوب نمی‌شود. این موشک‌ها می‌توانند در مسافت‌های طولانی‌تر و دورتر، خطرزایی‌های بزرگ‌تری ایجاد کنند. نگاهی که آمریکایی‌ها همواره داشتند مبنی بر اینکه می‌توانند از راه دور و بدون خطر متقابل عملیات انجام دهند، امروز دیگر امکان‌پذیر نیست. خطرات می‌تواند متوجه خود آنها شود.

وی در ادامه تحلیل خود از پیامد‌های جنگ تحمیلی سوم، با تأکید بر دستاورد‌های راهبردی این نبرد اظهار داشت: واقعیت این است که تمام آن سرمایه‌ای که آمریکایی‌ها در منطقه ایجاد کرده بودند، از بین رفت. یکی دیگر از شروط ما که محقق شد، مسئله تنگه هرمز است. این موضوع نیاز به توافق ندارد؛ ما بر تنگه تسلط داریم و آن را رها نخواهیم کرد. تمام زیرساخت‌های لازم برای مدیریت این آبراه راهبردی فراهم شده است.

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی با مقایسه این جنگ با منازعات پیشین توضیح داد: یکی از پیامد‌های جهانی این جنگ که در جنگ‌های گذشته چنین نبود، تأثیر مستقیم آن بر اقتصاد جهان است. در هشت سال دفاع مقدس، هیچ اتفاق خاصی برای اقتصاد دنیا نیفتاد. حتی جنگ اوکراین نیز پیامد قابل‌توجهی بر اقتصاد اروپا یا آمریکا نداشت. اما این جنگ، پیامد بزرگی ایجاد کرد که اقتصاد جهانی را تحت‌الشعاع قرار داد.

عاملی با اشاره به ریشه‌های راهبردی این نگاه افزود: این تدبیر، ریشه در بیانات رهبر حکیم انقلاب از سال ۱۳۶۹ دارد؛ شاید از نخستین بیانات ایشان در دوره رهبری بود که فرمودند: "تنگه هرمز یک تنگه طلایی برای ماست". خوشبختانه در نگاه رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای، این نگاه برای حفظ و مدیریت این تنگه به‌صورت جدی وجود دارد و امروز ثمره آن را مشاهده می‌کنیم.

عاملی چهارمین پیامد کلان جنگ سوم را افزایش جذابیت مدل مبارزه ایران دانست و گفت: این مدل مبارزه هیمنه‌شکن که در ایران اتفاق افتاد، منجر به این خواهد شد که شاهد هیمنه‌شکنی‌های مشابه در نقاط دیگر جهان باشیم.

وی با اشاره به تحولات آمریکای لاتین تصریح کرد: اگرچه متأسفانه در ونزوئلا این وضعیت رخ داد و مقاومت لازم در مقابل جسارت به مردم و منابع این کشور صورت نگرفت، اما از این پس به این سادگی نخواهد بود. کوبا به این سادگی هدف قرار نخواهد گرفت؛ سایر کشور‌های آمریکای لاتین نیز به این آسانی در معرض تهاجم قرار نخواهند گرفت. یک مدل جدید از مبارزه در میان مردم جهان شکل گرفته است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با استناد به داده‌های فضای مجازی جهانی افزود: من بررسی کردم؛ واژه "End of Unipolar" یا "پایان نظام تک‌قطبی"، بیش از ۳۰۰ میلیون بار رویت شده است. این میزان توجه به موضوع رفع انحصار از جهان، نشان‌دهنده اهمیت این گفتمان در افکار عمومی جهانی است.

عاملی با تحلیل پیامد‌های این گفتمان بر نهاد‌های نظامی غرب توضیح داد: این رفع انحصار را شاید بتوان به معنای دیگری، در قالب "فروپاشی تدریجی نظام دفاعی ناتو" نیز مطرح کرد. الان این اتفاق در حال وقوع است: ناتو می‌گوید من ۷۰ درصد هزینه‌های دفاعی را پرداخت می‌کردم؛ کشور‌های اروپایی اکنون می‌گویند بنیه دفاعی خود را تقویت می‌کنند و آن ایستادگی مستقل را پیش می‌گیرند.

پیامد چهارم: شکست ائتلاف‌سازی ترامپ علیه ایران

وی با اشاره به ناکامی‌های دیپلماتیک آمریکا افزود: اسپانیا با وجود فشارها، در آن ائتلاف مورد نظر شرکت نکرد. ائتلافی علی‌رغم همه اصرار‌های ترامپ شکل نگرفت؛ حتی با تهدید‌های ترامپ نیز این ائتلاف محقق نشد. اکنون تهدید ترامپ نسبت به ناتو تغییر کرده: "در سیاست‌هایمان نسبت به ناتو بازنگری می‌کنیم، چون ناتو به داد ما نرسید".

عاملی نتیجه گرفت: به هر حال، روحیه‌ای در جهان شکل گرفته که به نظر می‌رسد نظام قدرت جهانی، بیش از پیش شکننده شده است.

این استاد دانشگاه با اشاره به جایگاه جدید ایران در معادلات بین‌المللی گفت: بحثی که امروز مطرح است، معرفی ایران به‌عنوان قدرت چهارم جهان در کنار آمریکا، چین و روسیه است. قدرت ایران به‌عنوان یک قدرت برتر جهانی مطرح می‌شود؛ برخلاف تصوراتی که می‌کردند: "آیا اینها یک دکمه را می‌زنند و ایران را نابود می‌کنند؟ " این واقعیت نداشت.

عاملی با تحلیل تغییر ماهیت جنگ‌های معاصر تأکید کرد: امروز آمریکایی‌ها به سادگی نمی‌توانند کشتار جمعی انجام دهند؛ دوران سیاست‌های کشتار جمعی به پایان رسیده است. در ایران تاکنون نزدیک به ۳۰۰۰ شهید داشته‌ایم، اما این ۳۰۰۰ شهید، وزن ۳۰۰ میلیون شهید را در بازتاب جهانی داشته‌اند. این‌گونه توانستند تأثیر عمیقی در جهان ایجاد کنند.

وی با مقایسه آماری افزود: در ویتنام نزدیک به سه و نیم میلیون نفر در یک کشتار جمعی کشته شدند. در کامبوج، همسایه ویتنام، نزدیک ۵ میلیون انسان کشته شدند. آنها مرتب این جنگ‌ها را در دنیا ایجاد می‌کردند و هیمنه و قدرت بزرگی برای خود خلق کرده بودند.

فاجعه شجره طیبه؛ خشونت نمادین برای ایجاد رعب جهانی

رئیس شورای تحول علوم انسانی با اشاره به حمله به مدرسه شجره طیبه میناب گفت: همیشه آنها ابتدا یک فاجعه جهانی ایجاد می‌کردند؛ مثل فاجعه‌ای که در مدرسه شجره طیبه ایجاد شد که قطعاً با تعمد و با همان روحیه اسرائیلی-آمریکایی انجام گرفت: "کودکان را بزن و نابود کن تا حساب دست بقیه مردم بیاید؛ بقیه گروه‌های سنی بفهمند که وقتی کودک را می‌کشیم، شما را به راحتی می‌کشیم؛ نظامی را به راحتی می‌کشیم؛ مردم عادی را به راحتی نابود می‌کنیم".

عاملی با تحلیل روان‌شناختی تحولات اخیر افزود: علی‌رغم این هیمنه‌سازی‌ها، الان مثلاً هیئتشان می‌رود و اولین مسئله برایشان این است که با یک هیمنه‌ای وارد شوند؛ یک ابهتی. آمریکا نمی‌خواهد مخدوش شود. ولی این روش دیگر کار نمی‌کند.

وی با اشاره به رفتار‌های متناقض ترامپ در فضای مجازی گفت: شما می‌بینید در همین ۲۴ ساعت، توییت‌هایی که ترامپ می‌زند، بسیار گیج‌کننده است. دو بار بازگو می‌کند که "هنوز تمام نشده، مذاکرات دوباره سر میز می‌آیند". قبلش تهدید می‌کند که "اگر به نتیجه نرسیم، فلان کار را می‌کنیم". این واقعاً وقاحت بالایی است؛ وقاحتی که آمریکایی‌ها پیدا کرده‌اند.

عاملی در ادامه تحلیل خود از تحولات فرهنگی-سیاسی جهان، با اشاره به نماد‌های مقاومت در برابر خشونت نظام سلطه اظهار داشت: آن صحنه‌ای که پلیس آمریکایی پای خود را بر گردن یک شهروند سیاه‌پوست گذاشت و او را به قتل رساند، به نمادی جهانی تبدیل شد: "پایتان را از گردن ما بردارید". این شعار، امروز فریاد مشترک ملت‌های تحت ستم در سراسر جهان است.

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی با مرور تاریخ استعماری آمریکا گفت: جهان امروز می‌پرسد: بگذارید با آرامش زندگی کنیم؛ چقدر می‌خواهید جنگ کنید؟ آمریکا از سال ۱۷۷۶ که به رسمیت شناخته شد - در واقع خودشان خودشان را به رسمیت شناختند، چون متجاوز بودند - با رفتن به سرزمین دیگران و تصرف آن، از ساکنان اصلی آن سرزمین‌ها یک "قوم وحشی" ساختند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر تمدن کهن بومیان قاره آمریکا افزود: سرخ‌پوستان و بومیانی که صاحب تمدن‌های هزاره‌ای در آمریکا بودند، با کشتار جمعی مواجه شدند؛ به‌گونه‌ای که آثار چندانی از آنها باقی نماند. من کتابی با همکاری برخی همکاران تحت عنوان "تنها کانادایی‌ها" نوشته‌ام که در آن به این فاجعه در کانادا پرداخته‌ایم: تمام بومیان کانادا تقریباً نابود شدند و قلیله‌ای بسیار اندک باقی ماندند.

عاملی با نقد گفتمان چندفرهنگ‌گرایی غرب توضیح داد: این نگاه "تنها کانادایی‌ها" یا "تنها آمریکایی‌ها" هنوز وجود دارد، اما یک زرورق ظاهری هم دارد: وانمود می‌کنند که چندفرهنگ‌گرا هستند و به سایر ملیت‌ها احترام می‌گذارند. ولی این احترام، بسیار ظاهری و سطحی است.

وی با اشاره به نمونه‌های عینی این تبعیض گفت: همین الان کسی جرات نمی‌کند از مواضع عدالت‌خواهانه دفاع کند. ببینید چه رفتاری با رئیس دانشگاه هاروارد داشتند، صرفاً به این دلیل که در دانشگاهش عده‌ای به طرفداری از غزه ظهور و بروز پیدا کردند. این وضعیت نشان می‌دهد که ادعای آزادی بیان و احترام به تنوع فرهنگی، در عمل خریدار ندارد.

پیامد پنجم: پیروزی اراده انسانی بر تکنولوژی نظامی؛ معجزه خودباوری ایرانی

عاملی پنجمین پیامد کلان جنگ تحمیلی سوم را اهمیت پیدا کردن اراده در مقابل فناوری دانست و گفت: واقعاً این اتفاق افتاد: امروز ایران اراده خودش را به اثبات رساند. کسی تصور نمی‌کرد - حداقل این خودباوری جهانی وجود نداشت - که ایران بتواند در مقابل این حجم از فناوری نظامی بایستد.

وی با اشاره به نقش رهبر معظم انقلاب در تقویت روحیه خودباوری ملی تأکید کرد: خودباوری ملی را رهبر شهیدمان بار‌ها و بار‌ها تلاش کردند تا به ملت ایران بقبولانند که: شما دارای قدرت هستید؛ ایران دارای قدرت است؛ ایران دارای پیشینه قدرتی جهانی و تاریخی است.

عاملی با تحلیل ترکیب هویت ایرانی-اسلامی افزود: اضافه شدن اسلام در این ۱۴۰۰ سال به تاریخ ایران، یک قدرت مضاعف به این سرزمین داده است. ادبیات غنی ایران، عرفان ایرانی-اسلامی، و فرهنگ مقاومت، همگی لایه‌هایی از قدرت نرم هستند که ایران را به بازیگری بی‌بدیل در معادلات جهانی تبدیل کرده‌اند.

این استاد دانشگاه با ارائه آمار مقایسه‌ای از توان دفاعی طرفین گفت: کسی تصور نمی‌کرد که در مقابل این فناوری عظیم بایستیم؛ فناوری که فقط بودجه دفاعی امسال آمریکا یک و نیم تریلیون دلار است. کل تولید ناخالص ملی آمریکا حدود ۲۷ تریلیون دلار است و آنها ۱.۵ تریلیون دلار را صرف حوزه دفاعی می‌کنند.

عاملی با پرسشی راهبردی ادامه داد: این هزینه‌های سنگین دفاعی از سهم چه قشر اجتماعی کسر می‌شود؟ از سهم کدام گروه محروم؟ در حالی که در ایران، همین اراده مردمی، همین ایمان راسخ، و همین خودباوری ملی، توانست معادله را تغییر دهد و ثابت کند که فناوری بدون اراده، ابزاری ناتوان است.

اراده؛ حلقه مفقوده معادلات قدرت در جهان معاصر

رئیس شورای تحول علوم انسانی با جمع‌بندی این بخش تأکید کرد: پیام جهانی این جنگ این بود: اراده انسانی، ایمان راسخ، و خودباوری ملی می‌تواند بر برتری‌های فناورانه غلبه کند. این یک درس بزرگ برای تمام جنبش‌های آزادی‌بخش جهان است: نباید در برابر هیمنه فناوری دچار یأس شد؛ بلکه باید با تقویت اراده جمعی، معادلات قدرت را بازتعریف کرد.

عاملی در ادامه تحلیل خود از پیامد‌های جنگ تحمیلی سوم، با تأکید بر غلبه اراده ملت ایران بر برتری‌های فناورانه دشمن اظهار داشت: علی‌رغم تمام آن سرمایه‌گذاری‌های کلان، این اراده ملت ایران بود که بر فناوری غلبه کرد. قدرت دفاعی ما، قدرت علم ایران بود که توانست این ارزش بزرگ را خلق کند؛ و حتماً اگر این توان دفاعی را نداشتیم، این سرمایه اجتماعی نیز ممکن بود شکل نگیرد.

رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی با اشاره به جلوه‌های اجتماعی این پیروزی گفت: امروز وقتی نگاه می‌کنم، می‌بینم یک کودک سه‌ساله با چنان رجزخوانی و عظمتی صحبت می‌کند که انسان احساس غرور ملی می‌کند. این غرور ملی، همه گروه‌های سنی جامعه را در بر گرفته است.

عاملی با تأکید ویژه بر نقش زنان افزود: شاید این غرور و حماسه‌آفرینی، بیشتر از همه در میان زنان جامعه شکل گرفت. رجزخوانی زنان و دختران امروز، عظمتی دارد که از رجز‌های مردانه نیز فراتر رفته است. این یک تحول فرهنگی-اجتماعی عمیق است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با توصیف صحنه‌های میدانی مقاومت تصریح کرد: حرف بعدی درباره این اراده، "اراده خانوادگی" در ایران است. این شب‌ها وقتی نگاه می‌کنی، می‌بینی خانواده با کودک شش‌ماهه‌اش، حتی دو ماهه‌اش، با همه اعضایش در میدان حاضر است. نه یک شب، بلکه هر شب بلند می‌شوند و می‌آیند.

وی با تحسین روحیه مردم گفت: شما خستگی در چهره‌شان نمی‌بینید، گلایه‌ای مشاهده نمی‌کنید. با اینکه وضعیت اقتصادی مناسبی نداریم و قاعدتاً باید این فشار‌های اقتصادی در رفتار مردم بروز کند، اما آنها در میدان حضور محکمی دارند. این همان سرمایه اجتماعی است که پشتوانه مقاومت است.

پیامد ششم: فروپاشی روایت دروغین و پیروزی جنگ روایت‌ها به نفع حقیقت

عاملی ششمین پیامد کلان جنگ سوم را شکست روایت‌سازی آمریکایی از پیروزی دانست و گفت: این بار آمریکایی‌ها موفق نشدند روایت دروغین خود را به جهان تحمیل کنند. آنها قدرت روایت‌سازی دارند؛ شما در حوزه علوم سیاسی و رسانه می‌دانید که جنگ شناختی، جنگ اذهان است؛ یک نوع پیروزی در ذهن، یک نوع مغلوب کردن ملت‌ها در افکار عمومی، و کنترل ادراک مردم جهان.

وی با تحلیل علت این شکست توضیح داد: این بار چرا نتوانستند موفق شوند؟ به دلیل قدرت رسانه‌های اجتماعی. رسانه‌های اجتماعی روایتگر بودند، نه رسانه‌های رسمی جهان. توییت‌هایی که نوشته می‌شد، پیام‌هایی که منتشر می‌شد، امروز اگر نگاه کنید، می‌بینید چقدر پیام‌های ناشی از ملامت آمریکا و چقدر روایت‌های ناشی از حقانیت ایران در این فضا شکل گرفته است.

عاملی با مقایسه اعتبار طرفین افزود: روایت دروغین شکست خورد و روایت حقیقی شکل گرفت؛ خصوصاً اینکه نیرو‌های دفاعی ما دروغ نگفتند؛ آنچه گفتند، انجام دادند. امروز برخلاف گفته‌های ترامپ که دائماً با شکست مواجه می‌شود، این تهدید‌های ساعتی و روزانه و هفتگی او یکی پس از دیگری خنثی می‌شود.

این استاد دانشگاه با اشاره به تحولات دیپلماتیک اخیر گفت: ترامپ اکنون دنبال یک واسطه مثل پاکستان می‌گردد تا میانجی‌گری کند و مهلتی دو هفته‌ای به جای آن مهلت ۲۴ ساعته ایجاد شود. اما ایران هرجا هر حرفی زده، حرفش را عملی کرده است. در همین وضعیت خشن، ایران پای روایت راست خودش ایستاده است.

پیامد هفتم: ظهور نگاه تمدنی جدید؛ جهانی که می‌پرسد چرا نمی‌توانیم آرام زندگی کنیم؟

عاملی هفتمین و شاید عمیق‌ترین پیامد جنگ سوم را ظهور یک نگاه تمدنی جدید در جهان دانست که توقع مردم جهان را از زندگی شرافتمندانه بالا برده است و گفت: متأسفانه امروز این زورگویی و نظام سلطه که دائماً در تلاش است خود را بر جهان تحمیل کند، همه مردم جهان را دچار سختی کرده است.

رئیس شورای تحول علوم انسانی با ارائه آمار‌های جهانی تأکید کرد: امروز یک جمعیت ۷۰۰ میلیونی در جهان داریم که گرسنه‌اند؛ یعنی غذای کافی برای زندگی ندارند و درآمد روزانه‌شان بین ۱ تا ۲ دلار است. نیمی از جمعیت جهان امروز تأمین اجتماعی برای امر سلامت ندارند؛ یعنی حدود چهار میلیارد نفر. دو میلیارد نفر مشکل غذایی و ناامنی غذایی دارند.

وی با اشاره به شاخص‌های دیگر توسعه انسانی افزود: بنابراین جهان امروز یک "عقده" دارد نسبت به اینکه: چرا نمی‌توانیم آرام و متمدن زندگی کنیم؟ چرا نمی‌توانیم از یک حیات عدالت‌گرایانه برخوردار باشیم؟ چرا این همه تبعیض در جهان وجود دارد؟

عاملی با نقد نظام سرمایه‌داری آمریکا توضیح داد: آمریکایی‌ها با آن روحیه استثناگرایی که دارند - و واقعاً باید از نظام سرمایه‌داری آمریکا، از نظام صهیونیستی حاکم بر آمریکا صحبت کرد - آن نظامی که ذینفعان جنگ در جهان هستند، مانند آقای دیک چنی و همکارانش، و حتی خود ترامپ که سهمی در این جنگ‌افروزی دارند.

وی افزود: امروز یک نگاه تمدنی در جهان شکل گرفته که می‌پرسد: چرا نمی‌توانیم با آرامش زندگی کنیم؟ چرا نمی‌توانیم عقلانیت صلح داشته باشیم؟ چرا نمی‌توانیم عقلانیت عدالت داشته باشیم؟ این یک دلتنگی، یک نوستالژی برای ظهور یک تمدن است.

رئیس شورای تحول با تحلیل گفتمان تمدنی جهانی گفت: تمدن را نمی‌شود اسمش را آورد، ولی وجود واقعی نداشته باشد. آنها عادت کرده‌اند از آمریکا به‌عنوان یک تمدن جدید صحبت کنند. اما این تمدن جدید، وقتی آثارش جنگ در جهان و ظلم در جهان است، دیگر خریدار ندارد.

عاملی با مرور تاریخ خشونت‌های مدرن افزود: از ۱۹۴۵ که جنگ دوم جهانی تمام شد و بیش از ۱۰۰ میلیون انسان در جنگ‌های اول و دوم کشته شدند، منشور ملل متحد به تصویب رسید با این آرزو که دیگر جنگ در جهان نباشد. اما ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۳ آمریکا وارد جنگ با کره شمالی شد و یکی از خونین‌ترین جنگ‌های تاریخ شکل گرفت که بیش از ۳ میلیون نفر در کره کشته شدند. از ۱۹۵۳ وارد جنگ با کامبوج شد و به مرور توسعه پیدا کرد که تا ۱۹۷۹ ادامه پیدا کرد. در این دوره ۲۶ میلیون بمب بر سر مردم کامبوج فرود آمد؛ که تا هم اکنون درگیر بمب‌های عمل نکرده که بین ۶ تا ۷ میلیون بمب است که به مرور منفجر می‌شود و کشته می‌گیرد.

عاملی با اشاره به پژوهش‌های خود درباره هویت نفرت یا بحران نفرت در جهان گفت: ما مجموعه‌ای را کار کردیم تحت عنوان "Hate Crime" یا بحران نفرت در جهان؛ در آمریکا، در اتریش، آلمان، فرانسه، انگلیس و کانادا پژوهش‌های میدانی وسیعی صورت گرفت. همه این تحقیقات نشان می‌دهد که غرب احساس نفرت بر علیه مسلمانان را عمیق کرده است. در تعابیر رهبر شهیدمان نیز بود که اینها ایجاد نفرت می‌کنند نسبت به مردم جهان.

چهار هراس علیه ایران؛ و شوک واقعیت برای بازدیدکنندگان خارجی

وی با تحلیل پروژه هراس‌افکنی علیه ایران توضیح داد: این فضای نفرت را یک زمانی نسبت به ژاپنی‌ها ایجاد کردند؛ وقتی هیروشیما و ناکازاکی اتفاق افتاد، این قضاوت وجود داشت که "چرا بمب را روی سر کل ژاپن نریختید؟ ". یعنی انقدر فضای نفرت علیه ژاپن ایجاد کردند که قضاوت مردم آمریکا در آن زمان این بود:‌ای کاش این بمب اتم را فقط روی هیروشیما و ناکازاکی نمی‌ریختید، روی سر کل مردم ژاپن می‌ریختید.

عاملی با مقایسه آن دوران با وضعیت امروز ایران گفت: امروز آن هویت نفرت نسبت به ایران بسیار کمرنگ شده است. آنها ایران را با چهار هراس مورد هدف قرار داده بودند: اسلام‌هراسی، ایران‌هراسی، انقلابی‌هراسی، و ایجاد هراس نسبت به تشیع. با این چهار هراس، ایجاد نفرت کرده بودند.

وی با اشاره به تجربه متفکران خارجی از ایران افزود: امروز هر متفکری که برای اولین بار وارد ایران می‌شود، با یک شوک تصویری مواجه می‌شود: این تصویری که از ایران به ما نشان داده بودند، با این واقعیتی که در ایران هست، بسیار متفاوت است. این تفاوت، خودبه‌خود آن روایت دروغین را تضعیف می‌کند.

رئیس شورای تحول علوم انسانی با تحلیل زوال مدل‌های تمدنی غربی گفت: این مسئله باعث می‌شود که آن رویکرد وستفالیایی که دنبال اروپامحوری بود، دنبال ایجاد "اروپای پاک" بود و می‌خواست یک تمدن اروپایی یا آمریکایی را معرفی کند، امروز با آگاهی اجتماعی و واقعیت‌های جهان مواجه شود. مردم امروز قضاوت متفاوتی پیدا کرده‌اند.

بیانیه وجدان جمعی جهان؛ ۱۸۰ امضای نخبگان جهانی برای عدالت و صلح

در بخش پایانی برنامه، مجری از دکتر عاملی درباره بیانیه اخیر نخبگان جهانی پرسید. دکتر عاملی با اشاره به این ابتکار عمل گفت: این بیانیه یک مسیر تقریباً ۱۶ روزه را طی کرد و ۱۸۰ امضا جمع‌آوری شد از متفکرین درجه یک جهان در ۳۰ کشور.

وی با فهرست کردن امضاکنندگان برجسته توضیح داد: مسئولین، سه تن از معاونین سابق سازمان ملل، وزرای سابق، و بیش از ۵۵ دانشگاه معتبر جهان مانند هاروارد، آکسفورد، دانشگاه میشیگان، یوسی‌ال‌ای، دانشگاه آمریکایی بیروت، و دانشگاه‌های هند و پاکستان، این بیانیه را امضا کردند.

عاملی با تشریح محتوای بیانیه گفت: روح این بیانیه این بود که با آن نگاه "همه‌چیز برای ما، هیچ‌چیز برای دیگران" که بنیه تفکر استثناگرایانه و ظالمانه آمریکایی است، مقابله کنیم. در این بیانیه، ظلم‌ها و کشتار‌های جمعی که طی یک قرن گذشته انجام شده، برجسته شده است.

وی افزود: شش اصل در این بیانیه مورد تأیید قرار گرفته که امروز جزو اصول ده‌گانه‌ای است که در شروط جمهوری اسلامی برای پایان جنگ وجود دارد. این اصول مورد تأیید این متفکرین قرار گرفته و امیدواریم که شاهد توسعه این بیداری باشیم.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در جمع‌بندی نهایی تأکید کرد: اگر همین بیانیه به امضای مردم جهان برسد - که این بیانیه خطاب به وجدان جمعی جهان صادر شده، نه به دبیرکل سازمان ملل نوشته شده - می‌تواند تأثیر عمیقی بگذارد. این بیانیه می‌گوید: این وضعیت، وضعیت مناسبی نیست و در شأن جامعه انسانی نیست.