الجزیره: بستن باب‌المندب بدترین سناریو برای تجارت جهانی خواهد بود

الجزیره با اشاره به هماهنگی ایران و یمن تأکید کرد: هر اقدامی در بستن باب‌المندب ضربه مهلک به اقتصاد دنیاست.

کد خبر: ۱۳۹۴۱۲۴

پنجشنبه - ۲۷ فروردين ۱۴۰۵ / April 16, 2026

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، در ادامه تحلیل‌های مربوط به بن‌بست آمریکا و شخص دونالد ترامپ در پرونده ایران و به‌طورخاص تنگه هرمز و دست‌وپازدن‌های او برای خروج از این باتلاق، الجزیره در مقاله‌ای با بررسی سناریوی احتمال بسته شدن تنگه باب‌المندب نوشت: با اقدام آمریکا در محاصره بنادر ایران توسط مقر "خاتم الانبیاء" ایران ـ مسئول هماهنگی میدانی بین ارتش و سپاه پاسداران ـ تهدیدی صریح مبنی بر قطع شریان ناوبری در خلیج فارس و دریای عمان تا دریای سرخ را در صورت ادامه محاصره دریایی مطرح کرد.

بسته‌شدن باب‌المندب؛ بدترین سناریو برای تجارت جهانی

در این زمینه صهیب العصا، کارشناس امور راهبردی منطقه در گفت‌و‌گو با الجزیره اعلام کرد که ورود باب‌المندب به خط مقدم به‌معنای انتقال درگیری به یک منطقه جغرافیایی است که کل جهان را وارد یک بحران اقتصادی، سیاسی و امنیتی فراگیر خواهد کرد.

العصا افزود: خطر بزرگ در ارتباط استراتژیک بین تنگه هرمز و باب‌المندب نهفته است؛ به‌طوری که اگر تنگه هرمز، "مخزن جهان" برای نفت، گاز و پتروشیمی باشد، باب‌المندب "دروازه‌ای" است که این ثروت‌ها از طریق آن به اروپا و غرب می‌رسند.

وی تصریح کرد که بستن این گذرگاه‌ها یا حتی تهدید امنیت آنها به این معناست:

ـ فلج‌شدن تجارت جهانی:، زیرا بستن باب‌المندب منجر به قطع مسیر سنتی تجارت از شرق آسیا (چین، هند، ژاپن) به اروپا از طریق مدیترانه خواهد شد، که کشتی‌ها را مجبور به تغییر مسیر به‌سمت دماغه امید نیک می‌کند، که این امر تفاوت‌های عظیمی در هزینه‌ها و زمان به‌همراه خواهد داشت.

ـ تجمع نیروها: با وجود حضور نظامی عظیم آمریکا شامل ۳ ناو هواپیمابر (آبراهام لینکلن، جرالد فورد، و جورج بوش)، اما ایران با داشتن ۴۰ جزیره با قابلیت‌های نظامی در آب‌های خلیج فارس، نقاط اتکای قوی را تشکیل می‌دهد.

به‌گفته تحلیلگران؛ تهدید صادرشده از سوی نیرو‌های ایرانی صرفاً یک گفتمان سیاسی نیست، بلکه اعلام آمادگی "وحدت میادین" ایران برای اقدام است، به‌ویژه با توجه به اینکه ایران سواحل گسترده‌ای دارد که به آن توانایی مانور و تهدید تانکر‌ها را می‌دهد.

العصا در تحلیل ابعاد اقتصادی این تشدید تنش، توضیح داد که بستن باب‌المندب ـ که دروازه اصلی دریای سرخ محسوب می‌شود ـ ضربه‌ای مهلک به اقتصاد جهانی خواهد بود؛ زیرا این امر به‌معنای تغییر کامل حرکت تجارت جهانی به‌سمت مسیر دماغه امید نیک است.

وی تأکید کرد: این تغییر، پیامد‌های وخیمی بر زنجیره‌های تأمین جهانی خواهد داشت، که شامل افزایش چشمگیر هزینه‌های مادی و تفاوت‌های زمانی زیاد در رسیدن محموله‌ها می‌شود؛ به‌طوری که تجارت از شرق آسیا به اروپا را در معرض یک بحران اقتصادی و امنیتی بی‌سابقه قرار می‌دهد که از محدوده منطقه فراتر می‌رود و کل جهان را در بر می‌گیرد.

قواعد درگیری

از سوی دیگر، سرتیپ الیاس حنا، دیگر کارشناس امور نظامی و استراتژیک منطقه، تحلیلی از سازوکار‌های محاصره و قواعد درگیری میدانی ارائه و تفاوت‌های ژئوپولیتیکی گذرگاه‌های آبی حیاتی را توضیح داد.

در سطح اهمیت استراتژیک، الیاس حنا تأکید کرد: تنگه هرمز به‌دلیل اینکه شریان بی‌بدیل جهانی برای بارگیری نفت، گاز و پتروشیمی است، همچنان یک گذرگاه "مقصود به ذات" باقی می‌ماند، که آن را به حیاتی‌ترین و مهم‌ترین گره در مقایسه با باب‌المندب و کانال سوئز تبدیل می‌کند.

با انتقال به بعد منطقه‌ای، این کارشناس امور منطقه اشاره کرد: ایران در چارچوب استراتژی "وحدت میادین" که در لبنان، عراق و یمن (که بر تنگه باب‌المندب نظارت دارد) فعالیت می‌کند، حرکت می‌کند، البته نقش ایران در گروه انصارالله از ارائه مشاوره و آموزش فراتر نمی‌رود و شایعات مربوط به وجود هرگونه نیروی نظامی ایرانی در یمن دروغ است.

این کارشناس نظامی توضیح داد: یمنی‌ها محاسبات ژئوپولیتیکی خاص و مستقلی دارند و روشن است که ایران به‌طور یکجانبه، هیچ اقدام نظامی مربوط به باب‌المندب را انجام نخواهد داد، به‌ویژه با وجود فاصله جغرافیایی وسیعی که حدود دوهزار کیلومتر بین تنگه هرمز و باب‌المندب وجود دارد، که این امر به طرفین در آنجا حاشیه‌های مختلفی برای حرکت و تصمیم‌گیری می‌دهد، اما درهرحال هماهنگی میان ایران و یمنی‌ها یک امر مسلم است و در همین راستا می‌توان سناریو‌های مختلفی درباره باب‌المندب ترسیم کرد.

وی تأکید کرد: همچنین باید یادآوری کنیم که در چارچوب رویارویی با اسرائیل و سپس با ایالات متحده برای حمایت از غزه، یمنی‌ها در دو سال گذشته، کشتی‌ها و نفتکش‌ها را در نزدیکی باب‌المندب در دریای سرخ هدف قرار دادند.

در این راستا رسانه‌های عبری گزارش دادند که علاوه بر آمریکا و اروپا، اسرائیل به‌شدت نگران احتمال بستن تنگه باب‌المندب توسط یمن در هماهنگی با ایران است.

شبکه عبری «کان» رژیم صهیونیستی در این زمینه اعتراف کرد: اسرائیل بسیار نگران است که حوثی‌ها بخواهند تنگه باب‌المندب را ببندند؛ ما دیدیم که آنها چطور به اقتصاد اسرائیل ضربه زدند! این تنگه برای اسرائیل بسیار مهم است!