پیامدهای ۳۰۰ میلی‌متر باران

تاب‌آوری گلستان برای خشکسالی افزایش یافت

بارش ۳۰۰ میلی‌متری باران در گلستان، با وجود خسارت ۴۵۰۰ میلیارد تومانی، نویدبخش بهبود ذخایر آبی سطحی و زیرزمینی است. این بارش‌ها گلستان را از خشکسالی دور کرده و تاب‌آوری اهالی این منطقه را در برابر کم‌آبی افزایش می‌دهد.

کد خبر: ۱۳۹۴۱۳۷

پنجشنبه - ۲۷ فروردين ۱۴۰۵ / April 16, 2026

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، استان گلستان در ۱۰ روز گذشته شاهد بارش‌های چشمگیر و گسترده‌ای بود که طبق گزارش‌ها، در برخی مناطق به حدود ۳۰۰ میلی‌متر رسید.این حجم از بارش، در کنار برکات و منافع بالقوه‌ای که برای ذخایر آبی منطقه به همراه دارد، خسارات قابل توجهی نیز به زیرساخت‌ها، بخش کشاورزی و زندگی مردم وارد کرده است. برخی کارشناسان بر این باورند که شدت سیل در برخی مناطق هم‌تراز با سیلاب‌های سال‌های ۱۳۸۰، ۱۳۸۱ و ۱۳۹۸ بود؛ اما به سبب آمادگی قبلی دستگاه‌های متولی و هشدار به موقع هواشناسی، خسارات به مراتب کاهش یافت.بر اساس آمارهای رسمی، حدود ۳۰۰ واحد مسکونی در سیل اخیر دچار آبگرفتگی شدند که ۳۰ واحد از این خانه‌ها نیازمند تخریب و بازسازی هستند. در حوزه راه‌ها و تأسیسات آب شرب نیز خسارت‌ها مشهود بود که نهادهای متولی برای رفع آن‌ها اقدام کرده‌اند.

در کنار خسارات، یکی از جنبه‌های مثبت و حیاتی بارش‌های اخیر، بهبود قابل توجه وضعیت ذخایر آبی استان بوده است. آبگیری سدها و تالاب‌ها که بخش مهمی از اکوسیستم و منابع تأمین آب استان را تشکیل می‌دهند، از پیامدهای مثبت این دوره بارندگی است. این افزایش ذخایر آبی، در بلندمدت به تأمین آب شرب، کشاورزی و احیای زیست‌بوم‌های تالابی کمک شایانی خواهد کرد و می‌تواند تاب‌آوری استان را در برابر خشکسالی‌های آتی افزایش دهد.

افزایش ۵۵ درصدی بارش‌ها

مدیرکل هواشناسی استان گلستان در گفت‌وگو با خبرنگار دانشجو اظهار کرد: مجموع بارش‌ها از ابتدای سال زراعی جاری تاکنون به ۳۶۷ میلی‌متر رسیده که این رقم، افزایشی ۵۵ درصدی نسبت به سال زراعی گذشته و پنج درصدی نسبت به میانگین بلندمدت را نشان می‌دهد.

امان‌محمد کمالی بیان کرد: این بهبود آماری، نشان‌دهنده فاصله گرفتن استان از خشکسالی است و پیش‌بینی‌ها از نرمال یا کمی بالاتر از نرمال بودن بارش‌ها در فصل بهار و تابستان پیش‌رو حکایت دارد.

وی با بیان اینکه میانگین بارش در اکثر مناطق استان بین پنج تا ۲۰ درصد افزایش یافته است.

وی در خصوص شرایط اقلیمی تا پایان فروردین هم گفت: بارش‌های رگباری و حتی بارش برف در ارتفاعات در چند روز آینده نیز محتمل است و بر اساس پیش‌بینی‌ها، وزش باد شدید تا نسبتاً شدید در کنار امواج بیش از یک متر در پهنه آبی خزر دور از ذهن نیست.

امان‌محمد کمالی ادامه داد: با این حال، انتظار می‌رود از روزهای آتی، شاهد کاهش ناپایداری‌ها و افزایش دمای هوا تا بالای ۳۰ درجه سانتی‌گراد باشیم. این روند اما موقتی بوده و از دوشنبه هفته آینده، بارندگی‌ها به همراه رعد و برق مجدداً در استان آغاز خواهد شد و تا چهارشنبه ادامه خواهد داشت. این نوسانات آب و هوایی، مدیریت منابع و آمادگی در برابر حوادث را بیش از پیش ضروری می‌سازد.

مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای گلستان هم در گفتگو با خبرنگاران اظهارکرد: سیلاب‌های اخیر ۶۸ کیلومتر از راه‌ها و ۱۳۰ پل و آبراه را تخریب کرد که خسارات این حادثه بیش از ۱۳۵ میلیارد تومان برآورد شده است.

عادل مصدقی افزود: بارش‌های شدید در روزهای ۱۷ و ۱۸ فروردین ماه و همچنین چند روز گذشته، موجب رانش و سیلاب شده که این رخدادها به جاده های گلستان آسیب زد.

وی با بیان اینکه عملیات بازسازی و مرمت اولیه پل‌ها و محورهای آسیب‌دیده بلافاصله پس از وقوع حادثه با به‌کارگیری ماشین‌آلات راهداری در استان آغاز شده است، افزود: بازسازی اولیه در شهرستان‌هایی نظیر کردکوی، بندر ترکمن، علی‌آباد کتول، رامیان، آزادشهر، مینودشت و گنبدکاووس در حال انجام است.

هدایت ۶۰۰ هزار مترمکعب روان‌آب به تالاب‌ها

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان نیز به خبرنگاران گفت: تا تاریخ ۲۴ فروردین ۱۴۰۵، مجموع آب موجود در سدهای چهارده‌گانه استان به ۸۹ میلیون مترمکعب رسیده که معادل ۳۶ درصد پرشدگی است. این رقم در مقایسه با ذخیره ۲۱ درصدی مدت مشابه سال گذشته، بهبود چشمگیری را نشان می‌دهد.

ایرج حیدریان افزود: هسته اصلی این بارش‌ها در شرق استان و در محدوده رامیان تا مینودشت متمرکز بود؛ به طوری که در منطقه «پاقلعه رامیان» طی مدت کوتاهی ۲۶۸ میلی‌متر بارندگی ثبت شد که این رقم با کل بارش ۳۲۰ میلی‌متری سال گذشته استان برابری می‌کند.

وی افزود: در همین سامانه، ایستگاه‌های «توسکاچال» با ۱۹۰ میلی‌متر و «ساسنگ» با ۱۵۱ میلی‌متر بارش، حجم عظیمی از روان‌آب را به سمت حوضه‌های آبریز روانه کردند.

وی با تشریح عملیات شاخص مهار سیلاب گفت: با پیش‌بینی دقیق هسته بارش و استقرار تجهیزات سنگین از روز قبل، مدیریت مخازن آغاز شد. محاسبات کارشناسی نشان می‌دهد که اگر آبگیری سد نرماب انجام نمی‌شد، دبی پیک سیلاب در ایستگاه «ارازکوسه» به ۳۷۰ مترمکعب بر ثانیه می‌رسید که به معنای وقوع سیلابی با دوره بازگشت ۱۵۰ ساله بود.

حیدریان ادامه داد: با مدیریت هوشمند سد و ایجاد تأخیر در رهاسازی سیلاب، این پیک به ۲۵۰ مترمکعب کاهش یافت و عملاً سیلاب خطرناک ۱۵۰ ساله به یک سیلاب کنترل‌شده ۲۵ ساله تبدیل شد که به سلامت از جنوب گنبد عبور کرد. در حال حاضر نیز دبی رودخانه در آق‌قلا ۲۴ و در گنبد زیر ۱۰ متر مکعب بر ثانیه است که وضعیت را کاملاً عادی نشان می‌دهد.

وی در خصوص آخرین وضعیت ذخیره‌سازی آب گفت: قبل از این سیلاب، حجم مخازن سدهای استان ۴۳ میلیون متر مکعب بود، اما در این سامانه حدود ۴۶ میلیون متر مکعب آب جدید وارد سدها شد.

وی افزود: تا تاریخ ۲۴ فروردین ۱۴۰۵، مجموع آب موجود در سدهای ۱۴ گانه استان به ۸۹ میلیون متر مکعب رسیده که معادل ۳۶ درصد پرشدگی است. این رقم در مقایسه با ذخیره ۲۱ درصدی مدت مشابه سال گذشته، بهبود چشمگیری را نشان می‌دهد.

وی در پایان به وضعیت تالاب‌ها اشاره کرد و افزود: با اولویت‌بندی محیط زیست، تالاب‌-سد آلماگل (۴۸۰ هزار متر مکعب) و تالاب آجی‌گل (۱۵۰ هزار متر مکعب) آبگیری شدند و آمادگی کامل برای مهار بارش‌های احتمالی در حوضه اترک نیز وجود دارد.

استاندار گلستان هم به خبرنگاران گفت: خسارت وارده ناشی از بارش‌های اخیر و سیلاب در ۱۰ شهرستان استان ۴۵۰۰ میلیارد تومان است که بیشتر این خسارات متوجه بخش‌های کشاورزی، روستاییان، ابنیه فنی و حوزه‌های آب و برق بوده است.

علی‌اصغر طهماسبی بر اقدامات پیشگیرانه صورت گرفته تأکید ویژه‌ای داشت و اطلاع‌رسانی دقیق ۴۸ ساعت قبل از وقوع حادثه به تمام سطوح مدیریتی، از جمله فرمانداران، بخشداران و دهیاران را عامل اصلی بسیج نیروها و کاهش خسارات برشمرد.

وی شدت سیل در برخی مناطق را قابل مقایسه با سیلاب‌های سال‌های ۱۳۸۰، ۱۳۸۱ و ۱۳۹۸ دانست و خاطرنشان کرد که بدون آمادگی قبلی، خسارات به مراتب شدیدتر می‌شد.

پایان سخن آنکه،بارش‌های اخیر در استان گلستان، رویدادی با پیامدهای کاملاً دوگانه بود. از یک سو، شاهد خسارات سنگین اقتصادی به مبلغ ۴۵۰۰ میلیارد تومان در بخش‌های مختلف بودیم که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق برای جبران و بازسازی است. از سوی دیگر، همین بارش‌ها به بهبود ذخایر آبی سدها و تالاب‌ها کمک کرده و امید به تأمین منابع آبی در بلندمدت را افزایش داده است.

تجربه سیلاب‌های گذشته و به خصوص آمادگی که استاندار بر آن تأکید داشت، نشان می‌دهد که مدیریت بحران و اطلاع‌رسانی به‌موقع، نقشی حیاتی در کاهش تلفات و خسارات ایفا می‌کند. با توجه به پیش‌بینی بازگشت ناپایداری‌ها در هفته آینده، لزوم تداوم آمادگی‌ها و بازنگری در زیرساخت‌ها برای مقابله با چنین حوادثی بیش از پیش احساس می‌شود.