محسن فراهانی طنزپرداز در گفت‌وگو با SNNTV :

موج تهدید و فحاشی‌ زامبی‌های مجازی و سلطنت‌طلبان، متوقف‌مان نکرد / روایتی از پرداختن به طنز در میدان جنگ

در میانه روزهای سنگین جنگ، محسن فراهانی طنزپرداز، از تجربه تولید طنز در شرایط بحران می‌گوید؛ تجربه‌ای که با شوک اولیه جنگ، موج فشارهای زامبی‌های مجازی و محدودیت‌های رسانه‌ای آغاز شد، اما به باور او نقشش در حفظ روحیه و امید جامعه پررنگ‌تر از همیشه شد.

کد خبر: ۱۳۹۴۹۶۹

شنبه - ۲۹ فروردين ۱۴۰۵ / April 18, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، یکی از همنشین‌های همیشه‌ی جنگ سوگ و غم است. جنگ، نیامده با خودش غم و ناامیدی و سوگ می‌آورد و روحیه جامعه را ضعیف می‌کند.
اما طنز و طنزپردازی، یکی از مهم‌ترین زبان‌های تقویت امید و روحیه در جامعه است که در وانفسای جنگ باعث تزریق نشاط در جامعه می‌شود. در میان جنگ ۴۰ روزه، طنزپردازان زیادی با تولید محتوا و تزریق نشاط به اقشار مختلف جامعه، ضربِ این ناامیدی و غم را گرفتند‌.

محسن فراهانی یکی از آن‌هاست.
کسی که نزدیک به ۳ سال است با رسانه هویج‌مدیا، طنز انقلاب را طنّاز و تمیز تولید می‌کند.
با او درباره چالش‌های طنزپردازی در جنگ گفت و گو کرده‌ایم.

محسن فراهانی با تشریح تجربه فعالیت در دوران جنگ گفت:  طنز نه‌تنها تعطیل نمی‌شود، بلکه به‌عنوان ابزار همدردی و دفاع روانی جامعه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ با این حال موج واکنش‌های تند، خودسانسوری، محدودیت‌های رسانه‌ای و مشکلات پلتفرم‌های داخلی، مسیر فعالیت طنزپردازان را پیچیده‌تر کرده است.

طنز؛ سختی همیشگی که در جنگ چند برابر می‌شود

فراهانی اضافه کرد : من معتقدم حتی در شرایط عادی هم طنزپردازی در ایران کار ساده‌ای نیست. تقریباً هر گروه و جریان سیاسی یا اجتماعی آماده واکنش است و کوچک‌ترین اشاره را به خود نسبت می‌دهد. در زمان جنگ این حساسیت‌ها چند برابر می‌شود و فضای فعالیت برای ما محدودتر از قبل می‌شود. در چنین شرایطی دو عنصر مهم کار طنز را به مراتب پیچیده‌تر می‌کند :

سوگ جمعی ناشی از از دست دادن عزیزان، خانه و شرایط عادی زندگی افزایش اضطراب و استرس که باعث می‌شود بخشی از جامعه کمتر به طنز تمایل داشته باشد.با این حال باور دارم طنز می‌تواند زبان همدردی و راهی برای التیام درد باشد. اگر جامعه کاملاً در غم فرو برود، بسیاری از افراد فرسوده خواهند شد.

او درباره شوک اولیه و شروع دوباره تولید محتوا در جنگ گفت :
در روزهای ابتدایی جنگ ۱۲ روزه ، ما هم چند روزی قفل شده بودیم و نمی‌دانستیم چه بسازیم و به چه موضوعی بپردازیم. اما بعد از مدتی دوباره تولید محتوا را شروع کردیم و با همراهی مخاطبان روبه‌رو شدیم.
یکی از دلایل بازگشت سریع ما، سبک بودن فرآیند تولید و امکان فعالیت یک‌نفره بود.

او درباره نحوه تولید محتوای تک‌نفره اضافه کرد:
تولید مستقل محتوا برای من ترکیبی از چند مهارت است:
نویسندگی و ایده‌پردازی
کارگردانی، اجرا و بازیگری
تدوین
مدیریت انتشار و ادمینی
در بسیاری از مواقع بیشتر این مراحل را یک نفر انجام می‌دهد و همین موضوع سرعت انتشار را بالا می‌برد.

طنز در جنگ؛ تجربه‌ای با سابقه تاریخی

محسن فراهانی در پاسخ به این سوال که آیا طنز در جنگ سابقه تاریخی دارد افزود:
از نگاه من، تجربه طنز در جنگ چیز تازه‌ای نیست. در جنگ هشت‌ساله هم هنرمندانی بودند که به جبهه می‌رفتند و برای رزمندگان برنامه طنز اجرا می‌کردند تا روحیه حفظ شود. همان‌طور که موسیقی حماسی و آثار سوگ تولید می‌شود، تولید کمدی هم می‌تواند بازوی فرهنگی جنگ باشد؛ هرچند هنوز به اندازه کافی به آن توجه نشده است. حتی در زمان پیامبر اکرم، قبل‌از غزوات رجزهایی اجرا می‌شدند که بسیاری از آن‌ها با زبان طنز و هجو روحیه دشمن را تخریب می‌کردند.

موج تهدید و فحاشی زامبی‌های مجازی سلطنت‌‌طلب ما را متوقف نکرد

محسن فراهانی در پاسخ به این سوال که آیا حمله و فحاشی اپوزسیون وحشی سلطنت‌طلب در روند تولید نقشی داشت توضیح داد:
واقعیت این است که واکنش‌های مخاطبان گاهی بسیار شدید است؛ از تهدید و فحاشی تا آنفالو شدن هزاران نفر در شبکه‌های اجتماعی. حتی در پلتفرم‌هایی که کاربران با شماره شخصی ثبت‌نام می‌کنند هم توهین و تهدید دیده‌ام.
پیش از جنگ تمرکز ما بیشتر بر نقد داخلی بود، اما با شروع جنگ به نقد جریان‌های ضدایرانی و سلطنت‌طلبان هم پرداختیم. طبیعی بود که حجم حملات و واکنش‌ها بیشتر شود. اما موضوع حائز اهمیتی نبود.

پلتفرم‌های داخلی؛ رشد سریع اما ناپایدار

محسن فراهانی درباره فعالیت هویج مدیا در رسانه‌های داخلی گفت:
در برخی پلتفرم‌های داخلی رشد مخاطب بسیار سریع است؛ مثلاً رسیدن یک کانال به ۱۰۰ هزار عضو در چند روز. اما با هر پست هزاران نفر کانال را ترک می‌کنند. این موضوع به نظرم نشانه عضویت اجباری یا نبود الگوریتم مؤثر است و در بسیاری از موارد رشد مخاطب به تبلیغ‌های دستی وابسته است. هویج مدیا ترجیح می‌دهد مخاطب‌هایش واقعی باشند.

نظر رهبر شهید انقلاب درباره طنز / نشاط خانواده

محسن فراهانی در پایان درباره نظر رهبر شهید انقلاب درباره طنز سالم گفت:
آنچه از پیرانِ حوزه طنز شنیدم این بود که به باور رهبر شهید یکی از وظایف طنز افزایش نشاط در خانواده بود و باید از شوخی‌های قومیتی و محتوای تفرقه‌انگیز فاصله پیدا کند.