گزارش|

دیپلماسی خاموش، پیروزی پر سر و صدا؛ پایان عصر وتوی آمریکایی فرا رسیده است؟

منطق حاکم بر فضای پساآتش‌بس ایجاب می‌کند که تهران، الگوهای سنتیِ مبتنی بر نظارت قدرت‌های ثالث را کنار گذاشته و به سمت یک مدل «همکاری بینابینی و مستقیم» با قاره سبز حرکت کند.

کد خبر: ۱۳۹۵۱۱۸

يکشنبه - ۳۰ فروردين ۱۴۰۵ / April 19, 2026

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو؛ سیاوش قدوسی، تحلیلگر مسائل بین الملل در یادداشتی نوشت:

با انقضای بازه زمانی ۱۴ روزه آتش‌بس، مختصات بازیگری جمهوری اسلامی ایران در شطرنج بین‌الملل وارد فاز عملیاتی جدیدی شده است. این گذار زمان‌مند، بیش از آنکه یک وقفه در تنش‌ها باشد، به‌مثابه یک «فرصت بازنگری ساختاری» در دکترین تعامل با غرب عمل کرده است. منطق حاکم بر فضای پساآتش‌بس ایجاب می‌کند که تهران، الگوهای سنتیِ مبتنی بر نظارت قدرت‌های ثالث را کنار گذاشته و به سمت یک مدل «همکاری بینابینی و مستقیم» با قاره سبز حرکت کند.
۱. گذار از میانجی‌گری به تعامل مستقیم (Direct Engagement)ضرورت پیشبرد همکاری‌ها به‌صورت «بی‌صدا و مستقیم»، نه یک انتخاب تاکتیکی، بلکه یک ضرورت استراتژیک در راستای بازتعریف منافع ملی است. عبور از کانال‌های واسطه‌گری که غالباً تحت نفوذ و فشار واشنگتن عمل می‌کنند، به معنای نادیده گرفتن آگاهانه ساختارهای تحمیلی است که دهه‌ها بر روابط بین‌الملل سایه انداخته بود. در این مدل، ایران با تفکیک منافع اروپا از اولویت‌های کاخ سفید، بروکسل را در موقعیت «انتخاب میان عمل‌گرایی اقتصادی یا تبعیت سیاسی» قرار می‌دهد.
۲. فرسایش هژمونی در بستر واقع‌گرایی اقتصادیاین رویکرد جدید، حامل یک پیام بنیادین برای نظام بین‌الملل است: «پایان عصر هژمونی همه‌جانبه اقتصادی و سیاسی آمریکا». واقعیت این است که وقتی ایران و اروپا بر سر پروتکل‌های دوجانبه (بدون نیاز به اذن یا نظارت مستقیم واشنگتن) به توافق می‌رسند، عملاً کارآمدی تحریم‌های ثانویه به چالش کشیده می‌شود. این تعاملات «چندلایه و بی‌صدا»، با ایجاد گسست در اجماع فراآتلانتیکی، ضربه‌ای مهلک بر بدنه یکجانبه‌گرایی ایالات متحده وارد می‌کند و ابزار «وتوی دیپلماتیک» آمریکا را در مسائل مربوط به ایران از کار می‌اندازد.
۳. دیپلماسی در سایه و نظم جدید جهانی
تثبیت جایگاه ایران در نظم در حال ظهور جهانی، مستلزم بهره‌گیری از «دیپلماسی در سایه» (Shadow Diplomacy) است. تمرکز بر مشترکات اقتصادی و امنیتی با کشورهای کلیدی اروپایی، فراتر از بلوک‌بندی‌های تحمیلی، مسیر توسعه را باز خواهد کرد. این استراتژی نه تنها باعث خنثی‌سازی سیاست «انزوای حداکثری» می‌شود، بلکه با ایجاد وابستگی‌های متقابل جدید، توازن قدرت را به نفع تهران تغییر می‌دهد.
پس، زمان آن فرا رسیده است که با درک صحیح از دوران پساآتش‌بس، پشت‌پایی محکم به هژمونی فرسوده و فرتوت آمریکا زده شود. دیپلماسی مستقیم و بی‌سروصدا با اروپا، کلید عبور از بن‌بست‌های ساختگی و ورود به عرصه‌ای است که در آن، اراده ملی بر فشار خارجی غلبه می‌کند. عصر جدید، عصر کنش‌گری هوشمندی است که در آن صدای پیروزی، نه در جنجال‌های رسانه‌ای، بلکه در نتایج ملموس قراردادهای مستقیم شنیده خواهد شد.