معاون آموزشی وزیر علوم:

برخی رشته‌های دانشگاهی فقط به بهانه ارتقای اساتید راه اندازی شدند

معاون آموزشی وزارت علوم با انتقاد از گسترش آموزش عالی دلایل راه‌اندازی رشته‌ها را گاهی صرفاً به دلیل وجود هیئت علمی یا نیاز دانشگاه برای ارتقای اساتید عنوان کرد.

کد خبر: ۱۳۹۵۸۹۰

سه‌شنبه - ۰۱ ارديبهشت ۱۴۰۵ / April 21, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از وزارت علوم، ابوالفضل واحدی در جلسه هماهنگی کارگروه‌های تخصصی برنامه‌ریزی آموزش عالی، با اشاره به چالش‌های پیش‌رو، بیان داشت: با توجه به ضرورت بازنگری در الگو‌ها و پارادایم‌های آموزش عالی پس از جنگ، کشور نیازمند بازنگری در اقدامات و فعالیت‌ها در حوزه آموزش عالی است.

وی با برشمردن روند‌های جهانی در آموزش عالی از جمله تمرکز بر هوش مصنوعی، شخصی‌سازی آموزش، تأکید بر یادگیری به جای آموزش، موبایل لرنینگ، گیمیفیکیشن، آموزش تلفیقی، واقعیت افزوده و مجازی، افزود: آموزش عالی باید هوشمندتر، مهارت‌محورتر، ماموریت‌گراتر و پاسخگوتر شود و سرمایه‌گذاری صورت گرفته در این بخش باید در راستای نیاز‌های کشور به کار گرفته شود.

معاون آموزشی وزارت علوم، گذار از آموزش سنتی به آموزش هوشمند و از آموزش محتوا محور و تصلب برنامه‌های درسی به یادگیری شایسته‌محور متناسب با نیاز‌های کشور را از اولویت‌ها برشمرد.

وی همچنین بر لزوم گذار از توسعه کمی به سمت کیفیت و ماموریت‌گرایی و از مدیریت‌های پراکنده به سمت حکمرانی یکپارچه تأکید کرد.

ویژگی‌های آموزش مطلوب از نگاه وزارت علوم، هوشمند و داده‌محور، مهارت‌محور و با توجه به اشتغال‌پذیری متوازن، ماموریت‌گرا و پاسخگو و با کیفیت و اعتبارپذیر عنوان شد.

در همین راستا، معاونت آموزشی وزارت علوم برنامه‌های تحولی متعددی را از جمله برنامه توسعه آموزش هوشمند، به‌روزرسانی برنامه‌های درسی متناسب با نیاز‌های جامعه، برنامه مهارت و اشتغال‌پذیری دانشجویان، ارتقای مهارت‌های نرم دانشجویان، برنامه توسعه رشته‌های علوم و فنون راهبردی که نیاز جدی کشور است و گسترش هدفمند و آمایش آموزش عالی. تدوین کرده است.

واحدی با انتقاد از گسترش آموزش عالی که تاکنون بیشتر عرضه‌محور بوده تا نیاز محور، تصریح کرد: دلایل راه‌اندازی رشته‌ها گاهی صرفاً به دلیل وجود هیئت علمی یا نیاز دانشگاه برای ارتقای اساتید بوده، نه نیاز واقعی کشور.

وی در ادامه، کارگروه‌های برنامه‌ریزی آموزش عالی را موتور محرک تحولات دانست و بر ضرورت شکل‌دهی مناسب، جهت‌دهی، فعال‌سازی و به‌روزرسانی آنها تأکید کرد.

معاون آموزشی وزارت علوم افزود: این کارگروه‌ها می‌توانند بر ارکان آموزش عالی شامل استاد، دانشجو، برنامه (نرم‌افزار) و سخت‌افزار تأثیرگذار باشند.

واحدی در خصوص ترکیب و رویکرد کارگروه‌های جدید توضیح داد: در دوره قبل اعضای کارگروه‌ها انتصابی بودند، اما برای اجرای برنامه فعلی، بخشی از اعضا به صورت انتخابی انتخاب شدند که استقبال بیش از ۴۰۰۰ کاندیدا برای حدود ۳۶۰ عضو نشان‌دهنده اهمیت این موضوع بود. همچنین برای حفظ استمرار و جلوگیری از گسست، اساتید و متخصصین دوره‌های قبلی نیز در کارگروه‌ها حفظ شده‌اند. آیین‌نامه جدید کارگروه‌ها نیز تغییراتی را شاهد بوده است؛ از جمله پیش‌بینی حضور دو نفر از جامعه و صنعت در کارگروه‌ها برای درک بهتر نیاز‌های صنعت، پیش‌بینی حضور یک نفر از انجمن‌های علمی مرتبط، و پیش‌بینی حضور یک نفر متخصص برنامه‌ریزی آموزشی.

معاون آموزشی وزارت علوم در پایان سخنانش، با اشاره به گام‌های بعدی در آموزش هوشمند مبنی بر حرکت از آموزش مجازی به سمت آموزش دیجیتال و سپس آموزش هوشمند، خاطر نشان کرد: ضرورت‌ها و تحولات وسیع اطراف، نقش کلیدی کارگروه‌ها به عنوان قلب تحولات را ایجاب می‌کند.

در ادامه جلسه اولویت‌های کاری و سیاست‌های شورای عالی برنامه‌ریزی آموزشی توسط دکتر نقی‌زاده، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی آموزش عالی ارائه شد.

همچنین در پایان این جلسه، حاضرین در نشست، دیدگاه‌ها و پیشنهادات خود را مطرح کردند

گفتنی است ۵۹ کارگروه تخصصی برنامه‌ریزی آموزش عالی، تصمیم‌سازی در حوزه برنامه‌های آموزشی و درسی را در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برعهده دارند و انتخابات کارگروه‌ها با مشارکت بیش از ۱۵ هزار عضو هیئت علمی در دی‌ماه سال ۱۴۰۴ برگزار شد.