تحلیل و تبیین تقابل نمادین مقاومت و استکبار در آثار هنری جدید/ از عروج حاج قاسم تا سقوط ترامپ

صابر شیخ‌رضایی هنرمند گرافیست، در برنامه «زمانه» به تشریح جزئیاتی از معنا و مفهوم آثار مقاومتی خود از جمله «صداقت آمریکایی» و «خشم مقدس» پرداخت.

کد خبر: ۱۳۹۶۳۸۸

چهارشنبه - ۰۲ ارديبهشت ۱۴۰۵ / April 22, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، صابر شیخ‌رضایی هنرمند طراح گرافیک که آثار گرافیکی‌اش در کشور‌های منطقه و جهان دیده می‌شود، با حضور در برنامه «زمانه» به مروری بر این آثار خود پرداخت.

صابر شیخ‌رضایی هنرمند طراح گرافیک، با بررسی فضای رسانه‌ای و هنری پس از آغاز جنگ‌های تحمیلی، به تحلیل کاهش نرخ انتشار آثار مرتبط و تداوم موضع‌گیری‌های دونالد ترامپ درباره سردار شهید حاج قاسم سلیمانی پرداخت.

وی هدف اصلی فعالیت‌های اخیر خود را ارائه طرحی تصویری برای مقابله با چهره رسانه‌ای ترامپ و معرفی وی به عنوان نماد بین‌المللی ظلم و توحش عنوان کرد.

این هنرمند با الهام از جایگاه سردار سلیمانی به عنوان محور مقاومت، به معرفی اثر جدیدی که طراحی کرده و نماد پیروزی این جبهه است، پرداخت و توضیح داد: در این طرح، از ساختار هندسی پلکان دوطرفه با الهام از رنگ‌های پرچم جمهوری اسلامی ایران استفاده شده است تا به صورت همزمان، مفاهیم «عروج و صعود» حاج قاسم و «سقوط و سرنگونی» ترامپ را در ذهن مخاطب تداعی کند. از منظر محتوایی، این اثر دو روایت موازی را دنبال می‌کند؛ نخست، روایت معنوی که به شهادت و صعود سردار به آسمان می‌پردازد و دوم، روایت مادی و جسمانی که ناظر بر فقدان فیزیکی ایشان است. هدف از این شیوه بیان، ایجاد درگیری ذهنی برای هر دو طیف مخاطب ایرانی و بین‌المللی از طریق قرابت‌های آیینی و مبانی الهی و مادی ذکر شده است.

وی تصریح کرد: در طراحی بصری این آثار، بر همخوانی هندسی و استفاده از عنصر نور تأکید شده است؛ به گونه‌ای که جبهه حق در سمت روشن (نور) و جایگاه ملعون در مقابل آن، در چاهی از ظلم و تاریکی به تصویر کشیده شده است.

شیخ‌رضایی همچنین با اشاره به نقش فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، خاطرنشان کرد که علی‌رغم کاهش موج ایده‌پردازی در برخی آثار هنری اخیر، هدف او ارتقای سطح فکری مخاطب و گسترش تولیدات در آینده است.

وی با یادآوری آثار پیشین خود در دوران جنگ ۱۲ روزه که با بهره‌گیری از آیه شریفه «ولا تهنوا ولا تحزنوا أنتم الأعلون» طراحی شده و در نمایشگاه «به نام ایران» نیز به نمایش درآمد، به معرفی این اثر جدید با عنوان «ایران عزیز» پرداخت.

شیخ‌رضایی گفت: در این اثر، نماد‌هایی از بال‌های رنگین به رنگ پرچم ایران به نشانه پرواز و هویت ملی به کار رفته است. در روز‌های نبرد، دیده شدن گسترده این سنخ تصاویر ضرورت دوچندان پیدا می‌کند.

وی گفت: پس از ۷ اکتبر و در سال‌های اخیر، علاوه بر میدان نظامی، در عرصه رسانه‌ای نیز جنگی سنگین جریان داشت و هنرمندان در شاخه‌های مختلف با بضاعت خود تلاش می‌کردند آثاری منتشر کنند. مثال اخیر آن، با طرح طنزآلود ترامپ و نسبت دادن مسیح به او و بازنشر دوباره این طرح، نشان می‌دهد که کار‌ها چگونه در فضای بین‌الملل بازخورد می‌گیرد.

وی با اشاره به اثرش با عنوان «خشم مقدس، عمل مقدس»، بیان کرد: این اثر با تصویری از مسیح در هیبت ویرانگر و به‌کارگیری سلاح دست‌ساز سعی در نمایش خشونت دارد.

شیخ‌رضایی تاکید کرد: زبان هنر باید از زبان محلی فراتر رود و فراتر از مذاهب و ادیان به زبان جهانی بدل شود تا اندیشه‌های جمهوری اسلامی را بین‌المللی مطرح کند. این اثر از لحاظ بین‌المللی بازخورد‌هایی داشت و به‌ویژه گروه‌های محور مقاومت از عراق، لبنان و یمن آن را بازنشر می‌کنند. رسانه‌هایشان نیز به موضوعات می‌پردازند، هرچند انتظار نمی‌رود هر اثر به سرعت رسانه‌ای شود یا به نتیجه منجر شود.

وی گفت: من کار خود را انجام می‌دهم و نباید در این عرصه منتظر رونمایی‌های سریع بود؛ بلکه هر اثری کوچک وقتی پخش شود مثل بهمن برفی تا چه اندازه بزرگ می‌شود، مشخص نیست. گویی در جنگی رسانه‌ای، همان‌گونه که در جنگ سخت ضربات متوالی لازم دارد، در جنگ فرهنگی نیز هر پوستر و هر کار رسانه‌ای می‌تواند ضربه‌ای باشد. در این عرصه، هدف این بود که هر پلاکارد یک قصه و هر پوستر یک پهپاد عمل کند.

این هنرمند طراح با اشاره به دیگر آثار مرتبط با یمن اظهار کرد: آثاری مانند نقش‌آفرینی درباره یمن و حضور نیرو‌های مردمی در باب المندب، نقش حزب‌الله تقویت می‌شود.