نگاه تحلیلگران ترکیه به سرگردانی استراتژیک ترامپ درباره ایران

کارشناسان در ترکیه، بر این باورند که ترامپ جمعبندی دقیقی از میدان و دیپلماسی نداشته و توان تصمیمگیری ندارد.

کد خبر: ۱۳۹۶۷۳۰

پنجشنبه - ۰۳ ارديبهشت ۱۴۰۵ / April 23, 2026

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، رسانه‌های ترکیه نگاه واقع بینانه‌ای به رفتار‌های ترامپ دارند و می‌گویند: اگر از احتمال پیروزی نیرو‌هایش اطمینان داشت و می‌دانست که ایران را تحت فشار قرار داده، آتش بس را به شکل یکجانبه تمدید نمی‌کرد.

اورهان سالی سردبیر شبکه تلویزیونی آ. خبر ترکیه، درباره آخرین تحولات در میدان جنگ می‌گوید: «ترامپ تصور می‌کند که با اعمال فشار اقتصادی بر ایران از طریق محاصره دریای عمان، می‌تواند به نتایج تازه‌ای دست پیدا کند. ولی واقعیت این است که هیچکدام از فشار‌های اقتصادی قبل علیه ایران جواب نداده و حملات گسترده آمریکا و اسرائیل نیز منجر به تغییر رویکرد ایران نشد؛ بنابراین آن چه در صحنه می‌بینیم، این است که آمریکا نتوانسته در این مدت، ایران را وادار به تغییر رویه کند. او مدعی شده که محاصره هرمز روزانه ۵۰۰ میلیون دلار به ایران خسارت وارد کرده و حکومت برای پرداخت حقوق کارمندان دچار مشکل خواهد شد. اما یکی دو ساعت بعد، حرف قبلی خود را فراموش کرده و ادعا می‌کند که با تلاش او، رژیم  سیاسی در ایران تغییر کرده است!».

سردبیر آخبر در ادامه به این اشاره می‌کند که افکار عمومی جهان، دونالد ترامپ را به عنوان مسئول و مقصر انسداد تنگه هرمز می‌شناسند و تنها یک ماه دیگر کافی است تا با پایان یافتن ذخایر سوخت در کشور‌های مختلف، فریاد اعتراض اغلب دولتمردان علیه آمریکا بلند شود.

آمریکا امتیاز می‌خواهد، ایران امتیاز نمی‌دهد

اورهان سالی سردبیر شبکه آ. خبر ترکیه در ادامه می‌گوید: «ترامپ‌امیدوار بود قبل از آغاز دومین دوره مذاکرات اسلام آباد، شرایط را به نفع خود تغییر دهد. ولی ایرانی‌ها اعلام کردند تا زمانی که محاصره رفع نشود، هیأت دیپلماتیک خود را به اسلام آباد نمی‌فرستند؛ بنابراین شرایط به گونه‌ای است که ترامپ مجبور شد آتش بس را تمدید کند».

سالی در ادامه می‌گوید: «در شرایط فعلی، ایران کنترل تنگه هرمز را در دست دارد و ۲ فروند از کشتی‌های انگلیسی به دلیل بی‌اعتنایی به هشدار نیرو‌های مسلح ایران، مورد هدف قرار گرفتند. این پیام روشن ایران است و نشان می‌دهد که برای کنترل تنگه هرمز، بسیاری جدی است و هر نوع حرکتی را به دقت رصد می‌کند. احتمالاً آمریکا هنوز هم‌امیدوار است که با تداوم محاصره، ایران را باز هم تحت فشار اقتصادی قرار دهد. ولی در این ماجرا، دو موضوع مهم وجود دارد که گویی آمریکا از درک آن غافل است. اول این که ایران مدتهاست به تحریم و فشار‌های اقتصادی عادت کرده و راهی برای آن پیدا می‌کند. دوم این که تا زمانی که محاصره ادامه پیدا کند، ایران تمایلی برای آغاز دُور بعدی مذاکره ندارد و این بن بست، همان وضعیتی است که به خاطر تصمیم شتاب‌زده ترامپ به وجود آمده است».

یکی دیگر از موضوعاتی که به طور مکرر در این مدت مورد توجه کارشناسان و تحلیلگران ترکیه قرار گرفته، توجه به کاهش محبوبیت ترامپ در آمریکا و انتخابات پیش روی مجلس نمایندگان است.

سردبیر آ. خبر ترکیه درباره این موضوع می‌گوید: «افزایش قیمت سوخت و برخی مشکلات اقتصادی دیگر در آمریکا، جمهوریخواهان را نگران کرده است. چرا که افکار عمومی آمریکا، این وضعیت را نتیجه تصمیم غلط ترامپ می‌دانند؛ بنابراین پیشبینی می‌شود که شکست ترامپ در میدان جنگ و مذاکره، نه تنها شمار کرسی‌های جمهوری خواهان، بلکه سرنوشت رئیس جمهور بعدی را نیز به خطر بیاندازد. این وضعیت در آمریکا موجب افزایش میزان اختلاف و دوقطبی سیاسی شده و شواهد نشان می‌دهد که تیم مشاورین ترامپ برای حل این مشکل، راهکار مشخصی ندارد».

اورهان سالی در ادامه به سناریوی احتمال آغاز مجدد جنگ پرداخته و می‌گوید: «مدتی بود که از ناو هواپیمابر جورج بوش خبر نداشتیم. اما حالا در سواحل موزامبیک است و آبراهام لینکلن هم در دریای سرخ است و ناو سوم هم احتمالاً از سوئز عبور کند و دوباره به منطقه بیاید. این تحرکات نشان می‌دهد که ترامپ، از طرفی می‌خواهد با اعمال فشار سیاسی – اقتصادی بر ایران، مذاکره را ادامه دهد. اما در صورتی که این سناریو به فرجام روشنی نرسد، بعید نیست دوباره با تکیه بر ناو‌های بوش، لینکلن و فورد، سراغ گزینه نظامی برود. اما نظامیان ایرانی هم اعلام کردند که برای دفاع قدرتمندانه و ادامه دادن به جنگ، مشکل و محدودیت خاصی ندارند».

مشکلات بخش سوخت

موسی علی اوغلو پژوهشگر صنعت هوانوردی می‌گوید: «در حال حاضر بسیاری از مشهورترین و بزرگترین ایرلاین‌های جهان، برای تأمین سوخت هواپیما نگران هستند. آنها برای مدتی محدود می‌توانند بنزین‌هایی را که از قبل خریداری شده مصرف کنند. اما همین حالا در چندین ایرلاین اروپایی و از جمله در لوفت هانزا، زنگ هشدار به صدا در آمده است. ممکن است خیلی‌ها بگویند که ایرلاین‌های مختلف، می‌توانند به راحتی از آمریکا بنزین بخرند و مشکل خود را حل کنند. اما واقعیت این است که در این معامله، یک افزایش هزینه جدی وجود دارد و ایرلاین‌ها نمی‌توانند به راحتی قیمت افزایش سوخت را روی بلیط مسافران اعمال کنند و همه سیاست‌های فروش آنها زیر و رو می‌شود».

علی اوغلو در ادامه می‌گوید: وقتی که خطوط پرواز با مشکل رو‌به‌رو می‌شوند، در چند بخش شاهد رکود و در چند بخش نیز شاهد تورم خواهیم بود. به عنوان مثال، یکی از بخش‌هایی که در چندین کشور اروپایی و آسیایی با خطر ورشکستگی‌های مالی بزرگ رو‌به‌رو خواهد شد، بخش گردشگری است. به ویژه در کشور‌هایی مانند چین، فرانسه، اسپانیا، ایتالیا و ترکیه که اتکای زیادی به درآمد بخش گردشگری دارند، میزان ضرر و زیان آنها بسیار بالا خواهد رفت. چرا که نه مسافران و نه ایرلاین‌ها، تصور دقیقی برای رزرو پرواز و قیمت پرواز ندارند.

این مرد، آمریکا را کجا می‌برد؟

بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران ترکیه، همانند گروه کثیری از دانشگاهیان و کارشناسان آمریکایی، از تصمیمات هیجانی، ناشیانه و قلدرانه ترامپ و تهدیدات او علیه ثبات و امنیت منطقه و جهان، اظهار نگرانی می‌کنند.

پروفسور دکتر طارق اوغوزلو تحلیلگر روابط بین‌الملل و استاد دانشگاه آیدین استانبول در میزگرد شبکه یوز. تی. وی می‌گوید: «برای شناخت ضعف‌های ترامپ و تأثیر این موضوع بر شکست سیاسی آمریکا، لازم نیست کارشناس زبده‌ای باشید. کافیست از یک سو به اظهارات و سخنان متفاوت و متضاد او در طول چند روز بنگرید و از دیگر سو، نگرانی مداوم دیوانسالاران، اقتصادانان و حتی جنگ سالاران آمریکایی را دنبال کنید. حالا همه آنها یک سؤال مشترک دارند. آنان می‌پرسند: این مرد، آمریکا و جهان را به کجا می‌برد؟ ترامپ به معنی واقعی کلمه سرگردان و بی‌هدف است و خودش هم نمی‌داند چه می‌کند. به همین خاطر ناچار شد در برابر ایران، آتش بس یک طرفه اعلام کند».

در این برنامه، دکتر فرات دمیر کول نیز به این اشاره کرد که به خاطر هماهنگی بالا بین دو بال نظامی و سیاسی در ایران، کنش‌های و تصمیمات هیجانی ترامپ، به شکل هوشمندانه و دقیق مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و به او پاسخ‌های مناسبی می‌دهند.