پیامد‌های حمله رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا به ترکیه

سخنان رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، واکنش تند بسیاری از سیاستمداران، تحلیلگران و رسانه‌های ترکیه را بدنبال داشت.

کد خبر: ۱۳۹۶۸۱۵

پنجشنبه - ۰۳ ارديبهشت ۱۴۰۵ / April 23, 2026

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، تنش در روابط پرفراز و نشیب ترکیه و اتحادیه اروپا همچنان ادامه دارد. در چند سال گذشته عملاً پرونده عضویت ترکیه در اتحادیه کنار نهاده شده و زمستانی طولانی در روابط طرفین حکمفرما است. اما تازه‌ترین اظهارات بالاترین مقام اتحادیه، یک بار دیگر موجب خشم آنکارا شد.

خانم اورزلا فون در لاین رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا به تازگی درباره ترکیه گفته است: «باید دیگر کشور‌های اروپایی را نیز به عضویت اتحادیه دربیاوریم تا زیر تأثیر روس، ترک و چین نمانند. سطح‌اندیشه ما باید گسترده، بزرگ و ژئوپولیتیک باشد».

سخنان اورزلا فون در لاین یک بار دیگر بر آتش اختلافات ترکیه و اروپا بنزین ریخت و واکنش تند بسیاری از سیاستمداران، تحلیلگران و رسانه‌های ترکیه را به دنبال آورد.

عمر چلیک سخنگوی حزب عدالت و توسعه و معاون اردوغان در این حزب گفت: «اظهارات رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا موجب تأسف ما شد. متأسفانه در این سال‌ها، به طور مکرر شاهد رویکرد دو رویانه مقامات اروپایی در قبال ترکیه بوده‌ایم. از سویی کشور ما را یک شریک مهم می‌خوانند و از دیگر سو، در هر فرصتی به ما حمله می‌کنند و به خاطر نگرش تنگ نظرانه، نمی‌توانند نفوذ و قدرت ترکیه را هضم کنند».

دیشب در چند میزگرد در شبکه‌های تلویزیونی ترکیه، اظهارات رئیس کمیسیون اتحادیه مورد انتقاد قرار گرفت.

به قول بخش ترکی دویچه وله، سخنان این مقام اروپایی یک بحران سیاسی ایجاد کرد. آن هم در شرایطی که همه انتظار دارند به خاطر رویکرد سرد آمریکا، ناتو و اتحادیه اروپا خود را به ترکیه نزدیک‌تر کنند.

پایگاه خبری اینترنتی «اکونومیم» در ترکیه نوشت: حالا به وضوح می‌توان دید در سیاست کلان اتحادیه اروپا در قبال ترکیه، تناقض بزرگی وجود دارد. تناقضی که می‌خواهد در مقاطع خطرناک و پر از ریسک و مخاطره، خواهان مشارکت ترکیه برای تأمین امنیت باشد. ولی زمانی که پای همکاری سیاسی و مشارکت سیاسی به میان می‌آید، دست رد بر سینه ترکیه می‌گذارد».

همچنین خبرگزاری آناتولی ترکیه نوشت: «کارشناسان هشدار داده‌اند که فاصله گرفتن از ترکیه، خطر یک اشتباه استراتژیک را برای اتحادیه اروپا به همراه دارد. آنها همچنین خاطرنشان کردند که سخنان فون در لاین رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا غیرقابل قبول است و باید جبران شود».

روزنامه ینی شفق نزدیک به اتاق فکر حزب عدالت و توسعه نیز این سخنان را یک رسوایی بزرگ برای اتحادیه اروپا دانست و آن را دورویی تاریخی نامید. روزنامه حریت نیز خواستار آن شد که فون درلاین در قبال ترکیه به عنوان یک کشور نامزد عضویت در اتحادیه اروپا، رفتار مسئولانه و دقیقی داشته باشد.

آش آن قدر شور شد...

سخنان فون درلاین باعث شد تنها ظرف چند ساعت، مقامات اروپایی به صرافت جبران بیفتند و از او بخواهند پیام خود را اصلاح کند.

ولی فون درلاین کار را به همکارانش سپرد و کمیسیون اتحادیه اروپا با صدور یک بیانیه تلاش کرد دل مقامات ترکیه را دوباره به دست بیاورد.

کمیسیون اروپا در بیانیه خود تأکید کرد که اشاره به ترکیه هیچ پیام سیاسی منفی در بر نداشته است. این بیانیه اشاره کرده که از دید اتحادیه، ترکیه شریک بلامنازع است.

البته سخنان فون درلاین در اتحادیه اروپا نیز با واکنش‌های متفاوتی رو‌به‌رو شد. به گونه‌ای که رئیس سابق شورای اروپا و نخست وزیر سابق بلژیک یعنی چارلز میشل، پیامی خطاب منتشر کرد که به طور کامل، سخنان وندرلاین را زیر سؤال برد.

چارلز میشل اعلام کرد: «فون درلاین! ترکیه عبارت است از: یک متفق مهم ناتو، یک شریک قدرت کلیدی، یک گذرگاه انرژی، یک کنشگر دفاعی مهم در جبهه اروپا و یک قدرت جدی در منطقه. اروپا نمی‌تواند با پیروی از استاندارد‌های دوگانه و تحریف واقعیت، قدرتمند شود».

در میزگرد شبکه تلویزیونی خبرترک، چتین ار چیتن به عنوان مدیر بخش سیاسی و امنیتی گروه خبرترک به این اشاره کرد که اظهارات رئیس کمیسیون به روابط ترکیه - اتحادیه لطمه زده است. آن هم در شرایطی که سناریو‌های انحلال ناتو روی میز است و اتحادیه اروپا برای تامین امنیت خود، باید به دومین ارتش بزرگ ناتو یعنی ترکیه پناه ببرد.

از قدرت ما می‌ترسند!

برخی از تحلیلگران و دانشگاهیان ترکیه در بیان انتقادات خود از رئیس آلمانیِ کمیسیون اتحادیه اروپا، با رویکردی اغراق‌آمیز، به این اشاره کردند که سطح بالای قدرت ترکیه مورد ترس و حسادت مقامات اروپایی شده است.

پروفسور اوغوزخان بیلگین از دانشگاهیان ترکیه در میزگرد شبکه تلویزیونی خبرگلوبال اعلام کرد: «پیداست علاوه بر آن که خصومت تاریخی آنها با ترکیه ادامه دارد، از افزایش روز افزون قدرت ترکیه در همه جای جهان، دچار ترس و وحشت شده‌اند. آنها خیلی خوب می‌دانند که ما در همه جا قدرت گرفته‌ایم».

اوغوزخان می‌گوید: «ترکیه در بالکان قدرت و نفوذ بالایی دارد که برای رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا قابل هضم نیست. در آفریقا تبدیل به یک کشور الهام بخش شده که به تمام کشور‌های آفریقایی جسارت داده و ژوزف بورل از مقامات قبلی اتحادیه اروپا، رسماً از این که در لیبی و کشور‌های دیگر ترکیه به جای فرانسه و ایتالیا نفوذ دارد، اظهار نگرانی کرده بود».

این چهره دانشگاهی ترکیه در ادامه با لحنی برافروخته گفت: «ما ماهیت این شخصیت اروپایی را می‌شناسیم. او به خاطر ایستادگی ترکیه در برابر صهیونیست‌ها ناراحت است و خود او به عنوان مدافع و مُبلغ صهیونیسم چنین سخنانی بر زبان آورده است».

دکتر چاغلار اُزر نیز گفت: «اروپایی‌ها روزگاری ما را به عنوان آدمِ بیمار اروپا توصیف می‌کردند. اما حالا می‌بینند که خبری از بیماری نیست و این کشور قدرتمند، با خودکفایی دفاعی و استقلال سیاسی و رشد اقتصادی، نفوذ گسترده‌ای پیدا کرده است. جوری صحبت می‌کنند که ما به آنها محتاج هستیم. مگر اروپای فعلی چه دارد؟ حالا آنها نه رفاه دارند نه امنیت نه امید به آینده. البته برخی از مسئولین ما هم مقصر هستند. آنها در این سال‌ها طوری برخورد کردند که گویی عضو شدن در اتحادیه اهمیت حیاتی دارد. اتحادیه اروپا باید بداند که ما همچون مقدونیه و بلغارستان نیستیم. ما یک کشور قدرتمند هستیم».

در ادامه برنامه خانم پروفسور آیگون عطار نیز اعلام کرد که اتحادیه اروپا سالهاست اعتبار و قدرت خود را از دست داده و در شرایط کنونی هم در صورت انحلال ناتو، محتاج به مشارکت دفاعی ترکیه خواهد بود.

دکتر علی سمین استاد دانشگاه استانبول نیز اعلام کرد: «در ژنوم فرهنگی اروپا، ویژگی‌هایی هست که قدرتمند بودن ترکیه را دوست ندارند. آنها از این می‌ترسند که قدرت روزافزون ما در کنار روسیه و جمهوری آذربایجان، شرایط را بیش از این به نفع ما تغییر دهد. اساساً اروپایی‌ها از لحاظ فکری و سیاسی یک ویژگی مهم دارند که می‌خواهد قدرت، توسعه و اعتبار را فقط در اروپا بییند و تصور کند هیچ کشور دیگری حق ندارد از این امتیازات برخوردار باشد».

در یک ارزیابی کلی باید گفت: کارشناسان و سیاستمداران ترکیه از اظهارات رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا برآشفته شده‌اند و شواهد نشان دهنده این است که روابط ترکیه - اتحادیه فعلاً در مسیر بهبود و مشارکت نیست.