پول نفت عراق گروگان آمریکا؛ ابزار باج‌خواهی برای فاصله‌گیری از تهران

«ایالات متحده ارسال هوایی دلار به عراق را به حالت تعلیق درآورده و پولی را که بغداد از فروش نفت خود به دست آورده، بلوکه است. این اقدام، بخشی از یک کمپین فشار از سوی دولت آمریکا است تا دولت بغداد را مجبور به فاصله‌گیری از ایران کند.»

کد خبر: ۱۳۹۷۰۷۵

جمعه - ۰۴ ارديبهشت ۱۴۰۵ / April 24, 2026

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، سایت خبری-تحلیلی «نیویورک تایمز» در گزارشی به بررسی سیاست اعمال فشار ایالات متحده بر عراق برای فاصله گرفتن از ایران پرداخته و می‌نویسد: ایالات متحده ارسال دلار به اقتصاد مبتنی بر پول نقد عراق را متوقف کرده تا دولت بغداد را مجبور به فاصله‌گیری از ایران کند. این پول از محل درآمد‌های نفتی عراق تأمین می‌شود.

توانایی ایالات متحده در کنترل جریان ورود دلار به اقتصاد نقدی عراق، مدت‌هاست به عنوان «گزینه اتمی» واشنگتن برای تحمیل اراده خود بر بغداد توصیف می‌شود. اکنون، در سایه جنگ آمریکا با ایران، دولت ترامپ دقیقاً دست به همین کار زده است.

دو مقام ارشد عراقی به نیویورک تایمز گفته‌اند که ایالات متحده ارسال هوایی دلار به عراق را به حالت تعلیق درآورده و پولی را که بغداد از فروش نفت خود به دست آورده، بلوکه است.

این اقدام، بخشی از یک کمپین فشار از سوی دولت آمریکا است تا دولت بغداد را مجبور به فاصله‌گیری از ایران کند. دو مقام عراقی پیش‌تر اعلام کرده بودند که واشنگتن همچنین همکاری‌ها و تأمین مالی خدمات امنیتی عراق را نیز متوقف کرده است.

اقدامات آمریکا می‌تواند اقتصاد شکننده عراق را که به شدت وابسته به پول نقد است، در معرض فلج شدن کامل قرار دهد. در حال حاضر تقاضا برای دلار در داخل عراق افزایش یافته و وضع بازار این کشور ملتهب گزارش شده است.

عراق همواره روابط نزدیکی با ایران و آمریکا داشته، اما اغلب خود را درگیر کشمکش این دو رقیب دیده است.

رمزی ماردینی، بنیان‌گذار «ژئوپل لبز» (مؤسسه مشاوره ریسک‌های ژئوپلیتیک مستقر در خاورمیانه) می‌گوید: «اقدامات آمریکا این پیام را منتقل می‌کند که واشنگتن بیشتر از آنکه عراق را متحد بداند، به چشم یک دشمن به آن می‌نگرد.»

او گفت: «توقف انتقال دلار معادل استفاده از گزینه اتمی است» و این اقدام را «سلاح‌سازی» در برابر پول ملی خواند. او در این باره افزود: «عراق دشمن آمریکا نیست، با این حال به گونه‌ای تهدید می‌شود که برای دیگر شرکای تولیدکننده نفت در منطقه یک هشدار وحشتناک محسوب می‌شود.»

نیویورک تایمز در ادامه ادعا می‌کند که واشنگتن به ویژه از مجموعه‌ای از حملات اخیر شبه‌نظامیان عراقی منتسب به ایران علیه منافع آمریکا در عراق، در مقابله‌به‌مثل با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که اواخر فوریه آغاز شد، عصبانی شده بود.

واشنگتن بار‌ها تاکید کرده که می‌خواهد در شکل‌گیری دولت جدید عراق نقش داشته باشد.

در ماه ژانویه، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا تهدید کرد که در صورت بازگشت نوری کمال المالکی، چهره‌ای شاخص در میان سیاستمداران شیعه، به سمت نخست‌وزیری، حمایت خود را از عراق پس خواهد گرفت. المالکی برای اولین بار در سال ۲۰۰۶ با حمایت آمریکا به نخست‌وزیری انتخاب شد، اما این روابط در طول دو دوره چهار ساله او به تیرگی کشید، زیرا کاخ سفید او را فردی همسو با ایران می‌دانست.

از زمان آغاز جنگ با ایران، اثرات اقتصادی محاصره موازی ایران و آمریکا بر تنگه هرمز که مسیر حیاتی صادرات نفت خام عراق است، نیز باعث افت شدید صادرات نفت شده است.

درآمد این صادرات برای پرداخت حقوق کارمندان دولتی حیاتی است که حداقل یک‌سوم جمعیت عراق از آن حمایت می‌شوند.

یکی از میراث‌های سیستم مالی شکل‌گرفته توسط آمریکا پس از اشغال این کشور، این است که بیشتر درآمد‌های نفتی عراق، منبع اصلی درآمد دولت و پایه و اساس اقتصاد آن، اغلب به حساب‌هایی در داخل عراق واریز نمی‌شود، بلکه به حساب‌هایی نزد «بانک فدرال رزرو نیویورک» منتقل می‌شود.

هر روز، بانک مرکزی عراق انتقالات بانکی دلاری را از حساب خود در فدرال رزرو، به نمایندگی از کسب‌وکار‌ها و شهروندان عراقی برای پرداخت هزینه واردات، تسهیل می‌کند. عراق همچنین به هواپیما‌هایی متکی است که هر چند هفته یک‌بار، پالت‌هایی پر از اسکناس دلار را وارد این کشور می‌کنند.

بر اساس اظهارات یک مقام ارشد کرد عراق مطلع از جزئیات، محموله‌های هوایی از ماه فوریه متوقف شدند؛ در ابتدا به این دلیل که جنگ در ایران باعث بسته شدن فضای هوایی عراق شده بود.

برخی تحلیلگران عراقی معتقدند که این مسئله نقطه‌ای تیره در روابط آمریکا و عراق محسوب می‌شود.

احمد طباقچالی، پژوهشگر ارشد «شورای آتلانتیک» (سازمان تحقیقات روابط بین‌الملل) گفت: این اقدام تأثیر حداقلی بر اقتصاد کشور خواهد داشت، به ویژه از آنجا که معاملات داخلی باید با دینار عراق انجام شود و استفاده عراقی‌ها از کارت‌های نقدی و اعتباری در حال افزایش است. اما اهمیت گسترده‌تر این اقدام، در پیامی است که ارسال می‌کند.

او ادامه داد: «این قطعا یک تحول منفی است. اکنون سوال اینجاست که آیا این اقدام آمریکا تازه آغاز روندی جدید است؟»