یادداشت

کتاب خواندن در دل جنگ؛ نسبت «دوازده صفر سه» «آغازی بر یک پایان» و «یادداشت‌های بغداد» با این روزها

در میانه غرش موشک‌ها و اخبار ضد و نقیض، ذهن انسان بیش از هر زمان دیگری به یک «لنگرگاه» برای آرامش و یک «نقشه راه» برای تحلیل نیاز دارد. کتاب خواندن در دل جنگ، نه یک اقدام فانتزی، که روشی برای بقای روانی و فهم عمیق‌تر ریشه‌های بحران است. در این یادداشت، با معرفی سه کتاب «دوازده صفر سه»، «آغازی بر یک پایان» و «یادداشت‌های بغداد»، به بررسی نسبت میان کلمات و حوادث سرنوشت‌ساز این روزها پرداخته‌ایم.

کد خبر: ۱۳۹۷۴۵۶

شنبه - ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۵ / April 25, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، اهالی کتاب به خوبی می‌دانند که مطالعه در بسیاری از چالش‌ها و مصائب، به مثابه مأمن و پناه است. آرام گرفتن به کمک کلمات، نسخه‌ای است که میان کتاب‌خوان‌ها رواج دارد. اگر هنوز این گزینه را در میان ناآرامی‌هایتان امتحان نکرده‌اید، برای یک بار هم که شده به سراغ کتابخانه‌تان بروید. حتی خواندن یک صفحه از یک کتاب (نسخه چاپی یا الکترونیک) می‌تواند شما را برای لحظاتی از جهان و مافیها جدا کند.

اما کتاب‌خواندن در شرایط جنگی مزیت دیگری هم دارد: کسب آگاهی پیرامون مسئله‌ای که با آن درگیر هستیم. این روزها که همه ما مجموعه‌ای از احساسات متناقضِ سوگ، شور، نگرانی و غرور را تجربه می‌کنیم، این سه کتاب می‌تواند پنجره جدیدی به روی ما بگشاید:

دوازده صفر سه: روایت میدانی از قلب مقاومت

اگر می‌خواهید بدانید اسرائیل از چه زمانی و با حمایت کدام قدرت‌ها در منطقه ریشه دواند و هم‌زمان به دنبال درک تاریخ مقاومت و نقش ایران بدون درگیری با متن‌های قطور تخصصی هستید، این کتاب بهترین گزینه است.

محمدصادق علیزاده در این اثر، روزنگاری سفر خود به لبنان در ایام تشییع پیکر شهید سید حسن نصرالله را روایت می‌کند. اما کتاب صرفاً یک سفرنامه نیست؛ نویسنده که روزنامه‌نگاری مسلط به مسائل غرب آسیا و امور نظامی است، با قلمی روان و ژورنالیستی به تحلیل ریشه‌های نزاع فلسطینی-اسرائیلی می‌پردازد. این کتاب ۲۴۶ صفحه‌ای (انتشارات سوره مهر)، ترکیبی از مشاهده، تاریخ و تحلیل است که برای هر سطح از مطالعه مناسب است.

آغازی بر یک پایان: تبیین آرمانی که تمام نمی‌شود

برای کسانی که می‌خواهند فراتر از جنبش‌های مقاومت، با مبانی فکری و آرمان‌هایی که این جریان‌ها بر پایه آن شکل گرفته‌اند آشنا شوند، اثر ماندگار سید مرتضی آوینی یک ضرورت است.

این کتاب (انتشارات واحه) مجموعه‌ای از ۱۷ مقاله در چهار بخش است. آوینی در بخش نخست به تبیین شخصیت امام خمینی(ره) به عنوان رهبری وحیانی می‌پردازد و در ادامه، نقش انقلاب اسلامی را در نظم نوین جهانی و نسبت آن با ظهور امام عصر(عج) بررسی می‌کند. آوینی معتقد است انقلاب اسلامی «آغازی بر پایان انتظار» است. مطالعه این کتاب در روزهایی که «انسانِ انقلاب اسلامی» به بلوغ خود نزدیک می‌شود، بصیرتی عمیق به خواننده می‌بخشد.

یادداشت‌های بغداد: صدای مردم در محاصره و تحریم

این کتاب روایتگر رنجی است که از جنگ اول خلیج فارس تا اشغال عراق توسط آمریکا ادامه دارد. نُها الراضی، نویسنده کتاب، ۱۲ سال از زندگی خود (۱۹۹۱ تا ۲۰۰۳) را در قالب یادداشت‌های روزانه ثبت کرده است.

او در بطن ویرانی‌ها، پیکان انتقاد را به سمت سیاست‌های دوگانه جهانی می‌گیرد. الراضی با وجود انتقاد به دولت وقت عراق، از سکوت جهان در برابر شرارت‌های اسرائیل و بسیج شدن علیه عراق متعجب است. «یادداشت‌های بغداد» فروپاشی تدریجی یک کشور و زمینه‌سازی برای اشغال توسط بیگانه را با زبانی ساده اما تکان‌دهنده روایت می‌کند. این یادداشت‌ها، تصویری واقعی از زندگی در دل جنگ و تبعید ارائه می‌دهند که با فضای امروز منطقه پیوندی ناگسستنی دارد.

خواندن این آثار نه تنها دانش ما را نسبت به جغرافیای نبرد بیشتر می‌کند، بلکه به ما یادآوری می‌کند که در طول تاریخ، کلمات همواره برنده تر از گلوله‌ها باقی مانده‌اند. برای لحظاتی از هیاهوی اخبار فاصله بگیرید و به دنیای تحلیل و روایت پناه ببرید.