تلاش برای بازگرداندن هنر به خانه‌های مردم / تفاهم نامه‌ای برای توسعه رونق اقتصاد هنر

در گامی استراتژیک برای پیوند میان نظام بانکی و زیست‌بوم فرهنگی، تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بانک کارآفرین و مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر به امضا رسید. این رویداد که با هدف رسمی‌سازی «اقتصاد هنر» شکل گرفته، به‌دنبال ایجاد زیرساخت‌های حقوقی برای پذیرش آثار هنری به‌عنوان وثیقه بانکی، شناسنامه‌دار کردن آثار و خروج از مدل حمایت‌های بلاعوض به سمت خلق ارزش پایدار اقتصادی است.

کد خبر: ۱۳۹۷۸۶۹

يکشنبه - ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۵ / April 26, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، آیین امضای تفاهم‌نامه همکاری میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بانک کارآفرین و مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، روز ۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ در سالن عرفان بانک کارآفرین برگزار شد؛ رویدادی که با حضور مدیران ارشد حوزه فرهنگ و نظام بانکی، با هدف ایجاد زیرساخت‌های مالی برای تقویت اقتصاد هنر شکل گرفت. در این مراسم، سخنرانان با تأکید بر ظرفیت‌های مغفول‌مانده صنایع فرهنگی، بر ضرورت ورود نظام مالی به این حوزه و حرکت از رویکرد حمایتی به سمت خلق ارزش اقتصادی تأکید کردند.

در ابتدای این مراسم، مسلم بمان‌پور، معاون برنامه‌ریزی و توسعه سازمانی بانک کارآفرین، با اشاره به خلأهای موجود در اقتصاد هنر گفت که مشکل اصلی این حوزه نه در ارزش ذاتی آثار هنری، بلکه در نبود زیرساخت‌های حقوقی و بانکی است. او تأکید کرد که برای شکل‌گیری یک نظام اقتصادی پایدار در حوزه فرهنگ، باید امکان تأمین مالی زنجیره تولید هنر فراهم شود. به گفته بمان‌پور، یکی از گام‌های مهم در این مسیر، پذیرش آثار هنری به‌عنوان دارایی قابل وثیقه در نظام بانکی است؛ موضوعی که با طراحی سازوکارهایی مانند شناسنامه‌دار کردن آثار، ارزش‌گذاری تخصصی و ایجاد بازارهای ثانویه، در حال تبدیل شدن به یک ابزار عملیاتی است. او همچنین از پیاده‌سازی این رویکرد در بسترهای دیجیتال بانک کارآفرین خبر داد و آن را گامی در جهت افزایش نقدشوندگی و اعتباربخشی به بازار هنر دانست.

در ادامه، صادق پژمان، مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، با ارائه تصویری از وضعیت زیست‌بوم فرهنگی کشور، مهم‌ترین چالش این حوزه را تأمین مالی و کمبود نقدینگی عنوان کرد. او با اشاره به سهم قابل توجه صنایع فرهنگی در اقتصاد کشورهای توسعه‌یافته، تأکید کرد که در ایران علیرغم وجود پتانسیل بالقوه این ظرفیت همچنان مغفول مانده است.

پژمان همچنین با استناد به آمارهای رسمی، کاهش هزینه فرهنگی خانوارها در سال‌های اخیر را «زنگ خطر» توصیف کرد و گفت ادامه این روند می‌تواند به تضعیف جریان تولید و مصرف فرهنگی منجر شود. به گفته او، رویکرد جدید این مؤسسه، حرکت از «حمایت‌های بلاعوض» به سمت طراحی ابزارهای مالی مانند وثیقه‌گذاری آثار هنری، اصالت‌سنجی و ایجاد بازارهای شفاف است؛ اقداماتی که هدف آن‌ها مردمی‌سازی بازار هنر و افزایش دسترسی عمومی به این حوزه در راستای رونق اقتصاد خلاق کشور است.

حسین انتظامی، معاون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این مراسم با تأکید بر اهمیت اقتصاد فرهنگ، از فاصله میان «گفتار» و «عمل» در این حوزه سخن گفت.
او با اشاره به کاهش سرانه مصرف فرهنگی، هشدار داد که فرهنگ در حال حذف شدن از سبد خانوار است؛ موضوعی که برای کشوری با پیشینه تمدنی چند هزار ساله، نگران‌کننده است.

انتظامی تأکید کرد که حفظ هویت فرهنگی، نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر و مشارکت همزمان دولت و بخش خصوصی است. او ورود بانک کارآفرین به این حوزه را نمونه‌ای از ایفای مسئولیت اجتماعی دانست و معتقد است چنین اقداماتی باید به شاخصی برای ارزیابی عملکرد نهادهای مالی تبدیل شود.
در بخش پایانی، دکتر بهاروندی، مدیرعامل بانک کارآفرین، با اشاره به فاصله تاریخی میان نظام بانکی و حوزه فرهنگ، بیان کرد که نبود گفتمان مشترک میان این دو، مانع شکل‌گیری بازار مؤثر برای آثار هنری شده است.

او تأکید کرد که هنر، هم دارای عرضه قابل توجه و هم دارای تقاضای بالقوه است، اما اتصال این دو نیازمند زیرساخت‌های دقیق و کارآمد است.

به گفته بهاروندی، ورود بانک کارآفرین به این حوزه در چارچوب مسئولیت اجتماعی تعریف شده و هدف آن، کمک به شکل‌گیری یک جریان پایدار در اقتصاد هنر است.
او این اقدام را «روشن شدن یک چراغ» در این مسیر توصیف کرد و ابراز امیدواری کرد که این حرکت بتواند به ایجاد موجی گسترده در تعامل میان هنر و اقتصاد منجر شود.

در پایان این مراسم، تفاهم‌نامه همکاری مشترک میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بانک کارآفرین با عاملیت موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر  به امضا رسید؛ تفاهمی که بر توسعه ابزارهای مالی، ایجاد زیرساخت‌های حقوقی و تقویت تعامل میان نظام بانکی و زیست‌بوم فرهنگ و هنر کشور تمرکز دارد.