گزارش|

چرا لقب امام هشتم «رضا» است؟ / نگاهی به معنای یک نام که به سلوک و رضایت الهی پیوند خورده است

لقب «رضا» برای امام علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) تنها عنوانی تاریخی نیست، بلکه نشانه رضایت الهی و خشنودی مردم از سیره و منش اوست؛ نامی که از آسمان تا زمین، محبوبیت و جایگاه معنوی امام هشتم را معنا می‌کند.

کد خبر: ۱۳۹۸۷۵۹

چهارشنبه - ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ / April 29, 2026

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، لقب «رضا» برای امام علی‌بن‌موسی‌الرضا(ع) تنها یک عنوان تاریخی نیست؛ این نام، بازتابی از جایگاه معنوی و محبوبیت فراگیر ایشان در میان دوست و دشمن است. در منابع روایی آمده است که این لقب به سبب رضایت خداوند از ایشان و نیز رضایت مردم از سیره و منش او بر امام هشتم نهاده شد؛ لقبی که به مرور زمان، به هویت معنوی ایشان بدل شد.

در روایتی از امام جواد(ع) نقل شده است که «پدرم را رضا نامیدند، زیرا خداوند در آسمان از او راضی بود و پیامبر و امامان پس از او در زمین از وی خشنود بودند». برخی منابع نیز افزوده‌اند که حتی مخالفان و دشمنان نیز در برابر حلم، علم و اخلاق کریمانه او سر تسلیم فرود می‌آوردند؛ گویی شخصیت او مرزهای خصومت سیاسی را در می‌نوردید.

واژه «رضا» در فرهنگ اسلامی، مفهومی عمیق و عرفانی دارد. رضا، مرحله‌ای از سلوک ایمانی است که انسان در آن، خواست خود را با اراده الهی هماهنگ می‌کند. این معنا در زندگی امام هشتم جلوه‌ای روشن دارد؛ به‌ویژه در ماجرای پذیرش ولایت‌عهدی مأمون عباسی. ایشان با آگاهی از شرایط پیچیده سیاسی و با وجود میل نداشتن به این مقام، آن را تنها با شروطی خاص پذیرفتند؛ تصمیمی که بیش از هر چیز، نشانه‌ای از تدبیر، صبر و تسلیم آگاهانه در برابر مشیت الهی بود.

از سوی دیگر، شخصیت علمی و اخلاقی امام رضا(ع) نیز جلوه‌ای از همین «رضا»ست. مناظرات گسترده ایشان با عالمان ادیان و مذاهب گوناگون، سعه صدر و آرامش ایشان در پاسخ‌گویی و پرهیز از جدال‌های تند، تصویر امامی را ترسیم می‌کند که در اوج اقتدار علمی، آرام و مطمئن سخن می‌گوید.

بدین‌سان لقب «رضا» تنها نامی تاریخی نیست؛ نشانه‌ای است از پیوند آسمان و زمین در شخصیت امام هشتم. نامی که امروز نیز برای میلیون‌ها زائر و دلداده، یادآور آرامش، امید و رضایتی است که از دل ایمان برمی‌خیزد.