توسط پژوهشگران دانشکدگان فنی دانشگاه تهران صورت گرفت:

مقایسه چرخه حیات و هزینه هفت روش حفظ و نگهداری روکش آسفالت

پژوهشگران دانشکدگان فنی «چرخه حیات و هزینه هفت روش حفظ و نگهداری روکش آسفالت» را مقایسه کردند.

کد خبر: ۱۳۹۹۰۲۲

چهارشنبه - ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ / April 29, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از دانشگاه تهران، یک پژوهش تخصصی با رویکرد ارزیابی چرخه حیات و تحلیل هزینه‌های چرخه عمر، هفت روش مرسوم روکش‌های محافظتی آسفالت از نوع «چیپ‌سیل» را از نظر تأثیرات زیست‌محیطی و اقتصادی بررسی کرده است.

محمدضیاء علوی، عضو هیأت‌علمی دانشکدگان فنی و سرپرست این طرح تحقیقاتی گفت: «این مطالعه که با استفاده از نرم‌افزار SimaPro و پایگاه داده Ecoinvent انجام شده، نشان می‌دهد که روش‌های «چیپ سیل تک‌لایه» و «اسکراب‌سیل» از نظر هزینه اولیه و سالانه کم‌هزینه‌ترین گزینه‌ها هستند، در حالی که «چیپ سیل سه‌لایه» و «چیپ سیل لاستیکی» پرهزینه‌ترین روش‌ها محسوب می‌شوند؛ اما از منظر زیست‌محیطی، چیپ لاستیکی با وجود هزینه بالاتر، به دلیل طول عمر بیشتر، پایین‌ترین میزان انتشار گاز‌های گلخانه‌ای در سال را دارد».

عضو هیأت علمی دانشکدگان فنی افزود: «این مطالعه با عنوان «ارزیابی تطبیقی چرخه حیات روش‌های حفاظتی چیپ‌سیل: پیامد‌های هزینه و زیست‌محیطی» به بررسی هفت روش مختلف شامل چیپ‌سیل تک‌لایه، دو لایه و سه‌لایه، اسکراب‌سیل، کیپ‌سیل، چیپ‌سیل اصلاح‌شده با الیاف و چیپ‌سیل لاستیکی پرداخته است».

وی با اشاره به اینکه مرز سیستم این پژوهش از استخراج مواد اولیه تا مرحله اجرا (گهواره تا اجرا) در نظر گرفته شده و واحد عملکردی آن یک متر مربع از رویه حفاظتی در نظر گرفته شده است.

دکتر علوی همچنین در خصوص بخش ارزیابی اقتصادی اظهار داشت: «هزینه‌های اجرایی پروژه‌های مستند در ایالات متحده و فهرست‌بهای ایران با نرخ تنزیل ۱۰ درصد مورد محاسبه سالانه قرار گرفته‌اند».

عضو هیأت‌علمی دانشکدگان فنی گفت: «یافته‌ها نشان می‌دهد که روش‌های چیپ‌سیل تک‌لایه و اسکراب‌سیل با هزینه به‌ترتیب ۸۸.۱ و ۶.۲ دلار در هر متر مربع، کمترین هزینه را دارند، در حالی که روش‌های لاستیکی و سه‌لایه با هزینه ۰۶.۷ و ۲۸.۶ دلار در هر متر مربع، پرهزینه‌ترین هستند. اما هنگامی که این ارقام بر اساس طول عمر هر روش سالانه‌سازی می‌شود، چیپ‌سیل تک‌لایه (۵.۰ دلار) واسکراب‌سیل (۶۹.۰ دلار) همچنان اقتصادی‌ترین گزینه‌ها باقی می‌مانند».

وی با تاکید بر اینکه از منظر زیست‌محیطی، روش اسکراب‌سیل با انتشار حدود ۱۵۴۵ گرم معادل دی‌اکسید کربن در هر متر مربع، کمترین میزان آلایندگی راداشته و از نظر شاخص‌های پایانی سلامت انسان، اکوسیستم و منابع نیز بهترین عملکرد را نشان می‌دهد، اظهار داشت: «در مقابل، روش‌های کیپ‌سیل (با ۵۳۰۱ گرم) و چیپ‌سیل سه‌لایه بدترین عملکرد را از نظر انتشار گاز‌های گلخانه‌ای دارند. جالب آنکه وقتی این مقادیر بر اساس طول عمر هر روش (بر حسب سال) نرمال‌سازی می‌شود، چیپ‌سیل لاستیکی با وجود هزینه و آلودگی اولیه بالا، به دلیل دوام بیشتر، کمترین بار سالانه گاز‌های گلخانه‌ای (حدود ۵.۱۷۷ گرم در سال) را به خود اختصاص می‌دهد».

بنا به گفته این محقق تحلیل عدم قطعیت مونت کارلو (با ۱۰۰۰ اجرا و فاصله اطمینان ۹۵ درصد) نیز استحکام و پایایی رتبه‌بندی این روش‌ها را تأیید کرده است و نتایج این پژوهش آشکارا نشان‌دهنده وجود روابط متقابل و گاه متضاد میان هزینه و پیامد‌های زیست‌محیطی است و بر اهمیت در نظرگرفتن طول عمر مفید روسازی در انتخاب راهبرد‌های حفاظتی تأکید می‌کند.

این یافته‌ها اهمیت در نظر گرفتن طول عمر روسازی در انتخاب روش بهینه را برجسته می‌کند.