گزارش|

پایان مهلت ۶۰ روزه ترامپ؛ قانون اختیارات جنگی آمریکا چیست؟

مهلت ۶۰ روزه‌ای که «قانون اختیارات جنگ» به دولت آمریکا می‌دهد امروز به پایان می‌رسد و پرسش‌هایی زیادی درباره سرنوشت جنگ تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران به دنبال می‌آورد.

کد خبر: ۱۳۹۹۴۹۱

جمعه - ۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 01, 2026

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ مهلت ۶۰ روزه‌ای که «قانون اختیارات جنگ» به دولت آمریکا می‌دهد امروز به پایان می‌رسد و پرسش هایی زیادی درباره سرنوشت جنگ تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران به دنبال می‌آورد.

در فضای سیاسی شدیداً دوقطبی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با دو گزینه روبه‌روست: یا کنگره‌ای دچار شکاف را قانع کند که ورود به یک جنگ منطقه‌ای گسترده ضروری است، یا با مخالفت قانونی مواجه شود که پیامدهای مهمی خواهد داشت.

این پیامدها فقط به تضعیف موقعیت فرماندهان نظامی در میدان محدود نمی‌شود، بلکه ممکن است بر شانس حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر نیز تأثیر بگذارد.

در آستانه این تصمیم‌گیری، روشن است که دولت ترامپ با استناد به «دفع خطر فوری» به‌عنوان توجیهی قانونی عمل می‌کند و حتی از زیر سؤال بردن قانون نیز ابایی ندارد. در مقابل، مخالفان با یادآوری تجربیات تلخی مانند جنگ ویتنام و عراق، نسبت به دادن «چک سفید» هشدار می‌دهند که می‌تواند کشور را در باتلاقی بی‌پایان گرفتار کند.

پآیا کنگره اراده و توانایی جلوگیری از ادامه جنگ را دارد؟ یا بار دیگر «ضرورت‌های امنیت ملی» اختیارات قانون‌گذاران را کنار خواهد زد و دست رئیس‌جمهور را باز می‌گذارد؟

قانون اختیارات جنگ چیست؟

کلید ماجرا در «قانون اختیارات جنگ» است؛ قانونی که در سال ۱۹۷۳، پس از پایان جنگ ویتنام، تصویب شد تا نقش قانونی کنگره در اعزام نیروهای نظامی به درگیری‌های خارجی را تثبیت کند.

جالب اینکه این قانون با وتوی رئیس‌جمهور وقت، ریچارد نیکسون، مواجه شد، اما کنگره با اکثریت دوسوم آن را تصویب و وتو را بی‌اثر کرد.

بر اساس این قانون، هرگونه استفاده از نیروی نظامی باید پس از ۶۰ روز متوقف شود، مگر اینکه کنگره آن را تأیید کند. در غیر این صورت، رئیس‌جمهور باید نیروها را خارج کند، مگر اینکه کنگره اعلام جنگ کند،یا تمدید ۶۰ روزه بدهد،یا به دلیل حمله به آمریکا امکان تشکیل جلسه نداشته باشد.

رئیس‌جمهور همچنین می‌تواند در صورت «ضرورت نظامی اجتناب‌ناپذیر» این مدت را ۳۰ روز دیگر تمدید کند.

چگونه این مهلت محاسبه می‌شود؟

اگرچه جنگ در ۲۸ فوریه آغاز شد، اما شمارش ۶۰ روز از ۲ مارس شروع شد؛ یعنی زمانی که ترامپ رسماً کنگره را مطلع کرد. بنابراین، مهلت در اول مه به پایان می‌رسد.

جنگ طی این مدت سه مرحله را پشت سر گذاشت:

۲۸ فوریه تا ۱۵ مارس: آغاز درگیری‌ها با حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم اسرائیل و پاسخ مقتدرانه ایران.
۱۶ مارس تا ۱۰ آوریل: تبدیل به نبرد دریایی؛ ایران تنگه هرمز را بست و آمریکا محاصره دریایی اعمال کرد.
از ۸ آوریل: اعلام آتش‌بس از سوی ترامپ که تا امروز ادامه دارد، در حالی که وضعیت تنگه هرمز همچنان متشنج است.

سابقه تاریخی

گزارش‌ها نشان می‌دهد این قانون هرگز عملاً باعث پایان یک جنگ نشده است، زیرا رؤسای جمهور آمریکا راه‌هایی برای دور زدن آن پیدا کرده‌اند.

برای مثال:باراک اوباما در ۲۰۱۱ بدون مجوز کنگره در لیبی عملیات انجام داد.
بیل کلینتون در ۱۹۹۹ حمله به کوزوو را با استناد به تأمین مالی کنگره توجیه کرد.

بر اساس تحلیل‌ها، اگر توافقی حاصل نشود، احتمالاً ترامپ و جمهوری‌خواهان قانون را نادیده می‌گیرند و موضوع به دادگاه کشیده می‌شود. اما دادگاه‌ها معمولاً چنین مسائل را «سیاسی» دانسته و دخالت نمی‌کنند.

نمونه‌هایی از گذشته:

رد شکایت علیه رونالد ریگان در ۱۹۸۲
رد دعوی علیه جورج بوش در ۲۰۰۲
رد شکایت علیه اوباما در ۲۰۱۱

تحلیلگران معتقدند تهران عجله‌ای برای توافق ندارد و پایان مهلت ۶۰ روزه فشار را بر ترامپ افزایش می‌دهد.

به هرحال باید دید ترامپ مجوزی باز برای ادامه جنگ می‌گیرد،یا نگرانی از یک جنگ فرسایشی و غیرقانونی، کنگره را به مخالفت وامی‌دارد.