افشین در دیدار با شرکت‌های دانش‌بنیان آسیب‌دیده استان اصفهان مطرح کرد؛

۶ میلیارد دلار خسارت صنعتی در «جنگ رمضان» / ۳۲۵ میلیون دلار سهم بخش دانش‌بنیان

معاون علمی رئیس‌جمهور در سفر به اصفهان با اشاره به ثبت ۶ میلیارد دلار خسارت ارزی در بخش صنعت کشور، اعلام کرد: مجموع آسیب واردشده به زیست‌بوم دانش‌بنیان به ۳۲۵ میلیون دلار رسیده و حدود ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان به‌طور رسمی در فهرست خسارت‌دیدگان ثبت شده‌اند.

کد خبر: ۱۴۰۰۰۸۱

شنبه - ۱۲ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 02, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، در سفر استانی خود به اصفهان در دیدار با شرکت‌های دانش‌بنیان آسیب‌دیده از «جنگ رمضان» به میزبانی دانشگاه اصفهان، درباره میزان خسارات و برنامه‌های حمایتی دولت توضیحاتی ارائه کرد.

او در این نشست با بیان اینکه پس از استان تهران، اصفهان بیشترین میزان آسیب را در جریان این جنگ متحمل شده است، گفت: در حال حاضر حدود ۱۱هزار شرکت دانش‌بنیان در کشور فعال هستند که از میان آنها بر اساس آمار رسمی به دست آمده تاکنون حدود ۱۰۰ شرکت در جنگ رمضان آسیب دیده‌اند؛ هرچند ممکن است این عدد در ادامه با تکمیل اطلاعات تغییر کند.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اشاره به برآورد خسارت‌های فیزیکی در بخش صنعت (مستقل از حوزه‌هایی مانند نفت، گاز، پتروشیمی، ساختمان و…) اعلام کرد: بر اساس ارزیابی‌های انجام‌شده تاکنون حدود ۶ میلیارد دلار خسارت ارزی و حدود ۳۰۰ همت خسارت ریالی در این بخش ثبت شده است.

به گفته حسین افشین، در حوزه دانش‌بنیان نیز خسارت ارزی حدود ۲۵ میلیون دلار و خسارت ریالی حدود ۵۵ همت برآورد شده است و با احتساب حدود ۳۰۰ میلیون دلار خسارت واردشده به زیرساخت‌های علمی و پژوهشی کشور، مجموع آسیب واردشده به بخش علمی و فناوری کشور به حدود ۳۲۵ میلیون دلار ارزی و ۵۵ همت ریالی می‌رسد.

ارزیابی متمرکز خسارت‌ها در وزارت صمت

افشین با اشاره به تجربه جنگ دوازده‌روزه پیشین که در آن مجموع خسارت صنعت حدود ۱۵ همت برآورد شده بود، گفت: در شرایط فعلی و با توجه به گستردگی آسیب‌ها، دولت تصمیم گرفته است که ارزیابی خسارت واحد‌های صنعتی، اعم از دانش‌بنیان و غیردانش‌بنیان، به‌صورت متمرکز در وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام شود و معاونت علمی نیز در این روند حضور دارد.

این مقام مسئول در توضیح تقسیم وظایف میان دستگاه‌های مختلف دولت گفت: رسیدگی به موضوعاتی مانند بذر، کود، نهاده‌های دامی و تولیدات کشاورزی بر عهده وزارت جهاد کشاورزی است، اما در صورتی که یک شرکت دانش‌بنیان تولیدکننده بذر هیبرید باشد، با توجه به تولیدی بودن واحد، بررسی آن در وزارت صمت انجام می‌شود. همچنین تولید دارو و تجهیزات پزشکی در حوزه وزارت صمت قرار دارد، در حالی که خدمات پزشکی و فعالیت‌های علمی حوزه سلامت در وزارت بهداشت بررسی می‌شود.

به گفته او، مسائل مرتبط با میراث فرهنگی در وزارت میراث فرهنگی، موضوعات مربوط به شهرسازی در وزارت راه و شهرسازی و امور مربوط به پارک‌های علم و فناوری در وزارت علوم پیگیری می‌شود. این اقدام در جهت متمرکزسازی حمایت‌های دولت از واحد‌های آسیب‌دیده بدون موازی‌کاری‌های احتمالی است.

معاون علمی رییس‌جمهور تأکید کرد: معاونت علمی در تمام کارگروه‌های شکل گرفته برای بررسی خسارات نقش موثر دارد و هرجا لازم باشد از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان برای ارتقای توانمندی‌ها یا تدوین بودجه استفاده می‌شود.

افشین با تأکید بر ضرورت تکمیل مستندات شرکت‌ها برای دریافت حمایت‌ها گفت: تمامی شرکت‌های صنعتی، چه دانش‌بنیان و چه غیر دانش‌بنیان، باید مدارک خود را به‌طور کامل تهیه و به وزارت صمت ارسال کنند و تا زمانی که نظر کارشناس رسمی دادگستری ارائه نشود، پرونده وارد فرایند بررسی نخواهد شد.

او توضیح داد: وجود صورت‌جلسه رسمی استان، تأیید مدیرکل صمت و همچنین تأیید شهرداری یا وزارت راه و شهرسازی در موارد آسیب فیزیکی الزامی است و بدون این مدارک امکان پرداخت تسهیلات یا حمایت وجود ندارد.

۳ بسته حمایتی برای نجات دانش‌بنیان‌ها از بحران جنگ رمضان

معاون علمی رییس‌جمهور همچنین درباره بسته‌های حمایتی صندوق نوآوری و شکوفایی توضیح داد: تاکنون سه بسته حمایتی اعلام شده است؛ نخست بسته «تثبیت اشتغال» برای شرکت‌هایی که بتوانند ۸۰درصد اشتغال خود را حفظ کنند، دوم بسته «تثبیت تولید» برای واحد‌هایی که فعالیت آنها ادامه دارد، اما دچار اختلال شده‌اند، و سوم بسته «حمایت از زیرساخت انرژی» در شرکت‌های دانش‌بنیان فعال. این بسته‌ها برای شرکت‌هایی است که آسیب فیزیکی جدی ندیده‌اند و پرونده شرکت‌هایی که خسارت فیزیکی دیده‌اند به صورت متمرکز در وزارت صمت بررسی می‌شود.

افشین افزود: در مورد شرکت‌هایی که کاملاً آسیب دیده‌اند، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وارد عمل شده و بیمه کارکنان آنها برقرار شده است. در مواردی که فاصله‌ای میان ثبت پرونده در بنیاد شهید و پرداخت حقوق یا بیمه کارکنان ایجاد شود، هماهنگی‌هایی برای پوشش این فاصله در حال انجام است.

معاون علمی رئیس‌جمهور درباره نحوه ارزیابی خسارت تجهیزات نیز گفت: برای شرکت‌هایی که آسیب کامل دیده‌اند، مدارکی مانند ثبت سفارش، اسناد گمرکی، فاکتور خرید و سوابق مصرف برق تجهیزات مورد بررسی قرار می‌گیرد و مصرف برق باید با سوابق قبوض مطابقت داشته باشد تا مشخص شود تجهیزات فعال بوده‌اند. ارائه مستندات کامل از سوی شرکت‌ها ضروری بوده و کارشناسان ممکن است چندین بار درخواست مدارک تکمیلی کنند. هر شرکتی که هنوز مدارک خود را ارسال نکرده باشد در فهرست رسمی بررسی قرار نمی‌گیرد و تأخیر در ارسال مدارک می‌تواند روند رسیدگی را به تعویق بیندازد.

اولویت بازسازی به‌جای توسعه خطوط جدید

افشین درباره حمایت‌های مربوط به تجهیزات نیز توضیح داد: برای شرکت‌هایی که تجهیزاتشان آسیب دیده است، امکان ارائه تسهیلات برای جایگزینی یا ارتقا فناوری وجود دارد، اما توسعه خطوط جدید تولید در شرایط فعلی، در اولویت دولت نیست و در صورت تمایل شرکت‌ها به توسعه، باید از مسیر‌هایی مانند منابع بانکی یا تبصره ۱۸ اقدام شود.

او همچنین از امکان استفاده از ابزار «فاکتورینگ» برای اولین‌بار، در خصوص شرکت‌هایی که آسیب جزئی دیده‌اند و توان ادامه فعالیت دارند خبر داد و اعلام کرد: کارگروهی برای پیگیری مطالبات شرکت‌های دانش‌بنیان از دستگاه‌های دولتی تشکیل خواهد شد و اولویت در این زمینه با شرکت‌های آسیب‌دیده است.

این مقام مسئول تأکید کرد: در حال حاضر تمرکز اصلی بر بازسازی و بازگرداندن واحد‌های تولیدی به فعالیت قبلی است. اگر شرکتی قصد داشته باشد فعالیت خود را به حوزه دیگری تغییر دهد، این موضوع خارج از چارچوب فعلی ستاد بوده و باید در فرآیند جداگانه‌ای بررسی شود.

تسهیل واردات ماشین‌آلات آسیب‌دیده

معاون علمی رییس‌جمهور درباره واردات تجهیزات نیز گفت: در حوزه واردات ماشین‌آلات، با وزارت صمت به توافق رسیده‌ایم که شرکت‌های آسیب‌دیده بتوانند ماشین‌آلات مورد نیاز خود را بدون تأیید‌های طولانی ثبت سفارش وارد کنند، زیرا برخی دستگاه‌ها چند برابر قیمت واقعی در بازار داخلی عرضه می‌شوند و این باعث فشار مضاعف به شرکت‌ها شده است.

دعوت از شرکت‌های دانش‌بنیان برای مشارکت در بازسازی

معاون علمی رییس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع بازسازی با ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان اشاره کرد و گفت: اگر شرکت‌های دانش‌بنیان توانایی دارند در بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده صنعت نقش ایفا کنند، می‌توانند پیشنهاد‌های مشخص و مکتوب ارائه دهند. برای مثال اگر شرکتی در حوزه ساخت تجهیزاتی خاص یا بازسازی مجموعه‌ای صنعتی توان مشارکت دارد، بهتر است به طور مشخص شرح توانمندی خود را اعلام کند. بازسازی کشور نیازمند اقدام عملی است و نباید صرفاً در سطح شعار باقی بماند.

معاون علمی تأکید کرد: ما وارد اجرای پروژه‌هایی مثل ساخت پلتفرم‌های صادراتی یا بازاریابی نمی‌شویم. کار معاونت علمی سیاست‌گذاری و حمایت است، نه اجرا. ساخت پلتفرم، مثل این است که دولت بخواهد دیجی‌کالا یا دیوار بسازد؛ تجربه نشان داده چنین پروژه‌هایی در دولت موفق نمی‌شوند. اما اگر شرکت دانش‌بنیانی ایده داشته باشد، ما کاملاً آماده حمایت هستیم.

اولویت نیروی انسانی در بازسازی

افشین با اشاره به اهمیت نیروی انسانی در شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: ساختمان و تجهیزات مهم‌اند، اما مهم‌ترین بخش یک شرکت دانش‌بنیان نیروی انسانی آن است. این نیرو‌ها با تجربه و دانش انباشته، قابل جایگزینی سریع نیستند.

افشین در ادامه از تدوین بسته‌ای برای حفظ نیروی انسانی در شرکت‌های دانش‌بنیان خبر داد و گفت: در جلسه اخیر با وزیر اقتصاد، پیشنهاد شده در دوران تعطیلی یا کاهش فعالیت شرکت‌های آسیب‌دیده، پروژه‌های پژوهشی تعریف شود تا منابع مالی به شرکت برسد و نیرو‌ها حفظ شوند.

معاون علمی رییس‌جمهور گفت: در شرایط جنگ، میدان اقتصاد همان‌قدر اهمیت دارد که میدان عملیات. هر تعدیل نیرو به معنی یک خانواده دچار مشکل است. شرکت‌ها باید امسال سود کمتر و حفظ نیروی انسانی بیشتری داشته باشند. دولت نیز در کنار شرکت‌هاست و هر کمکی لازم باشد انجام می‌دهد.

او با تأکید بر اینکه پس از پایان جنگ، کشور وارد شرایط اقتصادی جدیدی خواهد شد، گفت: ایران بار‌ها نشان داده با همدلی پیش رفته است. ما باید کاری کنیم چرخ تولید سریع‌تر از قبل به حرکت برگردد. شرکت‌های دانش‌بنیان موتور محرک کشورند. اگرچه تعدادشان زیاد نیست، اما ارزش افزوده و نقش فناورانه آنها بسیار بالاست.

افشین در پایان خاطرنشان کرد: ما آماده‌ایم از هر پیشنهادی که به بازسازی سریع‌تر شرکت‌های آسیب‌دیده کمک کند، حمایت کنیم.