گزارش|

از «مهاجرت معکوس» تا «جذب مهاجر از هند»؛ مواجهه رژیم صهیونیستی با چالش جدی جمعیتی

افزایش مهاجرت معکوس از اسرائیل همزمان با جذب مهاجران و کارگران هندی، تصویری از چالش‌های جمعیتی و پیامد‌های جنگ و سیاست‌های داخلی این کشور را نمایان کرده است.

کد خبر: ۱۴۰۰۱۰۸

يکشنبه - ۱۳ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 03, 2026

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ در سال‌های اخیر، تحولات جمعیتی در اسرائیل به یکی از موضوعات مهم در سطح داخلی و منطقه‌ای تبدیل شده است. گزارش‌های رسمی، تحلیل‌های رسانه‌ای و واکنش‌های سیاسی، همگی نشان می‌دهند که این کشور با روندی پیچیده و چندلایه مواجه است: از یک سو افزایش خروج شهروندان، و از سوی دیگر تلاش برای جذب مهاجران جدید از خارج.

این دو روند، هرچند از نظر ماهیت متفاوت‌اند، اما در کنار یکدیگر تصویری از یک مسئله بزرگ‌تر ارائه می‌دهند؛ مسئله‌ای که برخی آن را «چالش جمعیتی» و برخی دیگر «بحران بالقوه» توصیف می‌کنند.

آمار بالای مهاجرت معکوس

بر اساس گزارش مرکز تحقیقات کنست، طی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴، تعداد افرادی که اسرائیل را برای اقامت طولانی‌مدت ترک کرده‌اند، به‌طور قابل‌توجهی از کسانی که به آن بازگشته‌اند بیشتر بوده است. این اختلاف به ۱۴۵ هزار و ۹۰۰ نفر می‌رسد؛ عددی که نشان‌دهنده یک تراز مهاجرتی منفی در یک بازه زمانی چندساله است.

این روند از اوایل دهه ۲۰۲۰ آغاز شد. در سال ۲۰۲۰، حدود ۳۴ هزار نفر کشور را ترک کردند. در سال ۲۰۲۱ این رقم به ۴۳ هزار و ۴۰۰ نفر افزایش یافت. روند افزایشی در سال ۲۰۲۲ نیز ادامه پیدا کرد و تعداد مهاجران به ۵۹ هزار و ۴۰۰ نفر رسید.

در این مرحله، مهاجرت معکوس هنوز به‌عنوان یک روند نگران‌کننده اما قابل کنترل دیده می‌شد. اما تحولات بعدی، به‌ویژه در سال ۲۰۲۳، مسیر این روند را به‌طور جدی تغییر داد.

جنگ غزه و جهش ناگهانی مهاجرت

با آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، شرایط به‌سرعت تغییر کرد. طبق داده‌های ارائه‌شده، تعداد افرادی که در این سال اراضی اشغالی را ترک کردند به ۸۲ هزار و ۸۰۰ نفر رسید؛ افزایشی حدود ۳۹ درصدی نسبت به سال قبل.

این جهش ناگهانی، نشان‌دهنده تأثیر مستقیم عوامل امنیتی بر رفتار جمعیتی است. جنگ، نااطمینانی، و نگرانی از آینده، همگی می‌توانند انگیزه‌های قوی برای ترک کشور ایجاد کنند.

در مقابل، تعداد بازگشت‌کنندگان در همین سال تنها ۲۴ هزار و ۲۰۰ نفر بود؛ رقمی کمتر از سال ۲۰۲۲. به این ترتیب، شکاف میان خروج و بازگشت به‌شدت افزایش یافت.

شکاف فزاینده؛ خروج بیشتر، بازگشت کمتر

در سال ۲۰۲۳، فاصله میان تعداد مهاجران و بازگشت‌کنندگان به حدود ۵۸ هزار و ۶۰۰ نفر رسید. این یعنی خروجی‌ها تقریباً دو برابر ورودی‌ها بوده‌اند.

این روند در سال‌های بعد نیز ادامه یافت. در بازه ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵، حدود ۵۰ هزار نفر از اسرائیل خارج شدند، در حالی که تنها ۱۲ هزار و ۱۰۰ نفر بازگشتند. چنین آماری نشان می‌دهد که مسئله تنها افزایش خروج نیست، بلکه کاهش تمایل به بازگشت نیز به همان اندازه اهمیت دارد.

چه کسانی در حال ترک کشورند؟

یکی از مهم‌ترین یافته‌های این گزارش، ترکیب سنی و اجتماعی مهاجران است. بر اساس داده‌ها، جوانان سهم بیشتری در این موج مهاجرت دارند.

این موضوع پیامدهای مهمی دارد:

کاهش نیروی کار فعال
احتمال افزایش «فرار مغزها»
تأثیر بر بخش‌های کلیدی مانند فناوری و پزشکی

در واقع، خروج این گروه‌ها می‌تواند تأثیراتی فراتر از کاهش جمعیت داشته باشد و به تضعیف برخی ظرفیت‌های اقتصادی و علمی منجر شود.

الگوی جغرافیایی مهاجرت

از نظر جغرافیایی، این روند در برخی شهرها پررنگ‌تر است:

تل‌آویو با ۱۴ درصد در صدر قرار دارد
حیفا با ۷.۷ درصد
نتانیا با ۶.۹ درصد
و قدس با ۶.۳ درصد

تمرکز مهاجرت در شهرهای بزرگ، نشان می‌دهد که حتی مناطق توسعه‌یافته نیز از این روند مصون نیستند.

هشدارهای داخلی؛ «سونامی جمعیتی»

برخی مقامات صهیونیستی نسبت به این روند هشدار داده‌اند. رئیس کمیته جذب مهاجران در کنست، این پدیده را «سونامی جمعیتی» توصیف کرده و آن را تهدیدی واقعی برای آینده کشور دانسته است.

به گفته او، کاهش تمایل به بازگشت و افزایش خروج، می‌تواند به تغییرات جدی در ساختار جمعیتی منجر شود. همچنین تأکید شده که بسیاری از اسرائیلی‌ها ترجیح می‌دهند آینده خود را در خارج از کشور بسازند.

{$sepehr_media_3477699_600_400}

جذب مهاجر از هند

در کنار این روند، سیاست دیگری نیز در حال پیگیری است: جذب مهاجران جدید از خارج. یکی از نمونه‌های مورد توجه در این زمینه، ورود گروه‌هایی از هند است.

در آوریل ۲۰۲۶، گروهی شامل ۲۴۰ نفر از قبیله «بنی منشیه» از شمال‌شرق هند وارد اسرائیل شدند. این اقدام در چارچوب برنامه‌ای گسترده‌تر صورت گرفته که هدف آن انتقال هزاران نفر از این جامعه در سال‌های آینده است.

بر اساس برخی گزارش‌ها، برنامه‌ریزی شده است که تا سال ۲۰۳۰، بین ۴۶۰۰ تا ۶۰۰۰ نفر از این قبیله به اسرائیل منتقل شوند.

«بنی منشیه» چه کسانی هستند؟

گروه «بنی منشیه» به‌عنوان یکی از جوامعی شناخته می‌شود که ادعا می‌کند ریشه در قبایل گمشده بنی‌اسرائیل دارد. با این حال، این ادعا مورد توافق همه نیست و برخی درباره پیشینه دینی آن‌ها تردید دارند.

گفته می‌شود که بسیاری از اعضای این گروه، در حدود یک قرن گذشته به یهودیت گرویده‌اند. با این وجود، نهادهای مذهبی و دولتی اسرائیل، آن‌ها را در چارچوب قوانین مهاجرتی پذیرفته‌اند.

ورود این مهاجران واکنش‌های متفاوتی را به‌دنبال داشته است. برخی این اقدام را با عباراتی مانند واردات انسانی با پوشش دینی وصیف کرده‌اند. به‌زعم این گروه، هدف از این سیاست، تقویت حضور جمعیتی در مناطق خاص و تغییر موازنه جمعیتی است.