یادداشت|

میان «بسیج آمادگی» و «تصمیم برای رویارویی»؛ خوانشی از تحولات میدانی پیرامون ایران

صحنه نظامی در منطقه دیگر صرفاً یک نمایش قدرت یا ابزاری برای فشار سیاسی در اتاق‌های مذاکره نیست؛ بلکه تمامی شاخص‌های عینی و داده‌های اطلاعاتی کنونی نشان می‌دهند که ما با یک «وضعیت عملیاتی ویژه» رو‌به‌رو هستیم که از الگو‌های سنتی آرایش نظامی فراتر رفته است.

کد خبر: ۱۴۰۱۵۷۸

پنجشنبه - ۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 07, 2026

حسین مرتضی، مدیر اندیشکده سونار و تحلیلگر مسائل بین‌الملل، در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری دانشجو قرار داد نوشت که صحنه نظامی در منطقه دیگر صرفاً یک نمایش قدرت یا ابزاری برای فشار سیاسی در اتاق‌های مذاکره نیست؛ بلکه تمامی شاخص‌های عینی و داده‌های اطلاعاتی کنونی نشان می‌دهند که ما با یک «وضعیت عملیاتی ویژه» روبرو هستیم که از الگوهای سنتی آرایش نظامی فراتر رفته است. افزایش بی‌سابقه حجم تحرکات نظامی پیرامون ایران — از ناوگان‌های دریایی و سامانه‌های پدافند هوایی تا تجهیزات پیشرفته جنگ الکترونیک — ترسیم‌کننده محیطی میدانی است که بیش از هر زمان به «مرحله اجرا» نزدیک شده است.

در این میان، تبدیل شدن اسرائیل به یک مرکز ثقل لجستیکی و نظامی کلیدی و تغییر در ساختار عملیاتی منطقه از طریق پل‌های هوایی و بازاستقرار نیروها در کشورهای همسایه، واقعیتی است که تهران با دقت اطلاعاتی بالا آن را زیر نظر دارد. تهران به خوبی می‌داند که این شبکه پیچیده انتشار دشمن، دارای «گره‌های اصلی» است که هدف قرار دادن آن‌ها می‌تواند نقطه عطفی در مسیر نبرد باشد.

در سایه تصاعد فعالیت پهپادها و رشد هماهنگی میان اضلاع «محور مقاومت»، معضل «ضربه پیش‌دستانه» به عنوان گزینه‌ای محکوم به محاسبات دقیق استراتژیک و عملیاتی برجسته می‌شود؛ جایی که اولویت همچنان خنثی‌سازی ابتکار عمل دشمن است، در حالی که آمادگی کامل برای پاسخ ایران که «متفاوت و ملموس» توصیف شده، حفظ می‌شود.

ما امروز در برابر برآورد موقفی هستیم که تأکید می‌کند احتمال مواجهه نظامی دیگر یک فرضیه تئوریک نیست، بلکه یک احتمال واقعی و جدی است که مستلزم تحلیل مرحله کنونی به دور از کلاسیک‌های بازدارندگی سنتی و حرکت به سمت درک عمیق‌تر سناریوهای برخورد مستقیم است.
محورهای برجسته این تحلیل:
• فراتر از تهدید نظری: انتقال از پیام‌های سیاسی به آمادگی عملیاتی برای استفاده واقعی از سلاح.
• جغرافیای نظامی جدید: نقش اسرائیل به عنوان زرادخانه تسلیحاتی و بازاستقرار نیروهای آمریکایی در خلیج فارس.
• برتری اطلاعاتی و بومی: توانایی تهران در خوانش تحرکات لجستیکی و اتکا به سامانه‌های تسلیحاتی ساخت داخل.
• انسداد استراتژیک: رانده شدن اسرائیل به سمت گزینه‌های پرخطر در پی محدود شدن گزینه‌های سیاسی.
• معادله ضربه پیش‌دستانه: ضوابط و شرایطی که ممکن است ایده «پیش‌دستی در تهاجم» را از یک تصمیم راهبردی به یک واقعیت اجرایی تبدیل کند.