زنگ خطر انفجار جمعیت و بحران اشتغال در عراق

طبق آمار و داده‌های دولتی، عراق در حال ورود به مرحله «انفجار جمعیتی» است و شاهد افزایش قابل توجه و سریع جمعیت است.

کد خبر: ۱۴۰۲۱۴۳

جمعه - ۱۸ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 08, 2026

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو از منابع عربی، طبق آمار و داده‌های دولتی، عراق در حال ورود به مرحله «انفجار جمعیتی» است و شاهد افزایش قابل توجه و سریع جمعیتاست. با این حال، وضعیت از نظر توزیع منابع و فراهم کردن فرصت‌های شغلی برای این جمعیت رو به رشد همچنان چالش برانگیز است، به ویژه از آنجا که اکثریت جمعیت متعلق به جوانان هستند که منتظر فرصت‌هایی در بخش‌های دولتی و خصوصی هستند.

وزارت برنامه‌ریزی عراق پیش‌بینی کرده است که جمعیت تا سال ۲۰۳۰ میلادی به ۵۰ میلیون نفر و این احتمال وجود دارد که این تعداد تا سال ۲۰۵۰ میلادی به ۸۰ میلیون نفر افزایش یابد.

این واقعیت هشداردهنده بحران اقتصادی است که دولت‌های آینده ممکن است با آن مواجه شوند به خصوص که دولت‌ها در دستیابی به حداقل سطح خودکفایی ناتوان هستند؛ امری که می‌تواند منجر به عوارض اجتماعی بیشتر در آینده شود.»

هفته گذشته، «خالد بتال»، وزیر برنامه‌ریزی عراق عراق در میانه رشد سریع جمعیت و افزایش حجم نیروی کار مورد انتظار در سال‌های آینده، در مورد چالش‌های قابل توجهی که عراق با نزدیک شدن به «انفجار جمعیتی» با آن مواجه است، هشدار داد.

بتال در کنفرانسی که با موضوع بیکاری و فقر در عراق برگزار شد، اظهار داشت: «برآورد‌ها نشان می‌دهد که جمعیت عراق تا سال ۲۰۵۰ میلادی به حدود ۸۰ میلیون نفر خواهد رسید، این امر فشار قابل توجهی را بر دولت برای فراهم کردن فرصت‌های شغلی و جذب تعداد رو به رشد جوانان وارد می‌کند.»

وی تأکید کرد: «این امر فشار قابل توجهی را بر دولت در زمینه کارآفرینی و جذب تعداد فزاینده جوانان وارد می‌کند.»

بتال افزود: «تعداد کارمندان در عراق نزدیک به چهار میلیون نفر است و ۶۲ درصد از آنها در دستگاه‌های امنیتی و نظامی کار می‌کنند، در حالی که بقیه نهاد‌های دولتی از مشکل «کمیت نه کیفیت» رنج می‌برند. این امر مستلزم بررسی واقعی ماهیت مشاغل و کارآمدی کارمندان است. این مرحله فرصتی مهم برای تشخیص مشکلات فقر و بیکاری و تدوین راه‌حل‌ها بر اساس داده‌ها و آمار رسمی است.»

این وزیر عراقی تصریح کرد: «عراق عملاً وارد مرحله انفجار جمعیتی شده است، مرحله‌ای که در آن درصد جمعیت در سن کار افزایش می‌یابد در حالی که درصد گروه‌های وابسته کاهش می‌یابد، علاوه بر این، ظرفیت محدود بخش دولتی برای ایجاد اشتغال، جستجوی جایگزین‌های اقتصادی و توسعه‌ای را که قادر به جذب تعداد فزاینده نیروی کار باشند، ضروری می‌سازد.»

در فوریه سال گذشته، نتایج سرشماری جمعیت در عراق نشان داد که جمعیت این کشور از ۴۶ میلیون نفر فراتر رفته است، در حالی که نرخ رشد جمعیت به ۲.۵ درصد رسیده است و تعداد افراد در گروه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال به بیش از ۲۷ میلیون نفر رسیده است که معادل ۶۰.۴ درصد از کل جمعیت است.

داده‌های غربی پیش از این نشان می‌داد که عراق در میان کشور‌های عربی با سریع‌ترین نرخ رشد جمعیت در سال ۲۰۲۶ میلادی قرار دارد.

بر اساس این داده‌ها، سوریه با ۳.۳۳ درصد در صدر فهرست با بالاترین نرخ رشد جمعیت عرب قرار دارد و پس از آن سومالی با ۳.۳۱ درصد، عمان با ۳.۲۲ درصد، سودان با ۳.۱۴ درصد، یمن با ۲.۸۴ درصد و موریتانی با ۲.۷۵ درصد قرار دارند. عراق با نرخ رشد جمعیت ۲.۱ درصد در رتبه هفتم کشور‌های عربی قرار دارد و پس از آن امارات با ۲.۰۲ درصد، بحرین با ۱.۹۶ درصد و قطر با ۱.۸۵ درصد قرار دارند.