گزارش|

دلفین رباتیک، نگهبان باهوش خلیج فارس +جزئیات

ترکیب علوم بیومکانیک، هوش مصنوعی و مواد پیشرفته به مهندسان ایرانی اجازه داده تا با الهام از طبیعت ربات‌های جدید پیشرفته بسازند که درست مانند حیوانات طبیعی و هوشمند عمل می‌کنند. جایی که جادوی علم مرز واقعیت را جابه‌جا می‌کند.

کد خبر: ۱۴۰۲۳۷۱

سه‌شنبه - ۲۲ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 12, 2026

به گزارش خبرنگار دانشگاه و فناوری خبرگزاری دانشجو، ما می‌توانیم؛ شعاری که جوانان دانشگاهی آن را در این سال‌ها به توانستن و حقیقت تبدیل کرده‌اند. در روزهای اخیر، موجی از ادعاها و روایت‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی درباره استفاده از دلفین‌ها توسط ایرانی‌ها از سوی رسانه‌های مختلف و برخی مقامات خارجی مطرح شد که نشان از محاسبات غلط و عدم آشنایی با قدرت فنی و علمی متخصصین ایرانی بود، برخی درباره توسعه یک سامانه زیرسطحی پیشرفته با الهام از دلفین‌ها اخباری مطرح کردند که توجه زیادی جلب کرده است؛ سامانه‌ای که در برخی گزارش‌ها از آن با عنوان «دلفین رباتیک» یاد می‌شود—یک فناوری مفهومی است که سال‌ها پیش مهندسان و متخصصان ایرانی به آن دست پیدا کردند، دانشی که می‌تواند تعریف جدیدی از امنیت دریایی و اکتشاف در اعماق اقیانوس را ارائه دهد.

ایده اصلی بر پایه ساخت یک ربات زیردریایی هوشمند است که رفتار و حرکت دلفین‌های واقعی را شبیه‌سازی می‌کند؛ اما با یک تفاوت کلیدی: مجهز بودن به سامانه‌های پیشرفته شناسایی، تحلیل محیطی و مأموریت‌های خودکار.

بر اساس تحقیقات دانشگاهی مطرح‌شده، این نوع فناوری در دسته «ربات‌های زیستی-الهام» (Bio-Inspired Robotics) قرار می‌گیرد؛ حوزه‌ای از مهندسی که تلاش می‌کند حرکت و هوش موجودات زنده را در ماشین‌ها بازآفرینی کند.

در چنین سناریویی، دلفین رباتیک می‌تواند:

الگوهای پیچیده حرکت در آب را با مصرف انرژی پایین تقلید کند

به کمک حسگرهای پیشرفته، تغییرات محیطی را در لحظه تحلیل کند

در عملیات پایش دریایی یا امنیتی به‌صورت خودکار عمل کند

و در شبکه‌ای هماهنگ با سایر ربات‌ها فعالیت کند

رونمایی از یک سامانه شناور هدایت‌پذیر از دور در سال‌های گذشته و نحوه تحرک شناور

معجزه فیزیک و حرک‌شناسی باعث شده تا در طراحی این شناورهای هدایت‌پذیر از دور، بدون نیاز به موتور پیشران احتراقی، با حرکت بدنه خود ربات مانند یک ماهی در آب شناور مانده و پیش برود.

این یعنی دلفین‌ها با کمک یک موتور الکتریکی، با کمترین میزان احتیاج به سوخت، کمترین صدا و بدون هیچ آلودگی می‌توانند در عمق دریا شناور مانده و به انجام مأموریت بپردازند.

{$sepehr_key_14162}

جادوی فناوری ناممکن را شدنی کرد

شاید باورش سخت باشد که جوانان ایرانی تحت شدیدترین تحریم‌ها به چنین فناوری‌هایی دست یافته باشند، باید توجه داشت که بسیاری از این ادعاها در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده‌اند و جزئیات فنی آن‌ها به‌طور مستقل تأیید نشده است و برخی اظهارات مقامات خارجی همواره مغرضانه و سوگیرانه بوده است چراکه چشم دیدن پیشرفت‌های فناورانه جوانان مستقل ایرانی را ندارند.

در دنیای فناوری، فاصله میان «ایده مفهومی»، «نمونه آزمایشگاهی» و «سیستم عملیاتی» بسیار زیاد است و تنها تلاش و خواستن می‌تواند توانستن را به دنبال بیاورد، کاری که مهندسان ایرانی بارها و بارها موفق به انجام آن شدند و ساخت ربات‌های زیرسطحی یک نمونه از آن است که شرایط جنگی کشور باعث شد بیش از پیش متوجه این دستاوردها شویم.

بر اساس اطلاعات موجود و تخمین‌های علمی می‌توان ویژگی‌های فوق را برای دلفین‌های رباتیک متصور بود

در حال حاضر، پروژه‌های مرتبط با دلفین‌های رباتیک در حوزه تحقیقاتی و دانشگاهی در کشورهای مختلف دنبال می‌شوند؛ که معمولاً با اهدافی مانند اکتشاف زیرآب، نقشه‌برداری یا پایش محیط زیست، نه کاربردهای عملیاتی پیچیده.

اگرچه «دلفین رباتیک» در ابتدای کار شاید شبیه یک روایت آینده‌نگرانه باشد اما دانش فنی و اثبات فناوری آن در حال حاضر انجام شده است. جهان فناوری به‌سرعت به سمت ساخت ماشین‌هایی حرکت می‌کند که نه‌تنها حرکت طبیعت را تقلید می‌کنند، بلکه در برخی موارد از آن الهام می‌گیرند تا هوشمندتر، سریع‌تر و کارآمدتر شوند. و شاید همین ایده‌ها باشند که در آینده، مرز بین زیست‌شناسی و رباتیک را کاملاً از بین ببرند.