کیش و مات در ایران؛ آغاز جهان پساآمریکایی

متحدان آمریکا در حال چرخش به سمت تهران هستند و جهان در حال تسریع حرکت به سوی نظمی پساآمریکایی است.

کد خبر: ۱۴۰۳۲۲۱

دوشنبه - ۲۱ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 11, 2026

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، نشریه آتلانتیک جنگ ایران را شکستی راهبردی برای آمریکا توصیف می‌کند که نه قابل جبران است و نه قابل پنهان کردن. به‌اعتقاد این نشریه واشنگتن در برابر ایران به وضعیتی شبیه «کیش‌ومات» رسیده و دیگر نمی‌تواند پیامد‌های این شکست را کنترل کند.

برخی محور‌های این گزارش به این شرح است:

۱. شکستی متفاوت

برخلاف ویتنام، افغانستان یا حتی عراق، شکست در برابر ایران از نظر نویسنده یک عقب‌نشینی موقت نیست، بلکه تغییری ماندگار در موازنه قدرت جهانی ایجاد می‌کند که بازگشت به وضعیت پیشین را ناممکن می‌سازد.

۲. ناکامی قدرت نظامی در برابر مقاومت ایران

آمریکا و اسرائیل طی ۳۷ روز حملات سنگین، بخش مهمی از زیرساخت‌ها و فرماندهان ایران را هدف قرار دادند، اما نه توانستند نظام سیاسی ایران را متزلزل کنند و نه حتی کوچک‌ترین امتیاز راهبردی بگیرند.

۳. تنگه هرمز دیگر به وضعیت سابق بازنمی‌گردد

این تحلیل تأکید می‌کند که ایران دیگر اجازه نخواهد داد تنگه هرمز مانند گذشته عمل کند و با حفظ کنترل بر این گذرگاه، به بازیگری تعیین‌کننده در بازار جهانی انرژی تبدیل خواهد شد.

۴. هرمز؛ اهرمی قدرتمندتر از برنامه هسته‌ای

از نگاه نویسنده، توان ایران برای کنترل یا محدود کردن عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، اکنون به ابزاری مؤثرتر از ظرفیت هسته‌ای تبدیل شده و می‌تواند کشور‌ها را به پذیرش خواسته‌های تهران وادار کند.

۵. آمریکا میان عقب‌نشینی و جنگی بزرگ‌تر گرفتار شده است

ترامپ اکنون میان دو گزینه دشوار قرار دارد: پذیرش شکست و عقب‌نشینی سیاسی، یا ورود به جنگی گسترده‌تر که هزینه‌های آن بسیار سنگین‌تر خواهد بود و باز هم تضمینی برای پیروزی ندارد.

۶. آغاز بازآرایی قدرت در خلیج فارس

کشور‌های عربی منطقه که سال‌ها زیر چتر امنیتی آمریکا قرار داشتند، اکنون ناچار خواهند شد برای حفظ امنیت و ثبات اقتصادی خود، به‌سمت سازگاری با ایران حرکت کنند.

۷. جهان پساآمریکایی

این گزارش نتیجه می‌گیرد که شکست آمریکا در جنگ ایران، فقط یک ناکامی نظامی نیست، بلکه نشانه‌ای از آغاز دوره‌ای است که در آن قدرت و اعتبار جهانی واشنگتن با سرعت بیشتری رو به افول خواهد رفت.