کاظم چلیپا مطرح کرد؛

چیرگی «رنگ سبز» و روحیه طناز، شناسنامه هنری علی شیخی بود

کاظم چلیپا ضمن تحلیل تکنیکی آثار علی‌محمد شیخی، به نقش کلیدی هم‌فکرانی چون حبیب‌الله صادقی و حسین خسروجردی در مسیر هنری وی اشاره کرد و گفت: هویت هنری شیخی، ترکیبی نایاب از فعالیت‌های اجرایی دکور و تجربیات ناب نقاشانه با تأکید بر رنگ سبز بود.

کد خبر: ۱۴۰۳۲۶۹

دوشنبه - ۲۱ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 11, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، در پی درگذشت هنرمند پیشکسوت، علی‌محمد شیخی و به مناسبت مراسم هفتمین روز درگذشت این هنرمند، کاظم چلیپا یکی از دوستان و هم‌کلاسی‌های قدیمی وی به بیان خاطراتی از دوران تحصیل و فعالیت‌های هنری او پرداخت و با عرض تسلیت به مناسبت فقدان علی‌محمد شیخی، یادی از دیگر همراهان خود از جمله مرحوم حبیب‌الله صادقی کرد و مسیر حرفه‌ای این گروه از هنرمندان را از نیمه اول دهه ۵۰ شمسی بازخوانی کرد.

وی با اشاره به سال‌های ۵۳-۱۳۵۲، زمانی که از دانش‌سرای هنر به هنرستان هنرهای زیبا منتقل شده بود، از فضای پرشور آن دوران یاد کرد و در توصیف اولین ملاقات خود با علی‌محمد شیخی گفت: در حیاط هنرستان هنرهای زیبای پسران، میان هیاهوی تشکیل پرونده و حضور دانش‌آموزان سال‌بالایی با روپوش‌های رنگی، جوانی با تی‌شرت قرمز بسیار پرتحرک بود و جلب توجه می‌کرد؛ او کسی نبود جز علی‌محمد شیخی که در همان فضا با هم آشنا شدیم و دوره‌ای را با حضور افرادی چون حسین خسروجردی و حبیب‌الله صادقی شکل دادیم.

چلیپا توضیح داد: مرحوم شیخی در همان دوران جوانی علاوه بر نقاشی، در حوزه خوشنویسی نیز فعال بود و از این طریق امرار معاش می‌کرد. یکی از جنبه‌های کمتر شنیده شده زندگی او، علاقه وافر به سینما بود. وی در آن سال‌ها با دوربین‌های هشت‌میلی‌متری فیلمی کوتاه ساخت که در آن، خود نقش اول را بر عهده داشت. این فیلم که روایتگر احوالات فردی پریشان‌حال در مسیر کانال‌های سیل‌برگردان منطقه وحیدیه بود، نشان از دغدغه‌های هنری متفاوت او در آن مقطع داشت. پس از فارغ‌التحصیلی از هنرستان، مسیر تحصیلی این گروه از دوستان جدا شد؛ در حالی که برخی به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران رفتند، علی‌محمد شیخی به دلیل علایق شخصی ابتدا وارد دانشکده هنرهای دراماتیک و سپس به دانشگاه هنر منتقل شد و مدرک کارشناسی خود را اخذ کرد. با وقوع انقلاب اسلامی و تشکیل حوزه هنری، این جمع بار دیگر گرد هم آمدند.

تطور سبک هنری و تاثیرپذیری از نقاشی قهوه‌خانه‌ای
وی بیان کرد: در مرحله دوم فعالیت‌های حرفه‌ای در حوزه هنری، آقای شیخی تحت تأثیر فضای حاکم و کارهای گرافیکی و نقاشی هم‌فکران خود، به سمت استفاده از المان‌های سنتی گرایش پیدا کرد. او با راهنمایی‌های هنرمندانی چون حبیب‌الله صادقی، سبکی را آغاز کرد که به نقاشی قهوه‌خانه‌ای نزدیک بود و آثار ماندگاری را در این مجموعه خلق کرد.

این هنرمند نقاش عنوان کرد: علاوه بر نقاشی، مرحوم شیخی به دلیل مهارت‌های فنی و حسی خود، در طراحی و اجرای دکورهای داخلی سن و سالن‌های سخنرانی نیز فعالیت چشمگیری داشت و تا آخرین روزهای حیات حرفه‌ای خود، یاد و نامش در میان هنرمندان معاصر به نیکی باقی ماند.

وی در ادامه، پیرامون زیست هنری مرحوم علی‌محمد شیخی، به تشریح فعالیت‌های اجرایی، ویژگی‌های تکنیکی و اتمسفر فرهنگی آن دوران پرداخت و با اشاره به سرعت گذر زمان و خاطره آخرین دیدارهای بی‌سرانجام، از شوک ناشی از بیماری و درگذشت این هنرمند سخن گفت.

چلیپا با اشاره به فعالیت‌های متنوع مرحوم شیخی در کنار نقاشی، خاطرنشان کرد که وی در زمینه طراحی دکورِ جشنواره‌ها و برپایی نمایشگاه‌ها بسیار فعال بود.

وی ضمن تمجید از رویکرد حمایتی حوزه هنری نسبت به پیشکسوتان، عنوان کرد که اختصاص فضایی شخصی برای کار در حوزه، فرصتی بود تا ایشان تا روزهای آخر به خلاقیت هنری خود ادامه دهد و ابراز امیدواری کرد که این نوع حمایت‌ها از هنرمندان تداوم یابد.

حوزه هنری؛ پاتوقی برای تلاقی هنرها
چلیپا در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی نزدیکی نگاه هنرمندان جوان آن دوره، فضای حوزه هنری را یک «دورهمی بزرگ» توصیف کرد که در آن مرز میان رشته‌های مختلف از میان رفته بود و اظهار کرد: روابط ما بیشتر بر پایه اخلاق و مسائل روزمره شکل می‌گرفت اما در کنار آن، نشست‌های مشترکی با نویسندگان و شاعرانی چون قیصر امین‌پور و فعالان ادبیات دفاع مقدس نظیر آقایان سرهنگی، بهبودی و کمره‌ای داشتیم. در جلساتی نیز، شاعران، مجسمه‌سازان، نقاشان و اهالی سینما گرد هم می‌آمدند و درباره تازه‌ترین آثار یکدیگر به بحث و تبادل نظر می‌پرداختند.

وی، شخصیت فردی مرحوم شیخی را با آثارش پیوند زد و او را انسانی «اهل طنز» توصیف کرد که حضورش همواره با شادی و نشاط همراه بود و در تحلیل تکنیکی آثار این هنرمند گفت: اگر بخواهم در یک جمله کار او را توصیف کنم، باید به چیرگی رنگ سبز در اکثر آثارش اشاره کنم. همان روحیه طناز و شادی که در شخصیت او بارز بود، در قلم‌زنی و شیوه کار کردنش نیز دیده می‌شد.

چلیپا در پایان اظهار کرد: هرچند بحث‌های نظری عمیقی پیرامون هنر نقاشی میان آن‌ها جریان نداشت اما مرحوم شیخی همواره از راهنمایی‌های دوستان نزدیک خود، به ویژه مرحوم حبیب‌الله صادقی و حسین خسروجردی، بهره می‌برد و آثارش که نزدیکی خاصی به نقاشی قهوه‌خانه‌ای داشت، همواره بازتاب‌دهنده تجربیات درونی و علایق سنتی وی بود.