دبیر مجمع دانشگاهیان انقلاب اسلامی:

برخی نوسانات اقتصادی در کشور فراتر از سودجویی و در راستای ایجاد فضای یاس و ناامیدی در جامعه است

استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به شرایط منطقه و تحولات ماه‌های اخیر تاکید کرد: بخشی از نوسانات غیرطبیعی در بازار و اقتصاد کشور صرفاً ناشی از سودجویی نیست، بلکه به نظر می‌رسد توسط عوامل وابسته و با هدف ایجاد ناامیدی در جامعه و دور کردن مردم از حضور در صحنه و میدان صورت می‌گیرد.

کد خبر: ۱۴۰۳۸۷۹

چهارشنبه - ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 13, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از مجمع دانشگاهیان انقلاب اسلامی، علیرضا رهایی در نشست اردیبهشت ماه مجمع، با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب و آرزوی سلامتی برای رهبر معظم انقلاب اسلامی، اظهار کرد: در ماه‌های اخیر و همزمان با تحولات منطقه، شاهد حضور مستمر و شجاعانه مردم در صحنه و میدان بوده‌ایم و این حضور، پشتوانه‌ای مهم برای مدافعان جان بر کف کشور محسوب می‌شود.

دبیر مجمع دانشگاهیان انقلاب اسلامی افزود: تداوم این همراهی علاوه بر باور‌های اعتقادی مردم، به نحوه مدیریت کشور نیز وابسته است. در گذشته و امروز نارسایی‌هایی وجود داشته و برخی نابسامانی‌های اقتصادی و افزایش قیمت‌ها، صرفاً ناشی از جنگ و تحولات اخیر نیست.

این استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر ادامه داد: وجود برخی ضعف‌ها و بی‌توجهی‌ها به مطالبات مردم سبب شده شرایط اقتصادی کشور از حد متعارف و قابل تحمل فاصله بگیرد؛ در حالی که مردمی که با شجاعت در صحنه حضور دارند، شایسته برخورداری از شرایط باثبات‌تر و تامین بهتر نیاز‌های خود هستند.

رهایی با اشاره به ضرورت تحلیل دقیق تحولات منطقه‌ای گفت: لازم است مسئولان کشور و جامعه دانشگاهی تصویری روشن و دقیق از شرایط منطقه، به‌ویژه تحولات کشور‌های حاشیه خلیج فارس و پیامد‌های اقدامات دولت مستکبر آمریکا و رژیم نا مشروع صهیونیستی داشته باشند تا بتوان درباره آینده تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی دقیقی انجام داد.

وی همچنین با اشاره به برخی تحلیل‌ها درباره وضعیت اجتماعی و اقتصادی کشور تصریح کرد: بخشی از مشکلات موجود به تناقضات و ناهماهنگی‌ها در ساختار اقتصادی بازمی‌گردد و در این میان، برخی جریان‌ها صرفاً به دنبال منافع شخصی، احتکار و سودجویی هستند.

رهایی خاطرنشان کرد: نوسانات شدید بازار ارز و افزایش غیرطبیعی قیمت برخی کالا‌ها مانند خودرو، فراتر از سودجویی اقتصادی به نظر می‌رسد و این شائبه را ایجاد می‌کند که عده‌ای با همراهی با اهداف دشمن، به دنبال اخلال در اقتصاد کشور و ناامید کردن مردم هستند. متاسفانه مسئولین سیاست خارجی هم همراستا با مطالبات مردم و رهبری گرانقدر انقلاب حرکت ننموده و نگرانی تحمیل برجامی دیگر در ذهن دلسوزان نظام مترتب میشود

وی تاکید کرد: جامعه دانشگاهی باید نسبت به این تحولات و پیامد‌های اجتماعی آن حساس باشد و بررسی کند که چرا برخی اقدامات و تحولات اقتصادی، افکار عمومی و انگیزه حضور مردم در صحنه را هدف قرار داده است.

حضور مردم در بزنگاه‌های تاریخی، ضامن بقای جمهوری اسلامی ایران است

احمدرضا رحیمی عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تأکید بر نقش تعیین‌کننده مردم در پیروزی و تداوم انقلاب اسلامی گفت: آنچه در انقلاب ۱۳۵۷ رخ داد، صرفاً یک حرکت سیاسی نبود، بلکه پدیده‌ای تاریخی و برخاسته از پیوند مردم با نظام سیاسی بود که در بزنگاه‌های حساس، خود را در قالب «مبعوث شدن مردم» نشان داده است.

احمدرضا رحیمی کلاریجانی در نشست مجمع دانشگاهیان انقلاب اسلامی با اشاره به نقش تعیین‌کننده مردم در پیروزی انقلاب اسلامی، اظهار کرد: تاریخ انقلاب ایران را باید بر اساس حضور مردم و میزان اثرگذاری این حضور روایت کرد. برای نمونه، راهپیمایی‌های آذر ۱۳۵۷ در شهر‌های مختلف کشور، به‌ویژه راهپیمایی ۱۹ و ۲۰ آذر تهران، از نقاط عطف تاریخ انقلاب به شمار می‌آید.

وی افزود: در خاطرات زاهدی آمده است که فرماندار تهران در آن ایام به شاه اطلاع می‌دهد که «تهران فتح شد». شاه نیز به همراه قره‌باغی با هلیکوپتر بر فراز تهران به مشاهده جمعیت می‌پردازند. شاه در آن صحنه می‌پرسد: «هواداران ما کجا هستند؟» و پاسخ می‌شنود: «قربان، لابد در خانه‌هایشان هستند.» زاهدی در خاطرات خود نقل می‌کند که شاه پس از مشاهده این وضعیت گفته بود: «پس ایران دیگر ایران نیست.» همین حضور مردم بود که عملاً مسئله سلطنت را خاتمه داد.

رحیمی کلاریجانی ادامه داد: پس از آن حوادث، زمزمه خروج شاه از کشور مطرح شد و سرانجام در ۲۶ دی ۱۳۵۷ ایران را ترک کرد؛ در حالی که هنوز ساختار رژیم سلطنتی برقرار بود. این حضور مردمی تا ۲۲ بهمن ادامه یافت و به پیروزی انقلاب اسلامی انجامید.

وی با اشاره به وقایع روز ۲۲ بهمن گفت: شهید قرنی عصر همان روز نزد امام خمینی (ره) رفت و عرض کرد که مردم در عرض سه ساعت ارتش شاهنشاهی را در هم شکستند. امام خمینی (ره) در پاسخ فرمودند: «این مردم نبودند، این اراده الهی بود.» بنابراین امام، این اتفاق را صرفاً یک حرکت انسانی نمی‌دانستند بلکه آن را تجلی اراده الهی تلقی می‌کردند.

این استاد دانشگاه صنعتی امیرکبیر خاطرنشان کرد: در تاریخ ایران کمتر پدیده‌ای با این سطح از ظهور و بروز مردمی دیده می‌شود.

وی با طرح این پرسش که پس از پیروزی انقلاب با این پدیده مردمی چه باید کرد، اظهار کرد: پاسخ امام خمینی (ره) صرفاً ادامه فضای انقلابی نبود، بلکه ایشان به سمت نظام‌سازی حرکت کردند. در حکم انتصاب مهندس بازرگان، چند مأموریت مهم از جمله تدوین قانون اساسی، برگزاری انتخابات و طراحی ساختار نظام آینده مورد تأکید قرار گرفت.

رحیمی کلاریجانی افزود: پس از رفراندوم ۱۱ و ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ نیز امام خمینی (ره) تأکید داشتند که رأی مردم تنها ظاهر قضیه است و باید بنیان‌های نظام جدید طراحی شود. به همین دلیل، فرآیند تدوین قانون اساسی، همه‌پرسی قانون اساسی و شکل‌گیری نهاد‌های جمهوری اسلامی با جدیت دنبال شد. وی ادامه داد: برخی به امام خمینی (ره) پیشنهاد می‌کردند که با توجه به محبوبیت گسترده ایشان، نیازی به طی این فرآیند‌ها وجود ندارد، زیرا مردم پیش‌تر نیز در بیانیه‌های راهپیمایی‌های آذر ۱۳۵۷، رهبری ایشان را پذیرفته بودند، اما امام بر طی شدن مسیر قانونی و نهادسازی اصرار داشتند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: بنیان‌گذاران نظام‌های سیاسی، به‌ویژه در انقلاب‌ها، همواره با دو مسئله مواجه هستند؛ نخست، حفظ روحیه انقلابی و دوم، ایجاد ثبات و پایداری سیاسی. نظام سیاسی بدون ثبات و سازندگی امکان استمرار ندارد و به همین دلیل، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئله نهادسازی و تثبیت ساختار‌های حکمرانی در دستور کار قرار گرفت.

وی با اشاره به مفهوم «مبعوث شدن مردم» در بیانات رهبر معظم انقلاب گفت: این حضور مردمی مربوط به همه زمان‌ها نیست، بلکه در بزنگاه‌های تاریخی و در شرایط بحرانی بروز پیدا می‌کند. هرگاه نظام سیاسی با بحران‌ها و تکانه‌های پیش‌بینی‌نشده مواجه شود، اگر از پشتوانه مردمی برخوردار باشد، مردم برای حل مسئله وارد میدان می‌شوند.

رحیمی کلاریجانی افزود: اگر این پیوند میان مردم و نظام سیاسی وجود نداشته باشد، اتفاقی مشابه دوران اشغال ایران در جنگ جهانی دوم رخ می‌دهد؛ زمانی که تهران به اشغال نیرو‌های خارجی درآمد، اما هیچ حرکت مردمی مؤثری در دفاع از حکومت وقت شکل نگرفت.

جامعه ایران در مرحله «بعثت اجتماعی» قرار گرفته است

سعید عبدالملکی استاد دانشگاه با اشاره به تحولات اخیر منطقه، چهار سناریو برای پایان جنگ و تنش‌های جاری را تشریح کرد و گفت: جامعه ایران وارد مرحله‌ای از «بعثت اجتماعی» شده که مبنای اصلی آن «وطن» و «ولایت فقیه» است.

سعید عبدالملکی در نشست مجمع دانشگاهیان که با حضور جمعی از اساتید و فعالان دانشگاهی از مراکز علمی مختلف برگزار شد، با تحلیل شرایط منطقه، جنگ اخیر و تحولات اجتماعی ایران اظهار کرد: آنچه امروز در منطقه رخ می‌دهد، صرفاً یک منازعه نظامی نیست، بلکه ریشه در تقابل مبنایی جمهوری اسلامی ایران با نظم و تمدن غرب دارد.

وی با تسلیت شهادت جمعی از فرماندهان، نخبگان و مردم در حوادث اخیر و همچنین گرامیداشت یاد «رهبر شهید انقلاب»، اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران در یکی از حساس‌ترین پیچ‌های تاریخی خود قرار گرفته و در این شرایط، حضور مردم در صحنه مهم‌ترین پشتوانه کشور محسوب می‌شود.

عبدالملکی با اشاره به سناریو‌های پیش‌روی جنگ و تنش‌های منطقه‌ای گفت: بر اساس بررسی‌ها، چهار سناریو برای پایان وضعیت کنونی قابل تصور است؛ نخست، آغاز مجدد جنگ مستقیم؛ دوم، تداوم وضعیت «نه جنگ، نه صلح» همراه با فشار‌های اقتصادی، رسانه‌ای و امنیتی؛ سوم، شکل‌گیری توافق میان طرفین؛ و چهارم، فریز شدن وضعیت بدون توافق رسمی.

وی افزود: در حال حاضر به نظر می‌رسد سناریوی «نه جنگ، نه صلح» و همچنین الگوی مشابه یمن بیش از سایر سناریو‌ها محتمل باشد و در این میان، میزان تاب‌آوری اجتماعی و معنوی ملت ایران تعیین‌کننده خواهد بود.

این محقق برجسته اجتمایی با بیان اینکه «آمریکا دچار افول تمدنی شده است»، تصریح کرد: غرب، انقلاب اسلامی را مانع اصلی تحقق هژمونی خود می‌داند و به همین دلیل تقابل با ایران برای آمریکا صرفاً به موضوعاتی مانند تنگه هرمز یا محور مقاومت محدود نمی‌شود.

وی ادامه داد: البته در داخل کشور نیز با برخی ناکارآمدی‌ها مواجه بوده‌ایم؛ چه در حوزه حکمرانی و چه در حوزه اجتماعی. ما در برخی حوزه‌ها فاقد مدل اقتصادی مشخص بوده‌ایم و دولت‌ها هر یک مسیر متفاوتی را دنبال کرده‌اند.

عبدالملکی با اشاره به مشکلات اجتماعی موجود گفت: کاهش بهره‌وری، مدرک‌گرایی، ضعف فرهنگ کار و افزایش آسیب‌های اجتماعی از جمله مسائلی است که جامعه ایران با آن روبه‌روست و این وضعیت نوعی «اشباع اجتماعی» ایجاد کرده است.

وی جنگ اخیر را «شوک بیدارکننده» توصیف کرد و افزود: هرچند هزینه‌های سنگینی پرداخت شده، اما این اتفاق می‌تواند زمینه‌ای برای بازنگری در ساختارها، اصلاح روند‌ها و بازسازی حکمرانی در کشور باشد.

این استاد ونظریه پرداز کشور همچنین جامعه ایران را از منظر روانشناسی اجتماعی به سه طیف «مؤمن و انقلابی»، «خاکستری» و «غرب‌گرا» تقسیم کرد و گفت: در شرایط بحران، جامعه ایران به سمت انسجام اجتماعی حرکت می‌کند و امروز نیز نوعی «بعثت اجتماعی» در کشور شکل گرفته است.

وی تاکید کرد: این بعثت اجتماعی حول دو محور «وطن» و «ولایت فقیه» شکل گرفته و نشان می‌دهد اعتماد مردم به اصل نظام و رهبری همچنان بالاست، هرچند اعتماد به برخی نهاد‌ها و جریان‌های سیاسی کاهش یافته است.

عبدالملکی با طرح این پرسش که «آیا بعثت اجتماعی کنونی می‌تواند مقدمه شکل‌گیری دولت اسلامی باشد؟» اظهار کرد: اگر اصلاح ساختارها، حذف بروکراسی زائد، اصلاح روند‌های اجرایی و استفاده از ظرفیت نخبگان صورت گیرد، می‌توان این انرژی اجتماعی را به سمت تحول حکمرانی هدایت کرد.

وی افزود: همان‌گونه که ایران توانست در حوزه صنایع دفاعی و موشکی به پیشرفت برسد، این ظرفیت در سایر حوزه‌های صنعتی، اقتصادی و مدیریتی نیز وجود دارد و باید به توسعه همه‌جانبه کشور تعمیم یابد.

دکتر عبدالملکی همچنین با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره سکولاریسم در فضای پساجنگ گفت: برخی جریان‌ها تلاش دارند جامعه ایران را به سمت دوقطبی‌های فرهنگی و اجتماعی سوق دهند، در حالی که جامعه ایران دارای بنیان‌های عمیق دینی است و باید از این ظرفیت در مسیر پیشرفت کشور استفاده شود.

عبدالملکی در بخش دیگری از سخنان خود به تحلیل شخصیت «دونالد ترامپ» پرداخت و گفت: بسیاری از روانشناسان آمریکایی پیش از ریاست‌جمهوری ترامپ نسبت به ویژگی‌های شخصیتی او هشدار داده بودند.

وی افزود: برخی تحلیل‌ها ترامپ را دارای «خودشیفتگی بدخیم» می‌دانند؛ شخصیتی که در کنار روحیه اقتدارطلبی و تکانش‌گری، می‌تواند رفتار‌های غیرقابل پیش‌بینی و پرخطر در عرصه بین‌الملل ایجاد کند.

عبدالملکی تصریح کرد: ترامپ جهان را شبیه یک قمار می‌بیند که در آن باید حتماً برنده باشد و همین نگاه، می‌تواند منشأ بحران‌های بزرگ در سیاست جهانی شود.