معاون استاندار گلستان :

توانمندی سازی شرط لازم برای تصمیمات هوشمندانه در بحران/ گلستان پیشتاز سیل و حریق است

معاون سیاسی امنیتی و اجتماعی استاندار گلستان گفت: برای کاهش خسارت‌های ناشی از تهدیدات مختلف، نیاز است که فرمانداران و بخشداران به آسیب‌های پدافند غیرعامل اشرافیت کامل داشته باشند؛ چراکه در لحظه بحران، تصمیم هوشمندانه مدیران، خسارات جانی و مالی را کاهش می‌دهد.

کد خبر: ۱۴۰۳۹۵۶

چهارشنبه - ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 13, 2026

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، محمد حمیدی ظهر چهارشنبه در کارگاه تخصصی «رویکردهای پدافند غیرعامل در حوزه آب منطقه‌ای» در گرگان، با تأکید بر لزوم بازنگری در روش‌های سنتی مدیریت بحران، اظهار کرد: پدافند غیرعامل یعنی پیش‌بینی‌های لازم برای کاهش آسیب‌پذیری انجام شود. اما این پیش‌بینی‌ها باید کوتاه‌مدت و متناسب با شرایط روز باشد؛ چیزی که امروز از آن به مدیریت بحران یاد می‌شود.

وی افزود: متأسفانه گاهی دیده می‌شود که جلسات متعددی برای تشخیص ضرورت یا عدم ضرورت یک اقدام برگزار می‌شود، درحالی که زمان ارزشمند از دست می‌رود. تغییر اقلیم چنان وضعیت طبیعت را دگرگون کرده که بسیاری از دانسته‌های پیشین و روش‌های سنتی پیشگیری دیگر کارساز نیست و باید آنها را کنار گذاشت.

حمیدی برای روشن شدن موضوع به دو نمونه تاریخی در گلستان اشاره کرد: «در سال ۱۳۸۱ با آتش‌سوزی ویرانگری در جنگل گلستان مواجه شدیم که متأسفانه ابعاد اجتماعی آن به درستی ثبت و تحلیل نشد. سپس در سال ۱۳۹۸ سیل مهیبی رخ داد. اگر آسیب‌پذیری‌های ناشی از آن سیل برطرف نمی‌شد، در فروردین امسال که در یک شب ۲۶۸ میلی‌متر باران در القافه بارید و میانگین بارش در حوزه‌های پایین‌دست از ۱۰۰ میلی‌متر فراتر رفت، فاجعه‌ای بزرگتر تکرار می‌شد.»

معاون استاندار گلستان با اشاره به برهم خوردن نظم توزیع بارندگی در استان گفت: پیش از این، بارندگی‌ها از بهار تا اواسط تابستان توزیع منظمی داشت، اما اکنون همه بارش‌ها به صورت رگباری و سیلابی در زمان کوتاه رخ می‌دهد. این موضوع آسیب‌پذیری استان را به شدت افزایش داده است.

حمیدی در بخش دیگری از سخنان خود، نقش فرمانداران را حیاتی خواند و تصریح کرد: تجربه نشان داده مدیری که در لحظه بحران تصمیم می‌گیرد، می‌تواند تأثیر فوق‌العاده‌ای در کاهش خسارت‌ها داشته باشد. اما برای اینکه آن تصمیم هوشمندانه و خردمندانه باشد، مدیر باید پیش از بحران به پدافند غیرعامل اشرافیت پیدا کرده باشد.

وی با انتقاد از تصور نادرست عمومی درباره قدرت فرمانداران گفت: بسیاری فکر می‌کنند همه چیز دست فرماندار و بخشدار و استاندار است، در حالی که در دستگاه اجرایی، اختیارات فرمانداران بیشتر جنبه هماهنگی دارد. اما همین هماهنگی، اگر بر پایه دانش و اشراف نباشد، نتیجه‌بخش نخواهد بود.

حمیدی در پایان تأکید کرد: فرماندار به عنوان رئیس بحران شهرستان، موظف است به حداقل‌های دانش تخصصی در حوزه آسیب‌پذیری شهرستان خود مسلط باشد، در غیر این صورت دستوراتش بی‌اثر می‌ماند و ناهماهنگی میان دستگاه‌ها ایجاد می‌شود. قانون، حرف آخر را در بحران به فرماندار سپرده است، اما این حرف آخر زمانی ارزش دارد که از سر اشراف و آگاهی کامل بیان شود.

ایرج حیدریان ، مدیر عامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان هم در این کارگاه گفت: استان گلستان در فروردین امسال در معرض وقوع سیلابی با دوره بازگشت ۱۵۰ ساله بود که سازه‌های طراحی شده برای شرایط نرمال را به شدت تحت فشار قرار داد.

وی افزود: برای رخدادهای ۱۸ و ۱۸ فروردین، با استقرار ۲۴ دستگاه بیل مکانیکی در نقاط حساس و هماهنگی فرابخشی، نه تنها از وقوع یک فاجعه انسانی جلوگیری شد، بلکه ۲۴۳ میلیون متر مکعب آب ارزشمند برای معیشت منطقه ذخیره گردید.

وی اظهار داشت: الگوی بارش‌ها در استان دستخوش یک دگرگونی بنیادین شده است. در گذشته بارندگی‌ها از الگوی ملایم و درازمدت پیروی می‌کردند، اما اکنون با پدیده‌ای با شدت بالا و مدت کوتاه مواجه هستیم که کنترل سیلاب‌ها را به یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های مهندسی هیدرولوژی تبدیل کرده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان خاطرنشان کرد: سیل اخیر یک سیل معمولی نبود، بلکه رویدادی با دوره بازگشت ۱۵۰ ساله محسوب می‌شود. به عبارت دیگر، احتمال وقوع چنین سیل مهیبی در هر سال، کمتر از یک درصد است. اما همین رویداد نادر توانست شکنندگی زیرساخت‌های طراحی شده برای شرایط نرمال را بی‌پرده نمایش دهد.

حیدریان تصریح کرد: تقریباً همه سازه‌های استان بر اساس الگوهای قدیمی و بارش‌های ملایم طراحی شده‌اند، در حالی که سیلی با این عظمت تمام این فرضیات را نقض کرد. در شورای مدیریت بحران تصمیمی جسورانه گرفته شد مبنی بر اصلاح اضطراری ۳۷ سازه اولویت‌دار با همکاری دستگاه‌های متولی از جمله جهاد کشاورزی و راهداری. واقعیت تلخ این است که هنوز حدود ۷۰۰ سازه غیراستاندارد در استان وجود دارد که هر یک می‌تواند نقطه آغاز یک فاجعه باشد.