گزارش|

«تمرین برای یک انقلاب» یا تمرینِ وطن‌فروشی؟ / پگاه آهنگرانی علیه زنان قهرمان ایران و مادران میناب!

هفتادونهمین دوره جشنواره فیلم کن بار دیگر صحنه نمایشی بود که در آن «سینمای مستند» به جای ثبت حقیقت، به ابزاری برای بازتولید شعارهای سیاسی و تحریف واقعیت‌های جامعه ایران تبدیل شد.

کد خبر: ۱۴۰۵۲۷۴

يکشنبه - ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 17, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، رونمایی از مستند «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» به کارگردانی پگاه آهنگرانی در ویترین سیاسی جشنواره «کن»، بار دیگر پرده از پروژه‌ای برداشت که در آن «تاریخ» به نفع «تحریف» مصادره می‌شود.

آهنگرانی در حالی روی سن جشنواره کن از درد مردم سخن گفت که با بایکوت حماسه زنان قهرمان وطن و نادیده گرفتن خونِ مادران و کودکان بی‌گناه در جنایات میناب، نشان داد این اثر نه یک روایت ملی، بلکه تمرینی سفارشی برای خوش‌آمدِ محافلی است که حقیقتِ ایران را فدای دلارهای بین‌المللی می‌کنند.

میراث‌خواری تاریخی برای توجیه کنشگری هیجانی

تیری فرمو، مدیر جشنواره کن، این فیلم را روایتی جذاب برای درک امروز ایران از طریق بازگشت به تاریخ توصیف کرده است. اما سوال اساسی از پگاه آهنگرانی این است: کدام بخش از تاریخ ایران در مستند شما روایت می‌شود؟

حقیقت آن است که این فیلم نه یک پژوهش تاریخی صادقانه، بلکه یک «برداشت گزینشی» برای توجیه پروژه‌های شکست‌خورده‌ای است که در سال‌های اخیر جز آسیب به ثبات اجتماعی و معیشت مردم ثمره‌ای نداشته است. بازگشت به تاریخ در این اثر، تنها پوششی است برای ارائه تصویری انتزاعی و سیاه که با واقعیت جاری در کوچه‌ها و خیابان‌های ایران فرسنگ‌ها فاصله دارد.

دوگانه فرش قرمز «کَن» و خونِ پاک مادران «میناب»

تکان‌دهنده‌ترین بخش حضور آهنگرانی در این جشنواره، تضاد میان ادعاهای انسانی او و واقعیت‌های  وطن است. او فیلم خود را به «مادران» تقدیم می‌کند، اما در سخنانش بر روی سن جشنواره، هیچ اثری از همدردی با مادران و زنان قهرمان ایرانی که قربانی جنایات جنگی و ترورهای هدفمند (همچون فاجعه میناب) شده‌اند، دیده نمی‌شود.

آهنگرانی در حالی از «سایه سنگین جنگ» و «نبود اینترنت» سخن می‌گوید که در امن‌ترین حالت ممکن و با استفاده از تریبون‌های جهانی، چشم بر دلاوری‌های زنانی بسته است که در همین روزهای دشوار، پای امنیت و هویت ایران ایستاده‌اند. این «سانسور حقیقت» به نفع «جایزه‌های بین‌المللی»، بزرگترین توهین به مقام زن ایرانی است.

چرا پگاه آهنگرانی «ضدزن‌ترین» چهره‌ کن بود؟

سخنان پگاه آهنگرانی در کن، ضدزن‌ترین رویکرد ممکن در پوشش آزادی‌خواهی بود. او با نادیده گرفتن موفقیت‌ها و ایستادگی‌های زنان واقعی ایران در عرصه‌های علمی، ملی و دفاعی، تصویر زن ایرانی را به یک «کاریکاتور سیاسی» تقلیل داد.

آیا پول‌های کثیفی که خرج ساخت چنین مستندهایی در خارج از مرزها می‌شود، اجازه می‌دهد که حتی یک فریم از مقاومت زنان ایران در برابر تحریم‌های ظالمانه یا جنایات جنگی دشمنان به تصویر کشیده شود؟ خیر؛ چرا که در منطق جشنواره‌های سیاسی، تنها زنی دیده می‌شود که در جهت اهداف اتاق فکرهای رسانه‌ای غرب قدم بردارد.

فرجام مستندسازی سفارشی: زباله‌دان تاریخ

پروژه‌هایی نظیر «تمرین‌هایی برای یک انقلاب» که با سودای دیده شدن در محافل خارجی و با هدف ایجاد گسست اجتماعی ساخته می‌شوند، سرنوشتی جز ورشکستگی فرهنگی ندارند. پگاه آهنگرانی و همراهانش در حالی نسخه «مقاومت» برای ملت می‌پیچند که خود با دستمزدهای ارزی و در کنار رسانه‌های لندنی، از واقعیت معیشتی و دغدغه‌های اصیل مردم ایران فرسنگ‌ها دور شده‌اند.

نمایش اخیر در جشنواره کن، نه تمرینی برای انقلاب، بلکه تمرینی برای «بی‌وطن بودن» و پشت کردن به خونِ مادران و کودکان بی‌گناه ایرانی بود. پگاه آهنگرانی امروز در جایگاه متهمی است که باید پاسخ دهد چگونه می‌تواند در چشمان مادرانِ شهدای ترور و زنان قهرمان وطن نگاه کند، در حالی که اعتبار سینمایی خود را به بهای خوش‌آمدِ بدخواهان ایران هزینه کرده است؟

ترانه علیدوستی؛ محصول «فمینیسم رادیکال و پول کثیف» از شهرزاد تا مستند BBC