اعمال مشترک دهه اول ذی‌الحجّه چیست؟

دهه اول ماه ذی‌الحجه، فصلی زرین برای خودسازی و صیقل دادن روح است. در روایات اسلامی، این ایام چنان جایگاهی دارند که حتی یک روز روزه‌داری در آن، پاداشی عظیم دارد و اقامه نمازی ساده در میان مغرب و عشاء، مؤمنان را در ثواب حاجیان بیت‌الله الحرام شریک می‌کند. با بهره‌گیری از اذکار توحیدی منسوب به پیامبران الهی و امیرالمؤمنین (ع)، می‌توان از برکات این «ایام معلومات» توشه‌ای ابدی اندوخت.

کد خبر: ۱۴۰۵۲۹۱

يکشنبه - ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 17, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، با فرارسیدن ماه ذی‌الحجه، نسیم معنوی خاصی وزیدن می‌گیرد که نقطه اوج آن در ده روز نخست نهفته است. این ایام، زمان وفای عهد الهی با حضرت موسی (ع) و میقات چهل‌روزه‌ی اوست. برای کسانی که از سفر حج بازمانده‌اند، سفره‌ای به وسعت رحمت الهی پهن شده است تا با انجام اعمالی مشترک، دل را راهی مکه و عرفات کنند. در ادامه، نگاهی داریم به مهم‌ترین مراقبات و اعمال توصیه‌شده در این دهه:

روزۀ ۹ روز اوّل

این ماه که بنا به روایات معادل روزۀ تمام عمر است.

نمازی که از شبِ اوّل ذی‌الحجّه تا شبِ عید قربان بین نماز مغرب و عشاء خوانده می‌شود

از اذان مغرب آخرین روز ماه ذی‌القعده تا اذان مغرب روز عرفه) و کسی که این ده شب، این نماز را بخواند در ثواب حجّ حاجیان آن سال شریک می‌شود. بدین ترتیب که دو رکعت نماز بخواند و در هر رکعت:

▪️سوره «حمد» یک بار
▪️سوره «توحید» یک بار
▪️و یک بار این آیه شریفه:

وَ واعَدْنا مُوسی ثَلاثينَ لَيْلَةً و اَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ ميقاتُ رَبِّهِ اَرْبَعينَ لَيْلَةً وَ قالَ مُوسی لاَِخيهِ هارُونَ اخْلُفنی فی قَوْمی، وَاَصْلِحْ وَلا تَتَّبِـعْ سَبيلَ الْمُفْسِدينَ

«و با موسى سى شب وعده گذاشتیم و آن را با ده شبِ دیگر تمام کردیم. تا آنکه وقت معیّن پروردگارش در چهل شب به سر آمد و موسى [هنگام رفتن به کوه طور] به برادرش هارون گفت: در میان قوم من جانشینم باش و [کار آنان را] اصلاح کن و راه فسادگران را پیروى مکن»

دعایی که از صبح روز اوّل ماه ذی‌الحجّه تا عصر روز عرفه، یک بار بعد از نماز صبح و یک بار قبل از غروب آفتاب خوانده می‌شود

اَللَّهُمَّ هذِهِ الاَْيّامُ الَّتي فَضَّلْتَها عَلَي الاَْيّامِ وَشَرَّفْتَها.... ( برای متن کامل به مفاتیح‌الجنان رجوع شود)

پنج ذکر توحیدی، که بسیار لطیف و عظیم و عمیق است و حضرت جبرئیل خلیل برای حضرت عیسی بن مریم علیهما السّلام آورد و این هدیۀ حضرت عیسی به این امّت است. هر ذکر ۱۰۰ بار و یا حداقل ۱۰ بار در هر روز

▪️(۱) اَشْهَدُ اَنْ لااِلهَ اِلَّا اللهُ، وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَهُوَ عَلی کُلِّ شَیْء قَديرٌ

▪️(۲) اَشْهَدُ اَنْ لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ، وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ، اَحَداً صَمَداً، لَمْ يَتَّخِذْ صاحِبَةً وَلا وَلَداً

▪️(۳) اَشْهَدُ اَنْ لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ، وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ، اَحَداً صَمَداً لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ، وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً اَحَدٌ

▪️(۴) اَشْهَدُ اَنْ لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ، وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيی و يُميتُ، وَهُوَ حَیُّ لا يَمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْء قَديرٌ

▪️(۵) حَسْبیَ اللهُ وَكَفی، سَمِعَ اللهُ لِمَنْ دَعا، لَيْسَ وَرآءَ اللهِ مُنْتَهی، اَشْهَدُ للهِِ بِما دَعا، وَاَنَّهُ بَریءٌ مِمَّنْ تَبَرَّءَ، وَاَنَّ لِلّهِ الاْخِرَةَ و الاُْولی.

ذکر یا ورد توحیدی بسیار زیبا و لطیف که از حضرت امیرالمؤمنین علی علیه‌السّلام نقل شده است

▪️لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ عَدَدَ الّلَيالی وَالدُّهُورِ،
▪️لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ عَدَدَ اَمْواجِ الْبُحُورِ،
▪️لااِلـهَ اِلَّا اللهُ و رَحْمَتُهُ خَيْرٌ مِما يَجْمَعُونَ،
▪️لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ عَدَدَ الشَّوْكِ وَالشَّجَرِ،
▪️لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ عَدَدَ الشَّعْرِ وَالْوَبَرِ،
▪️لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ عَدَدَ الْحَجَرِ وَ الْمَدَرِ،
▪️لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ عَدَدَ لَمْحِ الْعُيُونِ،
▪️لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ فِي الّلَيْلِ اِذا عَسْعَسَ، وَالصُّبْحِ اِذا تَنَفَّسَ،
▪️لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ عَدَدَ الرِّياحِ فِی الْبَراري وَ الصُّخُـورِ،
▪️لا اِلـهَ اِلَّا اللهُ مِـنَ الْيَـوْمِ اِلـی يَـوْمِ يُنْفَخُ فِی الصُّورِ.

▫️معبودی جز خدا نيست به شمار شب‌ها و روزگاران،
▫️معبودی جز خدا نيست به شمار امواج درياها،
▫️معبودی جز خدا نيست و رحمتش از آنچه جمع کنند بهتر است،
▫️معبودی جز خدا نيست به شمار خارها و درختان،
▫️معبودی جز خدا نيست به شمار موها و كرک‌ها،
▫️معبودی جز خدا نيست به شمار سنگ‌ها و كلوخ‌ها،
▫️معبودی جز خدا نيست به شمار به هم‏ زدن چشم‌ها،
▫️معبودی جز خدا نيست در شب چون سياهی بنمايد و در صبح چون سپيدی سر برآورد،
▫️معبودی جز خدا نيست به شمار بادها در صحراها و كوه‌ها،
▫️معبودی جز خدا نيست از امروز تا روز دميده شدن در صور.