محمدصادق علیزاده؛ «صبح شبات»، «خطی بر شن» و «آژانس یهود» در موضوع چگونگی ساخت دولت جعلی اسرائیل اهمیت دارند

نویسنده و دبیر ضمیمه «وقایع اسرائیلیه» در روزنامه فرهیختگان، برای شناخت رژیم صهیونیستی اسرائيل،  مطالعه سه کتاب «صبح شبات»، «خطی بر شن» و «آژانس یهود» را پیشنهاد کرد.

کد خبر: ۱۴۰۵۴۶۳

يکشنبه - ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 17, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، محمدصادق علیزاده؛ نویسنده، روزنامه‌نگار و دبیر ضمیمه «وقایع اسرائیلیه» روزنامه فرهیختگان، در پرونده «جهان‌های ممکن در سنگر کتاب» تهیه کتاب‌های مرتبط با شناخت رژیم صهیونیستی از هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، را پیشنهاد کرد و گفت: برای فهم آنچه بر سرزمین‌های اشغالی می‌گذرد، سه کتاب مناسب وجود دارد که به نظرم برای شروع آشنایی با تاریخ استعمار آن مناسب است.

نویسنده کتاب «دوازده صفر سه» نخستین کتاب پیشنهادی خود را «صبح شبات» معرفی کرد و با ذکر پیشینه نویسنده آن بیان کرد: نویسنده این کتاب ایلان پاپه، مورخ اسرائیلی و استاد دانشکده علوم اجتماعی و مطالعات بین‌الملل در دانشگاه اکستر بریتانیا بوده و در اسرائیل نیز در حزب هاداش فعالیت سیاسی داشته است.

وی افزود: او به دلیل نوع نگاه انتقادی‌اش که تاریخ تأسیس رژیم صهیونیستی را از زاویه استعمار می‌نگرد، چنان تحت فشار قرار گرفت که حوالی سال ۲۰۰۸ به نوعی در حالت تبعید، مجبور به ترک سرزمین‌های اشغالی شد. پاپه این کتاب را درست پس از عملیات هفتم اکتبر و در بحبوحه همان هجمه رسانه‌ای سنگین غرب علیه مقاومت فلسطین نوشت.

علیزاده اضافه کرد: پیام اصلی این کتاب یک اصل طلایی است؛ «داستان هفتم اکتبر را نباید از هفتم اکتبر خواند. برای قضاوت درست، باید این داستان را از ابتدا خواند و سپس به هفتم اکتبر رسید.» این اثر در ۱۵ فصل و ۱۴۶ صفحه، به شکلی خلاصه و تحلیلی، سیر تاریخی درگیری‌ها میان فلسطین و اسرائیل را از اواخر قرن نوزدهم تا ۷ اکتبر روایت می‌کند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود در معرفی بیشتر کتاب گفت: برخلاف تصور عمومی که آغاز جنگ را از سال ۱۹۴۸ یا جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ می‌دانند، ایلان پاپه ریشه‌های درگیری را بسیار عمیق‌تر می‌بیند؛ از مهاجرت یهودیان به سرزمین فلسطین، دوران قیمومیت بریتانیا، خیانت برخی حکام عرب تا نقش مخرب قدرت‌های استعماری. کتاب به مسائلی چون پاکسازی قومی از سوی صهیونیست‌ها، وقایع سال ۱۹۲۹، قیام بزرگ اعراب (۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹)، تشکیل دولت اسرائیل و پیامدهای آن، جنگ شش‌روزه، دو انتفاضه فلسطینی و در نهایت، زمینه‌های اخلاقی و تاریخی حمله ۷ اکتبر می‌پردازد.

دبیر ضمیمه «وقایع اسرائیلیه» در روزنامه فرهیختگان اضافه کرد: ایلان پاپه با زبانی ساده و تحلیلی، مخاطب را با واقعیت‌هایی مواجه می‌کند که در روایت رسمی رسانه‌های غربی کمتر دیده می‌شود. این کتاب با ترجمه شهریار شفیعی در سال ۱۴۰۴ توسط انتشارات امیرکبیر به فارسی منتشر شده است.

«خطی برشن»؛ روایتی از چشم‌داشت به فلسطین

علیزاده سپس به سراغ کتاب دوم رفت و با اشاره به پیشینه تاریخی جنگ جهانی اول، از کتاب «خطی بر شن» اثر جیمز بار، خبرنگار و پژوهشگر انگلیسی که اکنون استاد تاریخ است، نام برد و گفت: این کتاب با روایتی مستند نشان می‌دهد چشم‌داشت صهیونیست‌ها به سرزمین فلسطین دقیقاً از ابتدای قرن بیستم و با چه انگیزه‌هایی آغاز شد.

او افزود: کتاب به جنگ جهانی اول که می‌رسد، یک پرده از راز بزرگ خاورمیانه امروز را برمی‌دارد؛ اینکه قدرت‌های وقت انگلیس، فرانسه و آلمان چگونه سرزمین‌های عربی امپراتوری عثمانی را بدون توجه به خواست مردمش، دور از چشم هم و پشت میزهایشان، بین خودشان تقسیم کردند.

این روزنامه‌نگار ادامه داد: جالب است بدانیم اغلب کشورهای امروز خاورمیانه، به غیر از ایران و مصر، دقیقاً حاصل همان تقسیم‌بندی استعماری هستند و در دل همین سهم‌بندی بود که جغرافیای فلسطین به عنوان هدیه‌ای به صهیونیست‌ها در نظر گرفته شد. کتاب «خطی بر شن؛ نقش منازعات بریتانیا و فرانسه در شکل‌گیری خاورمیانه» را هما کریمی راد به فارسی ترجمه کرده و در سال ۱۳۹۷ از سوی نشر اطلاعات منتشر شده است.

آژانس یهود، اثری پژوهشی از دولتی درون دولت

دبیر «وقایع اسرائیلیه» در نهایت به سومین کتاب این فهرست اشاره کرد و افزود: کتاب سوم «آژانس یهود» نام دارد؛ اثری پژوهشی و بسیار جدی از نویسنده‌ای به نام محمد عبدالرئوف‌سلیم که پایان‌نامه دکتری خود را در دانشگاه قاهره روی این موضوع کار کرده است. داستان این کتاب ماجرای یک دولت درون دولت است. پس از آنکه در جنگ جهانی اول فلسطین فتح شد، انگلیسی‌ها از ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۸ قیمومیت این سرزمین را به دست گرفتند. درست در همین بازه ۲۸ ساله، تشکیلاتی قدرتمند به نام «آژانس یهود» در دل فلسطین شکل گرفت که متولی اصلی امور صهیونیست‌ها بود.

علیزاده ادامه داد: این آژانس چنان طراحی شده بود که یک دولت پنهان و خودمختار را شکل داد؛ آن‌ها اراضی اعراب فلسطینی، چه مسلمان و چه مسیحی را به زور یا پول تصاحب کردند، مهاجرت سازمان‌یافته یهودیان را مدیریت کردند و حتی آموزش‌های نظامی‌شان را هم زیر نظر داشتند. نکته جالب توجه اینجاست که پس از خروج انگلیسی‌ها و جعل رسمی اسرائیل، تا چندین ماه همان کمیته‌های آژانس یهود تبدیل به وزارتخانه‌های این رژیم شدند. این کتاب در ۱۷ فصل تنظیم شده و نویسنده فعالیت‌های آژانس را ذیل محورهایی چون زمینه‌سازی برای مهاجرت یهودیان به فلسطین، تصاحب زمین‌های کشاورزی و خانه‌های مسکونی اعراب و انتقال مالکیت آن به مهاجران یهودی، راهکارهای اسکان‌دهی مهاجران، و جلب اعتماد و سرمایه‌های دیگر دولت‌ها برای به رسمیت شناختن رژیم اسرائیل دسته‌بندی کرده است. این کتاب توسط کاظم نراقی ترجمه و از سوی انتشارات اطلاعات در سال ۱۳۸۵ منتشر شده است.

هفتمين نمايشگاه مجازی كتاب تهران از بيست‌وششم ارديبهشت تا دوم خرداد (۱۴۰۵) با شعار «بخوانيم برای ايران» در نشانی book.icfi.ir برگزار می‌شود.