نجات تاغزار‌های دامغان از هجوم ملخ کوهان‌دار

حفاظت از مزارع، مراتع و پوشش‌های گیاهی بیابانی یکی از مهم‌ترین ارکان پایداری زیست‌محیطی و امنیت غذایی کشور است. در این میان، آفت‌های مهاجم مانند انواع ملخ‌ها می‌توانند با حمله گسترده به گیاهان، خسارت‌های جدی بر اراضی کشاورزی و منابع طبیعی وارد کنند.

کد خبر: ۱۴۰۵۸۹۹

سه‌شنبه - ۲۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 19, 2026

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، ملخ کوهان‌دار تاغ نیز یکی از همین آفت‌های خطرناک است که با تغذیه از برگ‌ها و شاخه‌های جوان تاغ، موجب نابودی سطح وسیعی از تاغزار‌ها می‌شود. این ملخ علاوه بر تخریب مستقیم پوشش گیاهی، سبب تضعیف توان تثبیت شن‌های روان، افزایش فرسایش بادی و تهدید زیست‌بوم‌های حساس بیابانی می‌شود. ازاین‌رو کنترل و مهار به‌موقع آن برای حفظ پایداری اکولوژیک مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور ضروری است.

با هدف حفاظت از تاغزار‌های استان سمنان و جلوگیری از گسترش آفات در عرصه‌های منابع طبیعی، آفت ملخ کوهان‌دار تاغ در تاغزار‌های منطقه حسن‌آباد شهرستان دامغان، با انجام عملیات گسترده پایش و کنترل، مهار شد. این اقدام با بهره‌گیری از روش‌های تلفیقی و نوآورانه، بدون اتکا به سموم شیمیایی ماندگار و با رویکردی سازگار با محیط‌زیست انجام گرفته است.

حمیدرضا عبدوس، رئیس اداره حفاظت و حمایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان، با اعلام این خبر گفت: کانون‌های آلوده در عرصه‌های تاغ‌زار منطقه حسن‌آباد شناسایی شده و پس از انجام بازدید‌های میدانی، پایش مستمر و بررسی میزان آلودگی، عملیات مبارزه و کنترل آفت با برنامه‌ریزی دقیق و در کوتاه‌ترین زمان ممکن آغاز شد.

به گفته وی، عملیات پایش و کانون‌یابی آفت ملخ کوهان‌دار در سطح ۱۰۰ هزار هکتار از عرصه‌های منابع طبیعی استان سمنان و در تمامی تاغزار‌های استان، با حضور کارشناسان استانی و شهرستانی و همکاران یگان حفاظت اجرا شده است.

عبدوس افزود: با توجه به رصد و پایش کانون‌های آلودگی قبلی و جدید، و با اجرای به‌موقع عملیات کنترل، همراهی نیرو‌های اجرایی و نظارت کارشناسان منابع طبیعی، خوشبختانه آفت ملخ کوهان‌دار تاغ در این منطقه به‌طور کامل مهار شد و از گسترش آن به سایر عرصه‌های تاغ‌کاری جلوگیری به عمل آمد.

رئیس اداره حفاظت و حمایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان با اشاره به اهمیت تاغزار‌ها در اکوسیستم‌های بیابانی تصریح کرد: تاغ‌زار‌ها نقش بسیار مهمی در تثبیت شن‌های روان، جلوگیری از فرسایش بادی و حفاظت از محیط‌زیست مناطق بیابانی دارند. از این رو، حفظ و حراست از این پوشش گیاهی ارزشمند از اولویت‌های اصلی این اداره است و پایش مستمر عرصه‌ها همچنان ادامه خواهد داشت.

عبدوس با تأکید بر ممنوعیت استفاده از سموم شیمیایی در عرصه‌های منابع طبیعی، خاطرنشان کرد: در کنترل این آفت تلاش شد از روش‌های تلفیقی استفاده شود. بهره‌گیری از شعله‌افکن، دستگاه مکش و استفاده محدود از سموم با دوره ماندگاری پایین در دستور کار قرار گرفت.

وی افزود: در این راستا، طراحی، ساخت و اجرای آزمایشی یک سیستم مکنده قوی پشت‌تراکتوری برای اولین بار در کشور، به عنوان راهکاری نوین، با کارایی بسیار بالا و سازگار با محیط‌زیست – بدون ایجاد آلودگی در خاک، منابع آب و زنجیره غذایی – به‌منظور کنترل مکانیکی ملخ کوهان‌دار در تاغزار‌ها اجرا شد.

به گفته عبدوس، این دستگاه که با شفت گاردان تراکتور کار می‌کند و از قدرت مکش بالایی برخوردار است، ظرفیتی قابل‌توجه برای گسترش به دیگر عرصه‌های مبارزه با آفات دارد. وی ابراز امیدواری کرد با حمایت مسئولان و تولید انبوه این دستگاه، از این فناوری بتوان در مقابله با سایر آفات نیز استفاده کرد.

رئیس اداره حفاظت و حمایت منابع طبیعی استان در پایان، با قدردانی از همکاری بهره‌برداران محلی، دهیاری‌ها و عوامل اجرایی در شناسایی و کنترل این آفت، تأکید کرد: همکاری جوامع محلی در کنار اقدامات فنی و علمی، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت عملیات مهار ملخ کوهان‌دار و حفاظت پایدار از تاغزار‌های استان سمنان داشته است.

مهار موفق آفت ملخ کوهان‌دار تاغ در تاغزار‌های دامغان، نمونه‌ای از مدیریت هوشمند آفات در عرصه‌های طبیعی با تکیه بر پایش مستمر، روش‌های تلفیقی و فناوری‌های نوین سازگار با محیط‌زیست است. این تجربه نشان می‌دهد که با برنامه‌ریزی دقیق، بهره‌گیری از علوم نوین و مشارکت جوامع محلی، می‌توان ضمن کاهش وابستگی به سموم شیمیایی، به حفظ پوشش گیاهی ارزشمند و پایداری اکوسیستم‌های بیابانی کمک کرد.

{$sepehr_key_14459}