مکس بوت تحلیل کرد؛

تاریخدان و تحلیلگر آمریکایی: با ایران به توافق برسید!

ژنرال‌های ستادی و مشاوران جنگ‌طلب به دونالد ترامپ توصیه می‌کنند «کار را تمام کند» و بمباران ایران را از سر بگیرد؛ اما این توصیه‌ها از واقعیت به دور هستند. پس از تقریباً دو ماه روز بمباران مشترک اسرائیل و آمریکا، ایران همچنان حدود ۷۰ درصد ذخایر موشکی و بخش عمده‌ای از پهپاد‌های خود را حفظ کرده و سریعاً در حال بازسازی توان خود. ادامه حملات هوایی، هدف قرار دادن نیروگاه‌ها یا تلاش برای اشغال جزیره خارک نه تنها راه‌حل نیست، بلکه فاجعه انسانی و اقتصادی عظیمی به بار می‌آورد که قیمت نفت را به شکل بی‌سابقه‌ای افزایشخواهد داد.

کد خبر: ۱۴۰۶۱۶۷

سه‌شنبه - ۲۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 19, 2026

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری دانشجو به نقل از واشنگتن پست، همانطور که انتظار می‌رفت، دونالد ترامپ از سفرش به چین بدون هرگونه کمک واقعی برایبازگشایی تنگه هرمز بازگشت. حالا او باید راهی برایخروج از جنگی پیدا کند که خودش آن را «چهار تا پنج هفته‌ای» خوانده بود، اما اکنون وارد ماه سوم شده است.

بسیاری از ژنرال‌های ستادی به او می‌گویند «کار را تمام کن» و بمباران ایران را از سر بگیر. اما این جنگ‌طلبان قدرت هوایی آمریکا را بیش از حد بزرگ می‌دانند و توان پاسخگویی ایران را دست‌کم گرفته‌اند. با توجه به نتایجکاملاً نامطلوب تقریباً دوماهه بمباران اسرائیلی-آمریکایی، تصور اینکه بمباران بیشتر چه دستاوردی خواهد داشت، بسیار دشوار است. هفته گذشته، دریادار برد کوپر، فرمانده سنتکام در سنای آمریکا بهترین تصویر ممکن را از عملیات «خشم حماسی» ارائه داد و ادعا کرد کهنیروهایش «آنچه ایران طی چهار دهه و با ده‌ها میلیارددلار ساخته بود را به صورت سیستماتیک از بین برده» و «به بیش از ۸۵ درصد پایگاه صنعتی موشکی، پهپادی و دفاع دریایی ایران را آسیب زده یا نابود کرده است».

جاخالی ژنرال‌ها از قبول شکست

باید توجه کرد که کوپر به جای عبارت «نابودکردن» از «آسیب‌زدن» استفاده کرد و این بازی با کلمات با دیده شک تحلیل کرد. از جنگ ویتنام تا جنگ عراق، ارتش آمریکا مانند هر ارتش دیگری تمایل داشته در دستاورد‌های میدانی خود اغراق کند. واشنگتن پست گزارش داده که طبق ارزیابی‌های اطلاعات آمریکا، ایران «حدود ۷۰ درصد ذخایر موشکی پیش از جنگ» خود را حفظ کرده است. نیویورک تایمز نیز قبلاً گزارش داده بود که ایران هنوز ۴۰ درصد زرادخانه پهپادیش را در اختیاردارد. در مقابل، ارتش آمریکا بخش قابل توجهی از مهمات پدافندی و ضربه دوربرد خود را مصرف کرده است.

حالا تصور کنید ترامپ تصمیم بگیرد حملات هوایی را از سر بگیرد و احتمالاً آن را به نیروگاه‌ها و پل‌های ایرانگسترش دهد. ایران قطعاً تأسیسات انرژی و حتیکارخانه‌های آب‌شیرین‌کن منطقه را هدف قرار خواهد داد. نتیجه فاجعه انسانی و اقتصادی خواهد بود که در مقایسهبا آن، آنچه تا امروز رخ داده، مثل بازی کودکانه به نظر خواهد رسید.

هیچ دلیلی وجود ندارد که باور کنیم ترور بیشتر رهبران ایران مواضع تهران را منعطف‌تر خواهد کرد. ایناستراتژی قبلاً نتیجه معکوس داده است؛ زیرا ترور شهید امام سیدعلی خامنه‌ای و دیگر مقامات ارش باعث به قدرت رسیدن فرماندهانی شده که هیچ تمایلی به مصالحه ندارند.

بررسی گزینه زمینی

این گزینه دیگر زیاد مطرح نمی‌شود، اما در ماه مارس صحبت‌های زیادی درباره تصرف جزیره خارک یا تصاحب ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده وجود داشت. واشنگتن پست گزارش داد ترامپ حتی درخواست طرح‌های نظامیبرای این عملیات‌ها را داده بود. اجرای چنین عملیاتینیازمند استقرار چندهفته‌ای صد‌ها یا هزاران سرباز در خاک دشمن است. دلیل خوبی وجود دارد که ترامپ تاکنون به فرماندهی عملیات ویژه آمریکا دستور چنین مأموریتخطرناکی را نداده است.

تصرف جزیره خارک شاید آسان‌تر باشد، اما بعدش چه؟ هزاران تفنگدار دریایی محبوس در جزیره‌ای کوچک در فاصله ۱۵ مایلی سرزمین اصلی ایران اهداف آسانیبرای حملات این کشور خواهند بود و معلوم نیست چه دستاوردی خواهند داشت؛ زیرا این جزیره جزیره ۳۰۰ مایل با تنگه هرمز فاصله دارد.

به جای این عملیات پرریسک، ترامپ در ۱۳ آوریلمحاصره کشتیرانی ایران را آغاز کرد به این امید که اقتصاد ایران را فلج کرده و تهران را وادار به بازگشایی تنگه هرمز کند. اما این هم نتیجه نداده است. واشنگتن پست به استناد ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا مدعی شدهکه حداقل سه تا چهار ماه طول می‌کشد تا سختیاقتصادی شدید احساس شود. حتی در آن صورت، بعید است تهران تسلیم شود. دهه‌هاست که ایران تحریم‌هایآمریکا را تحمل کرده است.

در همین حال، هر روز که این محاصره دوطرفه ادامه یابد، آسیب بیشتری به اقتصاد جهانی می‌رسد. نرخ تورم سالانه آمریکا اخیراً به ۳.۸ درصد رسیده که بالاترین رقم طی سال‌های اخیر است.

تاکنون تنها به دلیل ذخایرموجود نفت فاجعه رخ نداده، اما وال‌استریت ژورنال روز جمعه هشدار داد: «جهان در حال سوزاندن از ذخایرایمنی نفت خود است».

اگر ترامپ بی‌تاب شود، ممکن است دستور دهد نیرویدریایی آمریکا با زور تنگه هرمز را باز کند. از دریاداربازنشسته جیمز استاوریدیس، فرمانده سابق عالینیرو‌های متفق در اروپا پرسیدم این کار چقدر هزینه دارد. او پاسخ داد: «بازکردن نظامی تنگه، شغل تمام‌وقت یکناو هواپیمابر با ۸۰ هواپیمای نیروی دریایی، ده‌ها شناور و ناوشکن موشک‌انداز، نیم‌دوجیین مین‌روب، بیش از ۷۵ هواپیمای نیروی هوایی، ۳۵ هلیکوپتر ارتش و احتمالاً ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سرباز در ساحل ایرانی است».

حتی چنین تعهد نظامی عظیمی هم ریسک‌های جدی دارد. کشتی‌های نیروی دریایی آمریکا در آب‌های تنگ و با زمان واکنش بسیار کم، در معرض حملات ایران قرار خواهند گرفت و حتی یک پهپاد ایرانی که به یک نفتکش اصابت کند نیز می‌تواند کل عملیات را به هم بریزد.

نسخه‌ای برای ترامپ

به طور خلاصه، گزینه عاقلانه برای ترامپ این است که توصیه‌های جنگ‌طلبان را نادیده گرفته و تمام تلاشش را برای توافق با تهران به کار گیرد. او باید توافق «باز در برابر باز» را بررسی کند؛ توافقی که هر دو طرف محدودیت‌های دریایی خود را بردارند. این کار زمان لازم برای مذاکرات طولانی درباره برنامه هسته‌ای ایران را فراهم می‌کند.

دیپلمات‌های آمریکایی باید همه تلاش خود را برایجلوگیری از سناریو‌های نظامی انجام دهند، حتی اگر به معنای دادن برخی امتیازات هسته‌ای به تهران باشد. برخلاف آنچه ترامپ روز جمعه ادعا کرد، او «پیروزینظامی کامل» به دست نیاورده و بعید است به آن برسد. هرچه زودتر این واقعیت را بپذیرد، بهتر خواهد بود.