روایت، محور دومین نشست خانه راوی در باغ کتاب

دومین نشست روایت‌خوانی «خانه راوی» روز ۲۹ اردیبهشت در ایوان خیال باغ کتاب برگزار شد. این نشست با دبیری سمیه جمالی و با محوریت «کنشگری نویسنده و نسبت روایت با جامعه» برگزار شد و مجموعه‌ای از روایت‌خوانی‌ها و گفتارهای تحلیلی را دربر داشت.

کد خبر: ۱۴۰۶۲۷۴

سه‌شنبه - ۲۹ ارديبهشت ۱۴۰۵ / May 19, 2026

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، در آغاز برنامه، سمیه جمالی با خوش‌آمدگویی به حاضران، بر اهمیت استمرار فعالیت‌های روایی در شرایط اجتماعی پیچیده تأکید کرد و روایت را نه صرفاً بازگویی رخداد، بلکه نوعی مسئولیت اجتماعی برای نویسنده دانست. وی تأکید کرد نویسنده در روایت، جهان خود را در معرض مخاطب قرار می‌دهد و این جهان باید صادقانه و آگاهانه ساخته شود.

جمالی در ادامه با اشاره به استقلال «خانه راوی» اظهار کرد این مجموعه به هیچ نهاد یا سازمانی وابسته نیست و بر پایه جمعی از نویسندگان و روایت‌گران شکل گرفته است. او افزود هرچند امکان تعامل و همکاری با نهادهای فرهنگی وجود دارد، اما هویت اولیه و مسیر شکل‌گیری این مجموعه مستقل تعریف شده است.

در ادامه، مفهوم «روایت» و نسبت آن با تجربه زیسته نویسنده مورد بحث قرار گرفت. تأکید شد که روایت صرفاً گزارش واقعیت نیست، بلکه شیوه نگاه کردن و معنا دادن به تجربه است؛ جایی که زاویه دید و انتخاب جزئیات متن را شکل می‌دهد. همچنین «جستار روایی» به‌عنوان یکی از قالب‌های مبتنی بر تجربه شخصی و مواجهه فرد با جهان معرفی شد.

در بخش نخست روایت‌خوانی‌ها، عطیه عیار، مهرسا محمود سلطانی، مهسا شمسی‌پور، رضوان کفایتی، شیما ناصری و حلا ضوا به اجرای روایت‌های خود پرداختند.

حلا ضوا، نویسنده و پژوهشگر اهل سوریه و دانشجوی دکترای ادبیات فارسی در ایران، در روایت خود به تجربه زیست میان هویت‌های متعارض و فشارهای اجتماعی ناشی از جنگ و مهاجرت پرداخت. او در بخشی از روایت خود به تکرار پرسش‌های هویتی در زندگی روزمره اشاره کرد؛ از جمله این پرسش که «تو با ایران هستی یا با اسرائیل؟» که به گفته او حتی در موقعیت‌های غیرسیاسی نیز تکرار شده و بر تصمیم‌ها و مسیر زندگی فرد اثر گذاشته است.

در ادامه، امیر خیام نویسنده طنزپرداز با نگاهی خاطره‌محور از تجربه حضور در جبهه‌های جنگ سخن گفت. او در روایت خود با ترکیب طنز و تلخی، به خاطرات دوران دفاع مقدس و حادثه‌ای در منطقه «چغاما» اشاره کرد و از تجربه فقدان همرزم خود سخن گفت.

پس از او، امیرمهدی خوش‌خو، زهرا پناه، نادر سهرابی و مهدی مرادی هر یک با روایت‌هایی مستقل به بیان تجربه‌های زیسته خود پرداختند. این روایت‌ها طیفی از موضوعات اجتماعی، جنگ، هویت فردی، زیست روزمره و مواجهه انسان با بحران‌های معاصر را دربر می‌گرفت.

در بخش پایانی روایت‌خوانی‌ها، دریادار داود یوسف‌پور با ارائه روایتی از حادثه ناو دنا، به تجربه‌های میدانی و انسانی جنگ دریایی پرداخت. وی با اشاره به شهادت ۱۰۴ نفر از نیروهای این ناو و ۲۰ نفر جاویدالاثر، از لحظات دشوار انتقال پیکر شهدا و تجربه مستقیم خود از آن حادثه سخن گفت و تأکید کرد:
«آن چیزی که شما در تلویزیون دیدید، من در آغوش گرفتم؛ دستان بریده و بدن‌های قطعه‌قطعه‌شده همرزمانم را…»

او همچنین با اشاره به شرایط رزمایش و حمله صورت‌گرفته، این رخداد را نقض قوانین بین‌المللی دانست و بر نقش مردم در حفظ انسجام اجتماعی تأکید کرد و گفت:
«اگر مردم خیابان را ترک کنند، قدرت ما در میدان نیز تضعیف می‌شود.»

در جمع‌بندی نشست، سمیه جمالی تأکید کرد خانه راوی تلاش دارد روایت را به‌عنوان ابزاری برای فهم تجربه زیسته و بازخوانی واقعیت اجتماعی دنبال کند؛ روایتی که نه صرفاً ثبت گذشته، بلکه بسترساز شکل‌گیری حافظه جمعی و درک اکنون است.