وقتی فناوری نانو هزینه تولید کارخانه‌ها را نصف می‌کند

یک شرکت دانش بنیان با دستیابی به دانش فنی تولید پوشش‌های تبدیلی نانوزیرکونیم، گام بزرگی در جهت ارتقای کیفیت و ایمنی در صنایع زیرساختی کشور برداشته است.

کد خبر: ۱۴۰۷۴۰۵

شنبه - ۰۲ خرداد ۱۴۰۵ / May 23, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از ستاد نانو، این فناوری پیشرفته که به عنوان جایگزینی کارآمد و سازگار با محیط‌زیست برای پوشش‌های سنتی و پرخطرِ کروماته و فسفاته معرفی شده، توانسته است تحولی در حوزه‌های خودروسازی، لوازم خانگی و صنایع فلزی ایجاد کند. کاهش چشمگیر هزینه‌های تولید، ارتقای مقاومت در برابر خوردگی و بهینه‌سازی مصرف انرژی، از جمله دستاورد‌هایی است که این شرکت با تکیه بر متخصصان داخلی به ارمغان آورده و مسیر را برای توسعه صنایع سبز و پایدار هموار کرده است.

شرکت شیلر فرآیند پارس که از سال ۱۳۸۷ با هدف توسعه فناوری‌های نوین در بدنه صنعت ایران پایه‌گذاری شد، امروزه به عنوان یکی از نماد‌های موفقیت در عرصه شرکت‌های دانش‌بنیان شناخته می‌شود. تمرکز اصلی این مجموعه بر تولید پوشش‌های تبدیلی نانومقیاس است؛ فناوری پیچیده‌ای که در ظاهر شاید ساده به نظر برسد، اما در باطن، کلید محافظت از سرمایه‌های کلان ملی در برابر تخریب‌های محیطی و فرسایش است. با گذشت بیش از یک دهه از فعالیت، این شرکت توانسته است جایگاه خود را به عنوان تأمین‌کننده اصلی در صنایع استراتژیک از جمله خودروسازی، لوازم خانگی، تولیدکنندگان قطعات آهنی و صنعت آلومینیوم و گالوانیزه تثبیت کند.

اهمیت دستاورد این شرکت در جایگزینی نسل‌های قدیمی پوشش‌دهی نهفته است. برای سال‌های متمادی، صنایع برای محافظت از سطوح فلزی در برابر زنگ‌زدگی، ناگزیر به استفاده از پوشش‌های کروم ۳ و ۶ بودند؛ موادی که علاوه بر پیچیدگی‌های فنی، مخاطرات زیست‌محیطی شدیدی را به همراه داشتند.

ورود فناوری نانوزیرکونیم به چرخه تولید داخلی، نقطه عطفی برای خروج از این چرخه آلاینده بود. ساختار نانومتری این پوشش‌ها، بر خلاف لایه‌های ضخیم و پرمصرف سنتی، با استفاده از میزان بسیار ناچیزی از مواد، محافظتی به مراتب قوی‌تر و پایدارتر ارائه می‌دهد که این امر نشان‌دهنده هوشمندی در طراحی فرمولاسیون‌های شیمیایی پیشرفته است.

یکی از مزایای رقابتی کلیدی در بهره‌گیری از فناوری نانوزیرکونیم، کاهش هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم تولید است. طبق بررسی‌های مهندسی، استفاده از این فرآیند می‌تواند هزینه‌های عملیاتی صنایع را بین ۲۵ تا ۵۰ درصد کاهش دهد. این کاهش هزینه از طریق بهینه‌سازی مصرف انرژی محقق می‌شود؛ چرا که بر خلاف روش‌های سنتی که نیازمند فرآیند‌های حرارتی انرژی‌بر بودند، فناوری نانوزیرکونیم در دما‌های محیطی عمل کرده و نیاز به حرارت‌دهی‌های مداوم را از میان برده است.

در دنیای رقابتی امروز که هر ثانیه در خطوط تولید ارزشمند است، افزایش سرعت تولید نیز یک مزیت حیاتی محسوب می‌شود. فرآیند پوشش‌دهی جدید در کمتر از یک دقیقه تکمیل می‌گردد، در حالی که روش‌های قدیمی نیازمند زمان‌بندی‌های طولانی‌تری بودند که این امر مستقیماً بهره‌وری کل واحد‌های تولیدی را افزایش می‌دهد.

در کنار این دستاوردها، بومی‌سازی مواد اولیه استراتژیک نیز از دیگر افتخارات شیلر فرآیند پارس است. تولید «سولفات قلع مایع» در داخل کشور، نمونه‌ای بارز از خنثی‌سازی وابستگی به واردات است. این ماده شیمیایی به عنوان قلب تپنده فرآیند‌های آندایزینگ در تولید قطعات آلومینیومی و گالوانیزه شناخته می‌شود و پیش از این، تامین آن با دشواری‌های زیادی همراه بود. با تولید این ماده در ایران، چرخ تولید بسیاری از صنایع پایین‌دستی بدون وقفه و با اتکا به دانش بومی در حال گردش است.

علاوه بر جنبه‌های فنی، شرکت شیلر فرآیند پارس در مسیر استانداردسازی نیز پیشگام بوده است. دریافت گواهی نانومقیاس برای محصولات تولیدی، مهر تأییدی بر کیفیت و اصالت تکنولوژی این شرکت است. فراتر از آن، تلاش برای تدوین استاندارد ملی با عنوان «پوشش‌های تبدیلی نانومقیاس» و تأیید آن در کمیته‌های فنی استاندارد، نشان می‌دهد که این شرکت نه تنها به دنبال سهم بازار، بلکه در پی ارتقای سطح کیفی کل صنعت کشور است. این استاندارد‌ها با افزایش اعتماد تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان نهایی، راه را برای نفوذ بیشتر فناوری‌های نانو در زندگی روزمره باز کرده است.

از نگاه زیست‌محیطی، عملکرد این شرکت مصداق بارز توسعه پایدار است. با حذف مواد خطرناک و مضر از چرخه پوشش‌دهی، این فناوری نه‌تنها جان کارگران و متخصصان محیط کار را از خطرات مواد شیمیایی سمی مصون می‌دارد، بلکه با کاهش شدید مصرف آب در فرآیند‌های تولید، به حفظ منابع محدود آبی کشور نیز کمک شایانی کرده است.

این ویژگی‌ها باعث شده است تا شیلر فرآیند پارس به عنوان بازوی اجرایی صنایع سبز در ایران شناخته شود؛ شرکتی که با تکیه بر علم روز، ثابت کرده است که صنعت و طبیعت می‌توانند در مسیر پیشرفت، هم‌راستا حرکت کنند. تعاملات این شرکت با غول‌های صنعتی کشور، گواهی بر این مدعاست که فناوری نانو، امروز نه یک مفهوم انتزاعی در آزمایشگاه‌ها، بلکه یک راهکار عملیاتی و ضروری برای بقا و رقابت در بازار‌های داخلی و بین‌المللی است.