دانشمندی که بی‌صدا برای ایران جنگید/از ایوان تا آسمان

روایت خانواده شهید ایلامی «افشار خسروی»؛ نابغه‌ای که همراه همسر و فرزندانش آسمانی شد

کد خبر: ۱۴۰۹۱۴۷

پنجشنبه - ۰۷ خرداد ۱۴۰۵ / May 28, 2026

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، هنوز داغ آن سحر خونین از حافظه مردم ایلام پاک نشده است؛ سحرگاهی که صدای انفجار، خانه‌ای سرشار از عشق، علم و ایمان را در خود فرو ریخت و خانواده‌ای را به آسمان برد. در میان قاب‌های به‌جامانده، نام «شهید دکتر افشار خسروی» بیش از همه می‌درخشد؛ دانشمند نخبه‌ای که سال‌ها بی‌ادعا برای ایران کار کرد و سرانجام همراه خانواده‌اش مظلومانه به شهادت رسید.

در دیدار جمعی از اصحاب رسانه و مسئولان بسیج رسانه استان ایلام با خانواده شهید والامقام دانشمند هسته‌ای از فرزندان ایلام، روایت‌هایی ناگفته از زندگی مردی بیان شد که حتی نزدیک‌ترین اطرافیانش نیز از ابعاد فعالیت‌های علمی و جایگاه ویژه او اطلاع دقیقی نداشتند.

خانه‌ای در شهرستان ایوان، این روز‌ها بیش از همیشه بوی غربت می‌دهد؛ خانه‌ای که هنوز رد خنده کودکان در آن جاری‌ست، اما اکنون قاب عکس شهدا، سکوتی سنگین بر دیوارهایش نشانده است. در میان این قاب‌ها، تصویر «رایان» کودک چهارماهه خانواده، تلخ‌ترین بخش این روایت است؛ کودکی که همراه پدر و مادرش قربانی جنایتی شد که افکار عمومی هنوز آن را فراموش نکرده است.

«افشار»؛ نابغه‌ای که گمنام ماند

خانواده شهید خسروی، او را مردی آرام، مؤمن، کم‌حرف و غرق در علم توصیف می‌کنند. دایی شهید با چشمانی اشکبار می‌گوید:ما همیشه فقط او را افشار صدا می‌زدیم. هیچ‌وقت اهل مطرح کردن خودش نبود. سال‌ها در تهران زندگی کرد، اما حتی بسیاری از نزدیکانش نمی‌دانستند در چه سطحی فعالیت می‌کند.»

او با اشاره به تقارن تولد و شهادت افشار خسروی در ماه مبارک رمضان افزود:

«افشار در رمضان متولد شد و در رمضان هم پر کشید؛ انگار از ابتدا برای شهادت آماده شده بود.»

به گفته اعضای خانواده، شهید خسروی در خانواده‌ای ساده و مذهبی رشد کرد؛ خانواده‌ای که زندگی‌شان با کشاورزی، دامداری، ایمان و سختکوشی گره خورده بود. اما همین فضای ساده، زمینه پرورش یکی از نخبگان برجسته علمی کشور را فراهم کرد.

از کلاس‌های ساده ایوان تا مجامع علمی بین‌المللی

معلم دوران دبیرستان شهید خسروی، نبوغ او را فراتر از یک دانش‌آموز معمولی می‌داند. او می‌گوید:افشار قدرت تحلیل فوق‌العاده‌ای داشت. بعضی وقت‌ها تدریس کلاس را به خودش می‌سپردم. مطالب را دقیق، عمیق و روان توضیح می‌داد. از همان سال‌ها مشخص بود آینده متفاوتی خواهد داشت.

برادر داغدیده شهید در سکوتی غم بار مجلس با گذری به فعالیت‌های علمی او می‌گوید:افشار در حوزه شرکت‌های دانش‌بنیان، پژوهش‌های تخصصی و پروژه‌های مهم علمی فعالیت داشت، اما هیچ‌وقت درباره کارش حرفی نمی‌زد. همیشه خودش را یک کارمند ساده معرفی می‌کرد.

درادامه بیان کرد: شهید خسروی دارای مقالات علمی متعدد و ارتباطات گسترده علمی در سطح بین‌المللی بود، اما روحیه حفاظتی و تواضع شخصی‌اش باعث شده بود حتی خانواده نیز از بخش زیادی از فعالیت‌های او مطلع نباشند.

آخرین رؤیایی که ناتمام ماند

قباد خسروی، دیگر برادر شهید، آخرین گفت‌وگویش با افشار را اینگونه روایت می‌کند:آخرین بار درباره ساختن خانه صحبت کردیم. می‌خواست برای خانواده‌اش خانه‌ای بسازد. قرار بود زمینی تهیه کنیم و کار را شروع کنیم، اما دیگر فرصتی نشد.

او می‌گوید لحظه شنیدن صدای انفجار را هرگز فراموش نمی‌کند:هنوز هوا تاریک بود. صدای انفجار که آمد، ناخودآگاه از خواب پریدم. همان لحظه دلم فرو ریخت؛ انگار قلبم خبر را زودتر فهمیده بود.

مادر شهید افشار خسروی، میان بغض‌های پی‌درپی، فقط از صبر و تلاش پسرش می‌گوید؛ از جوانی که بی‌هیچ امکانات ویژه‌ای، راه علم را با سختی ادامه داد و هیچ‌گاه از مشکلات سخنی نگفت.

او با صدای آرام زمزمه کرد:پسرم همیشه اهل قرآن بود... اهل درس بود... هیچ‌وقت کسی را ناراحت نکرد...

جملات مادر کوتاه است، اما عمق داغ، در تک‌تک واژه‌هایش موج می‌زند.

مطالبه خانواده؛ «راه افشار ادامه پیدا کند»

در این دیدار، خانواده شهید خسروی تنها یک خواسته داشتند؛ اینکه نام و راه این دانشمند شهید زنده بماند و نسل جوان با شخصیت علمی و اخلاقی او آشنا شود.

رئیس بسیج رسانه استان ایلام نیز با تأکید بر ضرورت معرفی این چهره علمی در سطح ملی گفت:

«شهید افشار خسروی فقط متعلق به ایلام نیست؛ او سرمایه علمی کشور بود. رسانه‌ها وظیفه دارند ابعاد شخصیتی، اخلاقی و علمی این شهید را برای جامعه و نسل آینده روایت کنند.»

وی خواستار نامگذاری مراکز علمی، فرهنگی و پژوهشی به نام این شهید شد و تأکید کرد که معرفی نخبگان شهید، بخشی از جهاد تبیین و روایت اقتدار علمی ایران است.

آغاز یک روایت ماندگار

افشار خسروی همان‌گونه که زندگی کرد، آرام و بی‌ادعا رفت؛ اما اکنون روایت زندگی او تازه آغاز شده است. روایت مردی که در سکوت برای ایران تلاش کرد، در میدان علم جنگید و سرانجام همراه خانواده‌اش مظلومانه به شهادت رسید.

امروز نام «افشار خسروی» دیگر فقط متعلق به ایوان و ایلام نیست؛ او به نمادی از علم، ایمان، مظلومیت و اقتدار ایرانی تبدیل شده است؛ دانشمندی که شاید جسمش زیر آوار ماند، اما نام و راهش در حافظه تاریخ این سرزمین ماندگار شد.