گزارشي از وضعيت مخترعان استان لرستان

اختراعاتي كه در حد يك كاردستي پيشرفته باقي مي‌مانند

عدم وجود متولي و مرجعي براي شناسايي، ساماندهي و پشتيباني از مخترعان و اختراعات آنان سبب شده، تا بسياري از اختراعات در حد يك كاردستي پيشرفته باقي بماند.

کد خبر: ۱۴۰۹۳۶

يکشنبه - ۲۳ مرداد ۱۳۹۰ / August 14, 2011

به گزارش خبرنگار «خبرگزاري دانشجو» از خرم آباد، نمي توان در لرستان با زبان آمار از تعداد مخترعان و اختراعات آنان حرفي به ميان آورد؛ چراكه هيچ متولي و مرجعي تاكنون جهت شناسايي، ساماندهي و پشتيباني از مخترعان و اختراعات آنان پا به عرصه نگذاشته و وضعيت حاكم موجب شده است كه بسياري از اختراعات كه مي توانند منشا تحول و اثرگذاري در استان، كشور و حتي جهان باشند، ناشناخته مانده، و در واقع به علت قرار نگرفتن در مدار توليد و تجاري سازي درحد يك كاردستي پيشرفته باقي بمانند.

البته يكي از آفت‌هاي دامن گير تصميم سازان در لرستان از ديرباز عدم اعتقاد به توانمندي‌ها و ظرفيت‌هاي نيروهاي بومي استان بوده است كه دامنه اين آفت، نخبگان و بويژه مخترعان را نيز در برگرفته، و موجب شده است كه حمايت‌هاي لازم از مخترعان و اختراعات آنها صورت نگيرد.

اين در حالي است كه طي سال‌هاي اخير بنابر تاكيدات رهبر معظم انقلاب حمايت از نخبگان و مخترعان به عنوان يك اولويت در سطح كشور نهادينه شده است، اما متاسفانه اين اولويت در لرستان چندان رنگ و بوي عملياتي به خود نگرفته؛ اگر چه گاهي مواقع در مقام نكوداشت از نخبگان و مخترعان اقداماتي در حد تجليل صورت مي گيرد، اما مسلماً چنين رويكردي هيچ گاه نمي تواند راهگشايي بهره گيري از ظرفيت‌ها و توان مخترعان در راستاي پيشرفت استان و كشور باشد؛ چراكه يك اختراع، طرح يا ايده زماني مثمر است كه به مرحله توليد و تجاري سازي و اجرايي شدن برسد و به نوعي منجر به توليد ثروت براي مخترع و جامعه شود.

هادي اميدي نسب، دارنده نشان لياقت از سازمان مالكيت فكري از سازمان ملل متحد در گفت‌وگو با خبرنگار «خبرگزاري دانشجو» در خرم آباد، با اشاره به اينكه مسئولان در لرستان از فرهنگ برخورد با نخبگان و مخترعان شناخت ندارند، گفت: متاسفانه چرخه توليد علم به ثروت در كشور و در لرستان چرخه كاملي نيست به عنوان نمونه زماني كه يك مخترع اختراعي را ثبت كرد، تازه اول راه است و در مراحل بعد بايد مورد حمايت قرار گيرد تا اين اختراع به مرحله توليد انبوه و تجاري سازي برسد؛ اما در اينجا اگر بخواهند خيلي به يك مخترع ارج نهند با يك لوح تقدير و يك جايزه نقدي يا غيرنقدي سر و ته موضوع را به هم مي آورند.

وي تصريح كرد: در ايران اين مشكل وجود دارد كه كسي اقدام به سرمايه گذاري بر روي اختراعات و طرح‌ها نمي كند و اگر اين كار هم صورت گيرد خيلي ناچيز است و متاسفانه آن هم با لابي گري صورت مي گيرد.

اين مخترع لرستاني بيان داشت: با وجود ثبت شش اختراع در اداره ثبت اختراعات و مالكيت‌هاي صنعتي كشور در حوزه‌هاي فني، مكانيك، پزشكي و برق كه يكي از آنها نيز در كميسيون عالي ثبت عالي اختراعات دفاعي كشور به ثبت رسيده، هنوز هيچ يك از اين طرح‌ها به مرحله توليد انبوه نرسيده‌اند.

اميدي نسب نانو روبات كربني كه در پزشكي كاربرد دارد و توليد برق به وسيله باران را از جمله اختراعات ثبت شده خود نام برد و گفت: بعد از انقلاب به عنوان سومين نفر از ايران اسلامي موفق به اخذ نشان لياقت از سازمان ملل متحد به دليل مفيد بودن اختراعات براي نسل‌هاي آينده بشر شده‌ام با اين حال تاكنون گاهي در راستاي بهره برداري از اين اختراعات برداشته نشده است.

وي حمايت و پشتيباني از نخبگان و مخترعان را در لرستان فلاكت بار خواند و افزود: در لرستان هيچ نهاد و مرجعي براي حمايت از مخترعان وجود ندارد و اين مسئله يكي از عوامل فرار نخبگان از استان است كه متاسفانه به ضعف مسئولان بر مي گردد.

اين مخترع لرستاني متذكر شد: يك جوان مخترع بهترين لحظات زنگي خود را صرف يك اختراع مي كند و چه بسا از خيلي از مسائل زندگي هم عقب بيفتد، به همين دليل انتظار حمايت همه جانبه از مسئولان را دارد، اما در اكثر موارد اين امر صورت نمي گيرد و همين مسئله موجب ياس و دلسردي مخترعان براي ادامه كار مي شود.

علي محمدي روز بهاني، دارنده 223 اختراع ثبت شده و نشده  نيز در گفت‌وگو با خبرنگار «خبرگزاري دانشجو» در خرم آباد، طراحي براساس نياز جامعه را مهمترين ويژگي اختراعات خود برشمرد و گفت: تاكنون 20 دعوت نامه براي شركت در جشنواره‌هاي بين المللي در سراسر دنيا داشته‌ام كه متاسفانه به دليل عدم تمكن مالي موفق به حضور در اين جشنواره‌ها براي معرفي اختراعات خود به صنعتگران نشده‌ام.

وي مدعي شد: بنياد ملي نخبگان و فدراسيون بين المللي مخترعين و سازمان‌هايي از اين قبيل حمايت كافي از مخترعين را انجام نمي دهند و وعده‌هايي آنها در مورد من در حد شعار بوده است.

اين مخترع بروجردي توليد انبوه  اختراعات و تجاري سازي آنها را در توليد ثروت و ايجاد اشتغال بسيار تاثيرگذار ارزيابي كرد و اظهار داشت: در حال حاضر براساس يك طرح اختراعي با عنوان بسته‌هاي آموزشي رباتيك كه شامل يك بسته آموزشي براي شناخت ربات است بدون حمايت از هيچ مرجعي و با كمك چند نفر از دوستان موفق به ايجاد شغل براي 100 نفر به طور مستقيم و  غيرمستقيم در كل كشور شده‌ايم.

محمدي روز بهاني بيان داشت: 70 نمايندگي در سراسر كشور كار توزيع اين بسته آموزشي را انجام مي دهند.

وي گفت: براي جذب حمايت مالي مسئولان استاني بارها مراجعه كرده‌ام، اما تنها پاسخ آنها اين بوده، كه براي حمايت تسهيلات خاصي نداريم.

اين مخترع بروجردي با اشاره به اينكه صاحبان طرح، ايده و اختراع در لرستان در انزوا قرار دارند، ادامه داد: در لرستان به نخبگان بها داده نمي شود، به عنوان نمونه برنامه نويسي بسياري از پايگاه‌هاي اينترنتي و شبكه‌هاي كامپيوتري دستگاه‌هاي دولتي استان بدون در نظر گرفتن توان نيروهاي بومي به استان‌هاي ديگر ارجاع داده مي شود و اين تنها نمونه كوچكي از كم لطفي‌هاي مسئولان است.

محمدي روز بهاني افزود: در حالي كه يكي از دغدغه‌هاي اصلي رهبر معظم انقلاب حمايت از نخبگان و استعدادهاي بالقوه كشور و تبديل آنها به نيروي بالفعل در جهت شكوفايي ايران اسلامي است؛ اما اين دغدغه در لرستان چندان جدي گرفته نمي شود.

وي در رشته هوش مصنوعي كفش هوشمند نابينايان، سيستم هوشمند اطفاي حريق، سيستم هوشمند كنترل حركت خودرو و طرح انتقال برق را از جمله اختراعات خود برشمرد و گفت: دستگاه رطوبت گير هوا كه امروز در كولرهاي گازي براي جذب رطوبت موجود در هواي منزل و مطبوع سازي محيط از آن استفاده مي شود از جمله اختراعات من است كه 1.5سال پيش از ورود كولرهاي گازي داراي اين دستگاه به ايران آن را با شماره 50140 به ثبت رسانيده است؛ اما بدون آنكه حق مالكيت معنوي براي وي قائل شوند و با اندكي تغييرات آن را عرضه كرده‌اند.

دارنده بورس تحصيلي از دانشگاه MIT آمريكا در سال 2006 ميلادي به دستگاه توليد برق بدون نياز به سوخت فسيلي يا آب به عنوان يكي ديگر از اختراعاتش اشاره كرد و افزود: اين اختراع نيز يكسال پس از ثبت با عنوان ديگري توسط فرد ديگري در اداره كل ثبت شركت‌ها و مالكيت‌هاي صنعتي كشور ثبت شد.

محمدي روز بهاني بيان داشت: متاسفانه اين اداره كل بدون انجام داروي‌هاي مناسب كار ثبت اختراعات را انجام مي دهد و به همين دليل از ثبت 100 اختراع در دست ساخت خود منصرف شده‌ام.

وي متذكر شد: قانون ثبت اختراعات در ايران قانون سفت و سختي نيست و از طرفي چون كشورمان جزو سازمان تجارت جهاني WTO نيست، حق مالكيت اختراعات مخترعين ايراني در عرصه بين الملل رعايت نمي شود.

به نظر مي رسد كه با راه اندازي دفتر بنياد ملي نخبگان و پارك علم و فناوري در لرستان بخش اعظمي از مشكلات مخترعان استان برطرف شود؛ اگر چه بنا بر اخبار منتشر شده در رسانه‌ها قرار بر راه اندازي پارك علم و فناوري در ماه مبارك رمضان بود، اما تاكنون اين هم محقق نشده و دفتر بنياد ملي نخبگان استان نيز به دليل عدم تعيين ساختمان مدنظر معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري با مشكل صدور حكم مسئوليت براي رئيس اين دفتر مواجه است.

محمدجعفر لرستاني، معاون پشتيباني و توسعه منابع انساني استانداري لرستان در اين خصوص در گفت‌وگو با خبرنگار «خبرگزاري دانشجو» در خرم آباد، بيان داشت: معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري پيش از آنكه تعيين ساختمان را شرط راه اندازي دفتر بنياد نخبگان در استان اعلام نمايد از ما خواسته بود كه فردي را به عنوان متصدي اين دفتر معرفي كنيم و بدنبال آن از دانشگاه‌ها خواستيم تا فردي را كه داراي مدرك PH.D و داراي اختراعات ثبت شده، كه نخبگي‌اش در بين اساتيد دانشگاه محرز شده باشد جهت معرفي به معاونت علمي و فناوري معرفي نمايند كه پس از پالايش در بين اساتيد معرفي شده، چهار نفر از اساتيد انتخاب كه بيشترين توانمندي از حيث نخبگي را داشتند به معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري معرفي شوند، اما بعد از مدت‌ها طي نامه‌اي نوشتند كه بايد ساختماني را به عنوان مكان دفتر معرفي نماييم تا حكم مسئوليت را ابلاغ كنند.

وي ادامه داد: درخواست از معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري پس از ارسال اين نامه اين بوده كه حكم مسئوليت رئيس اين دفتر در لرستان را ابلاغ نمايد تا خود اين فرد پيگير اين ساختمان شود و هر چند كه خود ما نيز از اين موضوع غافل نشديم و اعلام كرديم كه ساختماني را كه در شان نخبگان باشد را مشخص خواهيم كرد.

لرستاني خاطرنشان كرد: با دانشگاه‌ها مذاكراتي داشته‌ايم، اما مجموعه فضاهاي آنها به گونه‌اي نبوده كه فعلاً به يك تصميم قطعي برسيم؛ البته ذهنيت ما متوجه چند مكان است كه بزودي يك مكان را مشخص و معرفي مي كنيم تا همزمان با تعيين ساختمان ابلاغ رئيس اين دفتر نيز صادر شود.

معاون پشتيباني و توسعه منابع انساني استانداري لرستان از پارك علم و فناوري نيز به عنوان محلي براي حضور نخبگان براي توليد ايده، اختراع، توليد كالا و تجاري سازي و بازاريابي ياد كرد و افزود: اين پارك پس از سال‌ها كه متروك مانده بود با كمك دانشگاه لرستان در شرف راه اندازي است و تصور مي كنم در مردادماه از طرف استاندار و مسئول راه اندازي اين پارك در لرستان در وزارت علوم تحقيقات و فناوري حضور پيدا كنيم و بعد از دفاعيه‌اي كه خواهيم داشت موافقت اصولي پارك صادر، و مقدمات راه اندازي آن فراهم شود كه اگر اين فضا در كنار دفتر بنياد ملي نخبگان در لرستان راه اندازي شود، نخبگان و مخترعان از فضاي مطلوبي براي توليد فكر و انديشه و تبديل آنها به كالاي مورد نياز جامعه پيدا كنند و از طرفي از حمايت‌هاي مادي و معنوي آنها بهره مند شوند.

وي با اشاره به اينكه در حال حاضر هيچ آماري از تعداد نخبگان استان به دليل فقدان محلي براي شناسايي آنها در دست نيست، تصريح كرد: زماني كه پارك علم و فناوري و دفتر بنياد ملي نخبگان در استان راه اندازي شوند، متوليان بايد به ساماندهي نخبگان و مخترعان بپردازند.
لرستاني ابراز اميدواري كرد: راه اندازي دفتر بنياد نخبگان و پارك علم و فناوري استان بزودي صورت گيرد.