گزارش|

از پشت مانیتور‌ها تا کلاس درس؛ دانشجویان به قلب زندگی دانشگاهی بازگشتند+ فیلم و عکس

پس از سه ماه آموزش مجازی، دانشگاه‌ها بار دیگر میزبان دانشجویان شدند. بازگشتی که شور، تعامل و نشاط را به فضای علمی کشور بازگرداند.

کد خبر: ۱۴۱۰۳۵۳

دوشنبه - ۱۱ خرداد ۱۴۰۵ / June 01, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ پس از هفته‌ها و ماه‌هایی که فضای آموزشی کشور تحت تأثیر شرایط ناشی از جنگ و پیامد‌های آن قرار داشت، بازگشت دانشجویان به کلاس‌های حضوری بیش از آنکه صرفاً یک تغییر در شیوه آموزش باشد، نمادی از بازگشت آرامش، امید و پویایی به محیط‌های علمی و دانشگاهی محسوب می‌شود. دانشگاه‌ها همواره یکی از مهم‌ترین مراکز تولید علم، اندیشه و نشاط اجتماعی بوده‌اند و حضور دوباره دانشجویان در این فضاها، جان تازه‌ای به کالبد دانشگاه بخشیده است.

در ماه‌های گذشته بسیاری از دانشجویان آموزش خود را از طریق سامانه‌های مجازی دنبال کردند؛ اما دوری از محیط دانشگاه باعث شده بود بخشی از تجربه واقعی زندگی دانشجویی کمرنگ شود. اکنون با بازگشایی دانشگاه‌ها، راهرو‌های دانشکده‌ها، کتابخانه‌ها، آزمایشگاه‌ها و فضا‌های فرهنگی بار دیگر شاهد رفت‌وآمد و حضور پررنگ جوانانی است که آینده کشور را می‌سازند.

کارشناسان حوزه آموزش معتقدند حضور دانشجویان در دانشگاه تنها به یادگیری دروس محدود نمی‌شود. ارتباط مستقیم با استادان، فعالیت در انجمن‌های علمی، مشارکت در برنامه‌های فرهنگی و تعامل با همکلاسی‌ها از جمله فرصت‌هایی است که در فضای حضوری به بهترین شکل شکل می‌گیرد. این تعاملات نقش مهمی در تقویت روحیه، افزایش انگیزه و رشد مهارت‌های اجتماعی دانشجویان دارد.

بازگشت به دانشگاه پس از روز‌های پرالتهاب، همچنین می‌تواند به کاهش فشار‌های روانی و افزایش حس تعلق اجتماعی در میان دانشجویان کمک کند. بسیاری از دانشجویان معتقدند حضور در جمع دوستان و همکلاسی‌ها، گفت‌و‌گو‌های علمی و فعالیت‌های گروهی، انرژی و انگیزه‌ای ایجاد می‌کند که در فضای مجازی کمتر قابل دستیابی است. از سوی دیگر، آغاز دوباره فعالیت‌های حضوری آزمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها و مراکز پژوهشی فرصت مناسبی برای جبران بخشی از عقب‌ماندگی‌های آموزشی و تحقیقاتی فراهم کرده است. استادان و دانشجویان امیدوارند با از سرگیری روند عادی آموزش، زمینه برای پیشرفت علمی و تحقق اهداف پژوهشی بیش از گذشته فراهم شود.

امروز حضور دوباره دانشجویان در دانشگاه‌ها، تنها آغاز یک ترم آموزشی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از استمرار حرکت علمی کشور، حفظ پویایی دانشگاه‌ها و امید به آینده‌ای روشن‌تر است. فضایی که بار دیگر با صدای گفت‌و‌گو‌های علمی، حضور جوانان و شور دانشجویی زنده شده و می‌تواند نقش مؤثری در بازسازی روحیه اجتماعی و علمی جامعه ایفا کند.

با بازگشایی در‌های دانشگاه‌ها، محوطه‌های علمی و آموزشی که مدتی طولانی در سکوت و خلوتی فرو رفته بودند، دوباره جان گرفتند و حضور دانشجویان، استادان و کارکنان، روح تازه‌ای به فضای دانشگاهی بخشید. اما همزمان با این بازگشایی، یک پرسش مهم بار دیگر مطرح شده است: «کلاس آنلاین بهتر است یا حضوری؟»

در سال‌های اخیر، آموزش مجازی به بخشی جدایی‌ناپذیر از نظام آموزشی تبدیل شده است. پیشرفت فناوری و گسترش اینترنت این امکان را فراهم کرد که دانشجویان بدون حضور فیزیکی در کلاس، به آموزش دسترسی داشته باشند. با این حال، تجربه چند ماه آموزش غیرحضوری نشان داد که این شیوه در کنار مزایای فراوان، با چالش‌ها و محدودیت‌هایی نیز همراه است.

بسیاری از دانشجویان معتقدند که کلاس‌های آنلاین باعث صرفه‌جویی در زمان و هزینه می‌شود. حذف رفت‌وآمد‌های روزانه، کاهش هزینه حمل‌ونقل و امکان حضور در کلاس از هر نقطه‌ای از کشور از مهم‌ترین مزایای این شیوه آموزشی است. انعطاف‌پذیری زمانی نیز از دیگر مزایای آموزش مجازی به شمار می‌رود. بسیاری از دانشگاه‌ها امکان ضبط جلسات درسی را فراهم کرده‌اند و دانشجویان می‌توانند در صورت غیبت یا نیاز به مرور مطالب، دوباره به محتوای آموزشی مراجعه کنند.

از سوی دیگر، آموزش مجازی دسترسی به منابع دیجیتال را آسان‌تر کرده است. استادان می‌توانند فایل‌ها، کتاب‌ها و محتوای چندرسانه‌ای را به‌سرعت در اختیار دانشجویان قرار دهند و روند یادگیری را تسهیل کنند. با وجود مزایا، آموزش مجازی خالی از ایراد نیست. یکی از مهم‌ترین مشکلات، کاهش تعامل میان استاد و دانشجو است. ارتباط چهره‌به‌چهره، زبان بدن و فضای گفت‌وگوی مستقیم در کلاس‌های حضوری نقش مهمی در انتقال مفاهیم آموزشی دارد؛ موضوعی که در فضای آنلاین تا حد زیادی کمرنگ می‌شود.

برخی دانشجویان نیز از مشکلات اینترنت و قطعی‌های مکرر گلایه دارند. سرعت پایین شبکه در برخی مناطق باعث می‌شود دانشجویان نتوانند به‌طور کامل از محتوای آموزشی بهره‌مند شوند و حتی در آزمون‌ها و ارائه‌های درسی با مشکل مواجه شوند.

موضوع دیگری که کارشناسان آموزشی به آن اشاره می‌کنند، کاهش انگیزه و تمرکز دانشجویان در محیط خانه است. حضور در فضایی که برای استراحت و زندگی روزمره طراحی شده، گاهی باعث افت کیفیت یادگیری می‌شود. نبود نظارت مستقیم و عوامل متعدد حواس‌پرتی نیز بر این مسئله تأثیر می‌گذارد. همچنین در رشته‌های عملی، آزمایشگاهی و کارگاهی، آموزش مجازی نمی‌تواند جایگزین کاملی برای تجربه عملی باشد. دانشجویان رشته‌های مهندسی، علوم پایه، پزشکی و هنر بیش از دیگران این کمبود را احساس می‌کنند.

با آغاز مجدد کلاس‌های حضوری، فضای دانشگاه‌ها بار دیگر رنگ و بوی زندگی دانشجویی به خود گرفته است. کافه‌ها، کتابخانه‌ها، آزمایشگاه‌ها و انجمن‌های علمی که ماه‌ها فعالیت محدودی داشتند، اکنون دوباره پذیرای دانشجویان هستند. بسیاری از دانشجویان معتقدند دانشگاه تنها محل آموزش نیست؛ بلکه فضایی برای تعاملات اجتماعی، تبادل تجربه، شکل‌گیری دوستی‌ها و رشد مهارت‌های فردی محسوب می‌شود.

استادان نیز بر اهمیت ارتباط مستقیم تأکید دارند. به گفته آنان، در کلاس حضوری امکان ارزیابی بهتر میزان یادگیری دانشجویان، پاسخ‌گویی سریع به پرسش‌ها و ایجاد فضای مشارکت آموزشی بیشتر فراهم است.

کارشناسان علوم تربیتی معتقدند یکی از مهم‌ترین کارکرد‌های دانشگاه، فراتر از انتقال دانش تخصصی است. دانشگاه محیطی برای یادگیری کار گروهی، مسئولیت‌پذیری، مهارت‌های ارتباطی و تعامل اجتماعی به شمار می‌رود. در فضای حضوری، دانشجویان با افراد مختلف از فرهنگ‌ها و دیدگاه‌های گوناگون آشنا می‌شوند و مهارت گفت‌و‌گو، همکاری و حل مسئله را در عمل می‌آموزند. این تجربیات نقش مهمی در آماده‌سازی آنان برای ورود به بازار کار و زندگی حرفه‌ای دارد.

به باور صاحب‌نظران، آموزش صرفاً انتقال اطلاعات نیست؛ بلکه فرآیندی انسانی و اجتماعی است که بخش مهمی از آن در تعاملات روزمره شکل می‌گیرد. به همین دلیل، بسیاری از دانشگاهیان معتقدند هیچ فناوری‌ای نمی‌تواند به‌طور کامل جایگزین حضور فیزیکی در محیط دانشگاه شود.

با وجود استقبال از بازگشایی دانشگاه‌ها، تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که آموزش مجازی نیز ظرفیت‌های ارزشمندی دارد. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که آینده آموزش عالی در استفاده از مدل ترکیبی یا «آموزش تلفیقی» نهفته است. در این مدل، بخشی از محتوای نظری به‌صورت آنلاین ارائه می‌شود و فعالیت‌های عملی، پژوهشی و تعاملی به شکل حضوری دنبال خواهد شد. چنین رویکردی می‌تواند ضمن بهره‌گیری از مزایای فناوری، کیفیت آموزش و تعاملات انسانی را نیز حفظ کند.

بازگشایی دانشگاه‌ها پس از سه ماه وقفه، بار دیگر اهمیت حضور دانشجویان در محیط‌های آموزشی را یادآور شد. آموزش مجازی با صرفه‌جویی در زمان و هزینه، دسترسی آسان به منابع و انعطاف‌پذیری بیشتر، مزایای قابل توجهی دارد؛ اما در مقابل، کاهش تعاملات اجتماعی، افت تمرکز، مشکلات فنی و محدودیت در آموزش عملی از مهم‌ترین چالش‌های آن محسوب می‌شود. آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری آشکار شده، این است که دانشگاه فقط مکانی برای تدریس و یادگیری نیست؛ بلکه بستری برای رشد اجتماعی، فرهنگی و حرفه‌ای دانشجویان است. به همین دلیل، بسیاری از دانشگاهیان معتقدند هرچند فناوری می‌تواند آموزش را تسهیل کند، اما شور و نشاط، تعامل و تجربه زیسته‌ای که در کلاس‌های حضوری شکل می‌گیرد، همچنان جایگاهی بی‌بدیل در نظام آموزش عالی دارد.

{$sepehr_media_3527475_600_400}