گروسی: توافق هسته‌ای بعدی ایران بسیار متفاوت خواهد بود

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی عنوان کرد که توافق اتمی سال ۱۳۹۴ دیگر یک الگوی کارآمد نیست. فناوری و قابلیت‌های هسته‌ای ایران به طور قابل توجهی پیشرفت کرده است و هر توافقی در آینده باید منعکس‌کننده واقعیت‌های امروز، از جمله تاثیر درگیری اخیر باشد.

کد خبر: ۱۴۱۰۷۵۵

سه‌شنبه - ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ / June 02, 2026

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، رافائل گروسی در گفت‌و‌گو با الجزیره اظهار داشت: امروز با وضعیت کاملاً متفاوتی روبه‌رو هستیم. پیش از هر چیز، نکته بسیار مهم این است که اگر توافقی شکل بگیرد، این توافق پساجنگ خواهد بود و باید آن را در پس‌زمینه خسارت‌های فیزیکی که همین الان درباره‌اش صحبت می‌کردیم، در نظر گرفت.

وی افزود: در عین حال، ایران از نظر فناوری‌ها و ظرفیت‌های خود به‌طور چشمگیری رشد کرده است؛ بنابراین همه پارامتر‌هایی که آن زمان وجود داشت، تغییر کرده‌اند. آن زمان شما تعداد مشخصی سانتریفیوژ داشتید؛ همان دستگاه‌هایی که با سرعت بسیار بالا می‌چرخند و در فرآیند غنی‌سازی نقش دارند. اما آن فناوری قدیمی بود.

مدیرکل آژانس خاطر نشان کرد: اکنون ایران ماشین‌های بسیار پیشرفته، مدرن و پرسرعت در اختیار دارد؛ بنابراین ممکن است به تعداد بسیار کمتری نسبت به گذشته نیاز داشته باشد.

وی گفت: برجام همان چیزی بود که در زمان خود بود. اما اکنون به چیزی متفاوت نیاز است.

گروسی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو، ادعای واشنگتن درباره انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به خارج از کشور را «دشوار» خواند و مدعی شد که این امر «غیرممکن نیست».

مدیر آژانس گفت انتقال این ماده از نظر فنی چالش برانگیز خواهد بود، زیرا «این ماده به شکل گاز است، آلودگی زیادی دارد و عملیات آسانی نیست».

وی افزود که گزینه‌های دیگری مانند «کاهش غلظت» اورانیوم به شکلی با غنای کمتر نیز در حال بررسی است.

اگرچه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مستقیما در مذاکرات دخیل نیست، گروسی عنوان کرد که همچنان با هر دو طرف در تماس است و افزود: سهم ما در این امر، امکان‌پذیر کردن و عملی کردن آن است.

ادعای گروسی درباره انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به خارج از کشور در حالی مطرح می‌شود که تهران بار‌ها چنین ادعایی را رد کرده است.

اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در این رابطه گفت: ما هر زمان لازم باشد که در رابطه با موضوعات هسته‌ای، کاری را انجام دهیم، خودمان به خوبی می‌دانیم چگونه عمل کنیم. در مورد جزئیات مباحث مرتبط با موضوع هسته‌ای، هیچ مذاکره‌ای در این مرحله صورت نگرفته است. در این مرحله تمرکز ما بر خاتمه جنگ است.

وی بیان داشت: یکی از معضلات مذاکره با هیات حاکمه فعلی آمریکا، همین تغییرات مکرر در مواضع و موضع‌گیری‌های ضد و نقیض است. قاعدتاً هر موضعی اگر تغییر کند، از یک طرف طرف مقابل هم باید متقابلاً دیدگاه‌ها و ملاحظات خودش را اعمال کند. نمی‌شود شما به صورت یک‌سویه مطالبات یا مواضع جدیدی را اعمال کنید و طرف مقابل هم صرفاً آن را بپذیرد.

به گزارش ایرنا، برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران طی دو دهه گذشته همواره زیر فشار‌های سیاسی و ادعا‌های بی‌اساس غرب قرار داشته است. کشور‌های غربی پیش از برجام با امنیتی‌سازی این پرونده، تلاش کردند از ابزار تحریم و تهدید علیه ایران استفاده کنند، اما تصویب قطعنامه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۵، بخش مهمی از این بهانه‌جویی‌ها را از میان برداشت.

ایران پس از اجرای برجام، به تعهدات هسته‌ای خود پایبند ماند و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز در گزارش‌های متعدد این موضوع را تأیید کرد. با این حال، آمریکا در سال ۱۳۹۷ به‌طور یکجانبه از توافق خارج شد و اروپا نیز برخلاف تعهدات خود نتوانست آثار تحریم‌های واشنگتن را جبران کند.

در نتیجه، ایران پس از یک سال صبر راهبردی، در چارچوب حقوق پیش‌بینی‌شده در برجام، گام‌هایی را برای کاهش تعهدات خود برداشت. مذاکرات احیای برجام نیز به‌دلیل تعلل، زیاده‌خواهی و مطالبات فرابرجامی غرب به نتیجه نرسید.

قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که در سال ۲۰۱۵ برجام را تأیید کرده بود، طبق جدول زمانی این توافق در اکتبر ۲۰۲۵ به روز خاتمه رسید و ایران، روسیه و چین تأکید کردند که بررسی پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت باید پایان‌یافته تلقی شود. با این وجود، تروئیکای اروپایی و اتحادیه اروپا با ادعای فعال‌سازی سازوکار بازگشت تحریم‌ها، بار دیگر تلاش کردند مسیر فشار سیاسی علیه ایران را احیا کنند.

با این حال، ایران به‌عنوان عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و در چارچوب موافقت‌نامه جامع پادمان، تماس‌های فنی با آژانس را ادامه داده و بار‌ها تأکید کرده است که برای دستیابی به توافقی پایدار، قابل‌اعتماد و متوازن که رفع تضمین‌شده تحریم‌ها را در بر داشته باشد و مانع سوءاستفاده طرف‌های غربی در آینده شود، آمادگی دارد.