افزایش حقوق اعضای هیأت علمی یک ضرورت ملی است

رییس مرکز جذب و امور اعضای هیأت علمی و نخبگان معاونت آموزشی وزارت بهداشت گفت: حمایت از استادان دانشگاه نباید صرفاً از منظر یک مطالبه صنفی دیده شود، بلکه باید به‌عنوان سرمایه‌گذاری بلندمدت برای توسعه علمی، آموزشی و فناورانه کشور مورد توجه قرار گیرد.

کد خبر: ۱۴۱۰۷۸۳

سه‌شنبه - ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ / June 02, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو به نقل از روابط عمومی وزارت بهداشت، محمد جلیلی رییس مرکز جذب و امور اعضای هیأت علمی و نخبگان معاونت آموزشی وزارت بهداشت، با اشاره به مباحث مطرح‌شده در هفته‌های اخیر درباره افزایش حقوق اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها اظهار داشت: اگر نقش دانشگاه در توسعه پایدار کشور و جایگاه اعضای هیأت علمی در تربیت نیروی انسانی متخصص به‌درستی مورد توجه قرار گیرد، روشن خواهد شد که بهبود وضعیت معیشتی استادان نه‌تنها اقدامی منطقی، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای حفظ کیفیت نظام آموزش عالی است.

وی افزود: عضو هیأت علمی صرفاً یک مدرس نیست، بلکه هم‌زمان نقش پژوهشگر، تولیدکننده دانش، تربیت‌کننده نیروی متخصص، مشاور علمی و در بسیاری از موارد مدیر و مجری پروژه‌های مهم ملی را بر عهده دارد. کیفیت آموزش پزشکان، مهندسان، معلمان، مدیران و سایر متخصصان کشور به‌طور مستقیم با توانمندی، انگیزه و شرایط حرفه‌ای اعضای هیأت علمی گره خورده است.

رییس مرکز جذب و امور اعضای هیأت علمی و نخبگان وزارت بهداشت تصریح کرد: تضعیف وضعیت اقتصادی استادان دانشگاه در نهایت می‌تواند به کاهش کیفیت آموزش، افت فعالیت‌های پژوهشی و تشدید روند مهاجرت نخبگان منجر شود؛ موضوعی که آثار آن در بلندمدت بر توسعه کشور قابل مشاهده خواهد بود.

استاد گروه طب اورژانس دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به مسیر دشوار و طولانی ورود به حرفه هیأت علمی خاطرنشان کرد: دستیابی به مرتبه عضویت هیأت علمی مستلزم سال‌ها تحصیل، پژوهش و رقابت علمی است. بسیاری از اعضای هیأت علمی تا اواخر دهه سوم یا حتی چهارم زندگی به ثبات شغلی دست نمی‌یابند و بخش قابل توجهی از عمر خود را صرف کسب دانش و مهارت‌های تخصصی می‌کنند. این در حالی است که افراد با همین سطح از تحصیلات و توانمندی، در بسیاری از موارد می‌توانند در بخش خصوصی یا خارج از کشور از فرصت‌های درآمدی به‌مراتب بالاتری برخوردار شوند.

وی ادامه داد: چنانچه فاصله درآمدی میان فعالیت دانشگاهی و سایر فرصت‌های شغلی بیش از حد افزایش یابد، دانشگاه‌ها به تدریج توان جذب و نگهداشت نیرو‌های توانمند و نخبه را از دست خواهند داد؛ مسئله‌ای که می‌تواند آینده علمی کشور را با چالش‌های جدی مواجه کند.

رییس مرکز جذب و امور اعضای هیأت علمی و نخبگان وزارت بهداشت با بیان اینکه اعضای هیأت علمی سهم اندکی از جمعیت شاغلان کشور را تشکیل می‌دهند، اظهار داشت: بهبود حقوق این قشر، برخلاف برخی بخش‌های گسترده دولتی، بار مالی گسترده‌ای ایجاد نمی‌کند، اما آثار آن بر ارتقای کیفیت علمی، توسعه فناوری و تربیت سرمایه انسانی بسیار قابل توجه است. در واقع، هزینه‌کرد برای دانشگاه و نیروی علمی، سرمایه‌گذاری برای آینده کشور محسوب می‌شود.

جلیلی همچنین با اشاره به وضعیت اعضای هیأت علمی در کشور‌های مختلف گفت: بررسی نظام‌های آموزش عالی در کشور‌های توسعه‌یافته و حتی کشور‌هایی که با محدودیت‌های اقتصادی مواجه هستند نشان می‌دهد که جایگاه درآمدی اعضای هیأت علمی معمولاً در میان ۵ تا ۲۰ درصد بالای جامعه قرار دارد. این رویکرد ناشی از درک اهمیت نقش دانشگاه در توسعه ملی و حفظ سرمایه‌های انسانی است.

وی افزود: این در حالی است که برآورد‌ها نشان می‌دهد جایگاه درآمدی اعضای هیأت علمی در ایران فاصله قابل توجهی با این استاندارد‌ها دارد. همچنین بسیاری از پرداخت‌های جانبی که در سایر مشاغل دولتی و عمومی تحت عناوینی نظیر اضافه‌کار و مزایای مشابه وجود دارد، برای اعضای هیأت علمی تعریف نشده و دریافتی آنان عمدتاً محدود به حقوق مستمر درج‌شده در احکام کارگزینی است.

رییس مرکز جذب و امور اعضای هیأت علمی و نخبگان وزارت بهداشت با اشاره به شرایط استخدام اعضای هیأت علمی در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور اظهار داشت: تا زمستان سال گذشته، یک فرد دارای مدرک دکترای تخصصی (PhD) یا متخصص و فوق‌تخصص که به‌عنوان استادیار در دانشگاه‌های علوم پزشکی استخدام می‌شد، در قبال ۵۴ ساعت فعالیت هفتگی و با محدودیت‌های قانونی برای اشتغال در بخش خصوصی، دریافتی کمتر از ۲۵ میلیون تومان داشت؛ رقمی که در مقایسه با حجم مسؤولیت‌ها، تخصص و اهمیت مأموریت‌های آموزشی و پژوهشی بسیار محدود ارزیابی می‌شود.

وی در پایان تأکید کرد: انتظار انجام کامل و اثربخش تمامی وظایف آموزشی، پژوهشی، فناورانه، فرهنگی، اجرایی، درمانی و اجتماعی اعضای هیأت علمی بدون تأمین حداقل‌های معیشتی و ایجاد انگیزه‌های حرفه‌ای، انتظاری واقع‌بینانه نیست. حمایت از استادان دانشگاه در حقیقت حمایت از آینده علمی، سلامت، فناوری و توسعه کشور است.