رییس دانشگاه صنعتی امیرکبیر:

دانشگاه‌ها درباره چرایی کاهش ازدواج و فرزندآوری پژوهش کنند

رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تأکید بر ضرورت ورود علمی دانشگاه‌ها به مسائل اجتماعی، از مراکز آموزش عالی و پژوهشی خواست دلایل کاهش ازدواج و فرزندآوری در میان جوانان را به‌صورت دقیق بررسی کنند و گفت: افزایش سن ازدواج، کاهش نرخ فرزندآوری و تغییرات جمعیتی کشور از موضوعاتی است که نیازمند پژوهش‌های عمیق دانشگاهی و سیاست‌گذاری مبتنی بر یافته‌های علمی است.

کد خبر: ۱۴۱۱۰۹۵

چهارشنبه - ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ / June 03, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از دانشگاه صنعتی امیرکبیر، عباس سروش در «آیین تکریم خانواده ویژه مادران، پدران و مزدوجین دانشگاه در سال‌های ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵» با بیان اینکه موضوع خانواده تنها یک مسئله تک‌بعدی نیست، اظهار کرد: خانواده، جمعیت، ازدواج و فرزندآوری هر کدام به تنهایی یک موضوع مهم و قابل بررسی هستند و لازم است درباره آنها سخنرانی‌ها، پژوهش‌ها و مطالعات فراوانی انجام شود.

وی با اشاره به اهمیت جمعیت در اقتدار کشور‌ها افزود: یکی از مولفه‌های قدرت و اقتدار هر ملت، جمعیت آن است. متأسفانه روند جمعیتی کشور و به ویژه ترکیب سنی جمعیت نگران‌کننده به نظر می‌رسد.

رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر ادامه داد: امروز در جامعه با افزایش جمعیت سالمندان و کاهش تعداد جوانان مواجه هستیم و این موضوع از جنبه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و حتی ملی قابل تأمل است. در آینده نیرو‌های مولد و نان‌آور کاهش یافته و در مقابل جمعیت نیازمند مراقبت افزایش خواهد یافت.

سروش با تأکید بر اینکه باید به مسئله جمعیت از منظر یک «رسالت ملی» نگاه کرد، خاطرنشان کرد: همه ما باید نسبت به مولفه‌های اقتدار ملی حساس باشیم و در این زمینه احساس مسئولیت کنیم.

وی با مقایسه سبک زندگی امروز و گذشته گفت: در گذشته خانواده‌ها پرجمعیت‌تر بودند و ارتباطات خانوادگی گسترده‌تری وجود داشت. اگرچه زندگی با دشواری‌هایی همراه بود، اما صمیمیت، نشاط و پیوند‌های خانوادگی بیشتری در میان مردم دیده می‌شد.

رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر با بیان اینکه کاهش تعداد اعضای خانواده آثار متعددی بر جامعه دارد، اظهار کرد: از منظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نمی‌توان مزیتی برای کاهش جمعیت و کوچک شدن خانواده‌ها متصور شد و باید نسبت به پیامد‌های آن هوشیار بود.

وی همچنین با اشاره به برخی تغییرات فرهنگی در جامعه افزود: در سال‌های گذشته شرایط ازدواج متفاوت بود و جوانان با امکانات محدودتر زندگی مشترک خود را آغاز می‌کردند. امروز بخشی از سختگیری‌ها و توقعات در مسیر ازدواج افزایش یافته و همین مسئله در برخی موارد به تأخیر ازدواج منجر شده است.

وی در عین حال تأکید کرد: البته موضوع خانواده و فرزندآوری صرفاً با توصیه و نصیحت و دستور حل نمی‌شود و پیچیدگی‌های متعددی دارد. فناوری‌های نوین و شیوه‌های جدید ارتباطی نیز بر روابط خانوادگی اثرگذار بوده‌اند و باید برای استفاده از مزایای فناوری، بدون آسیب دیدن بنیان‌های فرهنگی و اجتماعی، برنامه‌ریزی کرد.

رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به اهمیت نهاد خانواده در جوامع مختلف اظهار کرد: خانواده یکی از مهم‌ترین ارکان هویت اجتماعی است و هر عاملی که موجب تضعیف این نهاد شود، می‌تواند پیامد‌های گسترده‌ای برای جامعه به همراه داشته باشد.

وی همچنین با بیان اینکه مسائل اقتصادی در تصمیم‌گیری جوانان برای ازدواج اثرگذار است، گفت: هرچند مشکلات اقتصادی و معیشتی واقعیت‌های موجود جامعه هستند، اما نباید اجازه داد اصل موضوع ازدواج را تحت‌الشعاع قرار دهد.

سروش افزود: ازدواج و فرزندآوری در مسیر طبیعی حیات انسان و استمرار نسل قرار دارد و باید شرایطی فراهم شود که جوانان بتوانند با آرامش بیشتری برای تشکیل خانواده تصمیم بگیرند.

وی با اشاره به تجربه ازدواج در سنین پایین‌تر در نسل‌های گذشته گفت: افزایش سن ازدواج به یکی از نگرانی‌های جدی جامعه تبدیل شده است و لازم است درباره علل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن مطالعات دقیق‌تری صورت گیرد.

رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر در بخش دیگری از سخنان خود بر نقش دانشگاه‌ها در بررسی مسائل اجتماعی تأکید کرد و گفت: دانشگاه‌ها، به ویژه دانشگاه‌های دارای ظرفیت‌های علوم انسانی و اجتماعی، باید به صورت علمی و پژوهشی به موضوعاتی همچون تأخیر در ازدواج و کاهش فرزندآوری بپردازند و دلایل این روند‌ها را بررسی کنند.

وی در پایان با تبریک اعیاد قربان و غدیر، ابراز امیدواری کرد که توجه به مسئله ازدواج و فرزندآوری در محیط‌های دانشگاهی و اداری افزایش یابد و شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مناسبی برای تشکیل خانواده و افزایش جمعیت در کشور فراهم شود.