کشاورزی سنتی با مصرف منابع کمتر، ۷۰ درصد غذای جهان را تأمین می‌کند

عضو پیوسته فرهنگستان علوم با مقایسه کشاورزی صنعتی و سنتی تأکید کرد کشاورزی دهقانی با مصرف منابع کمتر، ۷۰ درصد غذای جهان را تأمین می‌کند.

کد خبر: ۱۴۱۲۱۹۰

شنبه - ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ / June 06, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو به نقل از فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی،  عضو پیوسته فرهنگستان علوم، در یادداشتی با عنوان «زنجیره کشاورزی صنعتی و شبکه کشاورزی سنتی» با اقتباس از مقاله‌ای منتشرشده توسط گروه ETC، به مقایسه نقش، کارکرد و پیامدهای کشاورزی صنعتی و کشاورزی سنتی (دهقانی) در تأمین غذای جهان پرداخته و بر سهم بالای کشاورزی سنتی در تولید غذا و بهره‌وری بیشتر آن در مصرف منابع تأکید کرده است.

علیرضا کوچکی در این یادداشت می‌نویسد: کشاورزی صنعتی ۳۰ درصد غذایی را که در جهان مصرف می‌شود تولید می‌کند، اما برای این منظور ۷۰ تا ۸۰ درصد زمین‌های زراعی را به کار می‌گیرد تا در نهایت ۳۰ تا ۴۰ درصد غذا‌های با منشأ گیاهی را تولید کند.

به گفته وی، این نوع کشاورزی ۸۰ درصد انرژی فسیلی و ۷۰ درصد آبی را که در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، به خود اختصاص می‌دهد و سالانه ۴۴ تا ۵۷ درصد گاز‌های گلخانه‌ای حاصل از فعالیت‌های کشاورزی را تولید می‌کند. همچنین ۱۳ میلیون هکتار جنگل‌زدایی ناشی از این نوع کشاورزی است و سالانه ۷۵ میلیارد تن خاک سطحی را از بین می‌برد.

این عضو پیوسته فرهنگستان علوم با اشاره به نقش اقتصادی کشاورزی صنعتی تصریح می‌کند: زنجیره کشاورزی صنعتی ۱۵ درصد کل مواد غذایی مبادله‌شده در چرخه تجارت بین‌المللی و به عبارتی ۱۵ درصد غذایی را که در جهان تولید می‌شود کنترل می‌کند و بر بازار ۷ تریلیون دلاری خواروبارفروشی‌های جهان حاکمیت دارد؛ با این حال، حدود ۴.۳ میلیارد نفر را دچار سوءتغذیه یا چاقی کرده است.

کوچکی در ادامه به وضعیت کشاورزی سنتی یا دهقانی می‌پردازد و می‌نویسد: کشاورزی سنتی ۷۰ درصد غذای مصرفی جهان را تولید می‌کند که ۱۵ تا ۲۰ درصد آن در شهرها، ۱۰ تا ۱۵ درصد از طریق شکار و جمع‌آوری غذا، ۵ تا ۱۰ درصد از طریق ماهیگیری و ۳۵ تا ۵۰ درصد در مزارع تولید می‌شود.

وی می‌افزاید: این نوع کشاورزی تنها ۲۰ درصد انرژی‌های فسیلی و ۳۰ درصد آبی را که در کشاورزی مصرف می‌شود به کار می‌گیرد. کشاورزی دهقانی از تنوع زیستی به‌صورت پایدار استفاده می‌کند و در حقیقت ۸۵ درصد غذای تولیدی و مصرفی جهان در داخل مرز‌های کشور‌ها از این نوع کشاورزی حاصل شده و به مصرف می‌رسد.

عضو پیوسته فرهنگستان علوم همچنین تأکید می‌کند که کشاورزی دهقانی عمدتاً تنها منبع غذایی برای دو میلیارد نفری است که با گرسنگی یا فقر غذایی روبه‌رو هستند.

این یادداشت از مقاله زیر اقتباس شده است: With Climate Chaos, Who will feed us. The Industrial Food Chain or the Peasant Food Web? ETC Group on Erosion, Technology and concentration ۲۰۱۴