قزوین در آستانه بسته‌شدن پنجره جمعیتی/ هشدار درباره افت شدید نرخ باروری

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی قزوین با هشدار نسبت به کوچک‌شدن پنجره جمعیتی استان گفت: ۷۰ درصد جمعیت قزوین در سن کار هستند، اما این فرصت تا سال‌های ۱۴۱۵ تا ۱۴۲۰ رو به پایان می‌رود. به گفته او، نرخ باروری به زیر ۱.۲۴ رسیده و قزوین در مسیر سالمندی زودرس قرار دارد.

کد خبر: ۱۴۱۲۲۰۵

شنبه - ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ / June 06, 2026

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو علی رحمانی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی قزوین امروز در نشست شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان قزوین با ارائه تحلیل‌های آماری از وضعیت جمعیت، اظهار کرد: پنجره جمعیتی فرصتی طلایی، اما محدود است که مدیریت هوشمندانه این دوره حیاتی‌ترین اقدام برای تضمین توسعه پایدار استان در دهه‌های آینده به‌شمار می‌رود.

وی با بیان اینکه پنجره جمعیتی به مدتی اطلاق می‌شود که حداقل ۷۰ درصد جمعیت در سنین مولد ۱۵ تا ۶۴ سال قرار داشته باشند، گفت: در حال حاضر قزوین از این شاخص برخوردار است، به طوری که ۷۰ درصد جمعیت استان را نیروی مولد و ۸ درصد را سالمندان تشکیل می‌دهند، این وضعیت پتانسیل بالایی برای رشد اقتصادی از طریق دسترسی به نیروی کار فراهم کرده، اما نباید از این واقعیت غافل شد که این فرصت تا سال‌های ۱۴۱۵ تا ۱۴۲۰ به تدریج بسته می‌شود.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی قزوین یکی از چالش‌های اصلی استان را گذار از نرخ باروری مطلوب به سطوح بحرانی دانست و یادآور شد: نرخ باروری در استان که در گذشته چهار تا پنج فرزند بود، اکنون به زیر ۱.۲۴ رسیده، وضعیتی که حتی از میانگین کشوری نیز شتاب کاهنده بیشتری دارد.

رحمانی با ارایه یک پیش‌بینی نگران‌کننده بیان کرد: اگر با همین روند پیش برویم تا سال ۱۴۱۰ وارد سناریوی بحران خواهیم شد؛ جایی که نرخ باروری به زیر ۰.۵ می‌رسد و میزان مرگ‌ومیر از میزان موالید پیشی خواهد گرفت.

{$sepehr_key_15359}

وی عوامل این گذار جمعیتی را افزایش سطح تحصیلات، شهرنشینی، تغییر سبک زندگی، افزایش خانوار‌های تک نفره و تغییر الگوی ازدواج و دسترسی به روش‌های پیشگیری عنوان کرد و گفت: براساس گزارش ارائه شده سهم جمعیت شهری قزوین نیز با رشدی قابل توجه به ۸۰ درصد رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۰ این رقم به ۸۵ درصد نیز برسد، از این رو نیازمند برنامه‌ریزی دقیق برای زیرساخت‌های خدماتی و اشتغال خواهیم بود.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی قزوین با بیان اینکه قزوین استانی مهاجرپذیر است افزود: اگر چه موازنه مهاجرت برقرار است و استان ما هم مهاجر می‌پذیریم و هم مهاجر می‌فرستیم، اما ترکیب این مهاجرت نگران کننده است، مهاجرت نخبگان از قزوین به مراکز بزرگتری همچون تهران و البرز مشهود بوده در حالی که بیشتر نیرو‌هایی که به استان وارد می‌شوند، نیروی کارگری هستند، نکته قابل تامل اینکه مهاجرت معکوس در بازه‌های ۱۰ ساله بررسی شده و نزدیک به صفر است.

رحمانی با تاکید بر لزوم بازطراحی نظام حکمرانی جمعیتی، راهکار‌های عملیاتی پیشنهادی ارائه کرد و گفت: برای بهره‌برداری از باقیمانده فرصت پنجره جمعیتی، باید به سمت بازطراحی نظام مهارت‌آموزی، حمایت از کسب‌وکار‌های دانش‌بنیان، توسعه. صنایع سبز و گردشگری و تدوین برنامه اشتغال پایدار حرکت کنیم.

وی بر لزوم سیاست‌های حمایت از خانواده، بازطراحی سکونتگاه‌ها با تمرکز بر توسعه شهر‌های میانی استان و ایجاد نظام پایدار مراقبت از سالمندان تاکید و بیان کرد: تهیه نقشه راه جمعیت و ایجاد هماهنگی حداکثری میان آموزش، صنعت، رفاه و بهداشت، تنها راهی است که می‌تواند قزوین را از چالش سالمندی زودرس نجات داده و مسیر توسعه پایدار را هموار سازد.