وقتی نایلون گران می‌شود؛ ۵ راهکار برای کاهش هزینه خرید خانوار‌ها

افزایش هزینه‌های تولید در صنعت پتروشیمی پس از حمله دشمن صهیونی آمریکایی به برخی از مجتمه‌های پتروشیمی کشور و آسیب به آنها منجر به رشد قیمت نایلون، کیسه‌های پلاستیکی و بسیاری از اقلام بسته‌بندی منجر شده است. در چنین شرایطی، استفاده مجدد از پاکت‌ها، ساک‌های پارچه‌ای و پاکت‌های کاغذی می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌ها را از دوش خانوار‌ها و کسب‌وکار‌ها بردارد.

کد خبر: ۱۴۱۳۱۹۱

دوشنبه - ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ / June 08, 2026

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو؛ صنعت پتروشیمی یکی از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان مواد اولیه مورد نیاز صنایع پلاستیک و بسته‌بندی است. بسیاری از کالا‌های روزمره از جمله نایلون‌های فروشگاهی، کیسه‌های زباله، بسته‌بندی مواد غذایی، ظروف یکبار مصرف و محصولات مشابه به طور مستقیم به تولیدات پتروشیمی وابسته‌اند. به همین دلیل هرگونه افزایش هزینه تولید یا اختلال در تأمین مواد اولیه، دیر یا زود به بازار مصرف منتقل می‌شود.

فعالان بازار معتقدند پس از حمله دشمن صهیونی آمریکایی به زیرساخت‌های اقتصادی و مجتمع‌های پتروشیمی کشور، در صورت تداوم فشار بر این صنعت، قیمت مواد اولیه پلاستیکی سیر نزولی نخواد داشت؛ موضوعی که نه تنها بر هزینه تولیدکنندگان اثر می‌گذارد، بلکه هزینه زندگی روزمره مردم را نیز بالا می‌برد. در نگاه اول شاید افزایش قیمت یک کیسه پلاستیکی چندان مهم به نظر نرسد، اما وقتی این افزایش هزینه در میلیون‌ها خرید روزانه، فروشگاه‌ها، رستوران‌ها، واحد‌های صنفی و کسب‌وکار‌های اینترنتی تکرار شود، به یکی از عوامل رشد هزینه‌های جاری تبدیل خواهد شد.

در چنین شرایطی پنج راهکار عملی برای کاهش هزینه‌های خانوار‌ها و مدیریت مصرف پیشنهاد می‌شود.

۱- استفاده مجدد از نایلون‌ها و پاکت‌های سالم

نخستین و ساده‌ترین راهکار، استفاده مجدد از نایلون‌ها و پاکت‌های خرید است. بسیاری از خانواده‌ها پس از یک بار استفاده، کیسه‌های پلاستیکی را دور می‌اندازند؛ در حالی که همین کیسه‌ها می‌توانند چندین بار برای خرید، حمل کالا یا جمع‌آوری زباله مورد استفاده قرار گیرند.

به گفته کارشناسان، استفاده چندباره از هر کیسه پلاستیکی می‌تواند مصرف ماهانه خانوار‌ها را به شکل محسوسی کاهش دهد و هزینه‌های جانبی را کنترل کند.

۲- استفاده از ساک‌های پارچه‌ای

ساک‌های پارچه‌ای یکی از موفق‌ترین جایگزین‌های نایلون در بسیاری از کشور‌های جهان هستند. اگرچه خرید اولیه این ساک‌ها هزینه بیشتری نسبت به یک کیسه پلاستیکی دارد، اما دوام بالا و قابلیت استفاده مکرر باعث می‌شود در بلندمدت بسیار اقتصادی‌تر باشند.

در کشور‌های اروپایی بسیاری از شهروندان هنگام مراجعه به فروشگاه‌ها ساک شخصی خود را همراه دارند؛ اقدامی که مصرف پلاستیک را به میزان قابل توجهی کاهش داده است.

۳- استفاده از پاکت‌های کاغذی

پاکت‌های کاغذی می‌توانند بخشی از نیاز بازار را پوشش دهند. نانوایی‌ها، داروخانه‌ها، کتابفروشی‌ها و بسیاری از فروشگاه‌ها قادرند بخشی از بسته‌بندی‌های خود را با پاکت‌های کاغذی انجام دهند.

این پاکت‌ها قابلیت بازیافت بیشتری دارند و وابستگی کمتری به مواد اولیه پتروشیمی دارند. هرچند برای کالا‌های سنگین یا مرطوب گزینه ایده‌آلی نیستند، اما برای بخش مهمی از خرید‌های روزمره می‌توانند جایگزین مناسبی باشند.

۴- کاهش مصرف ظروف و محصولات یکبار مصرف

بخش قابل توجهی از مصرف پلاستیک در خانوار‌ها به ظروف یکبار مصرف، لیوان‌ها، قاشق و چنگال پلاستیکی و سایر اقلام مشابه مربوط می‌شود.

کارشناسان معتقدند استفاده از ظروف دائمی در مهمانی‌ها، محل کار و مصارف روزمره می‌تواند هزینه خانوار‌ها را کاهش داده و وابستگی به محصولات پلاستیکی را کمتر کند. در شرایط افزایش قیمت مواد اولیه، کاهش مصرف اقلام یکبار مصرف اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

۵- بهینه‌سازی بسته‌بندی و خرید‌های روزانه

بسیاری از فروشگاه‌ها و کسب‌وکار‌های اینترنتی از بسته‌بندی‌هایی استفاده می‌کنند که بیش از نیاز کالا است. بهینه‌سازی بسته‌بندی، حذف پلاستیک‌های اضافی و تشویق مشتریان به استفاده از ساک‌های چندبار مصرف می‌تواند بخشی از هزینه‌های زنجیره تأمین را کاهش دهد.

از سوی دیگر خانوار‌ها نیز می‌توانند با برنامه‌ریزی برای خرید‌های هفتگی و استفاده کمتر از کیسه‌های متعدد، مصرف پلاستیک را مدیریت کنند.

تجربه موفق کشور‌های دیگر

در بسیاری از کشور‌های توسعه‌یافته، افزایش هزینه مواد اولیه و نگرانی‌های زیست‌محیطی موجب شد دولت‌ها و مردم به سمت کاهش مصرف پلاستیک حرکت کنند.

در آلمان، هلند و کشور‌های اسکاندیناوی استفاده از ساک‌های پارچه‌ای به یک عادت عمومی تبدیل شده است. در ژاپن نیز بسیاری از فروشگاه‌ها برای ارائه کیسه پلاستیکی هزینه جداگانه دریافت می‌کنند؛ سیاستی که باعث شده مصرف‌کنندگان به استفاده از ساک‌های شخصی روی بیاورند.

نتیجه این سیاست‌ها کاهش وابستگی به پلاستیک‌های یکبار مصرف و کنترل بخشی از هزینه‌های مرتبط با بسته‌بندی بوده است.

فرصتی برای اصلاح الگوی مصرف

اگرچه افزایش قیمت محصولات پلاستیکی و نایلونی می‌تواند فشار بیشتری بر خانوار‌ها و کسب‌وکار‌ها وارد کند، اما این شرایط فرصتی برای اصلاح الگوی مصرف نیز محسوب می‌شود. استفاده مجدد از پاکت‌ها و نایلون‌های سالم، خرید ساک‌های پارچه‌ای، استفاده از پاکت‌های کاغذی در موارد ممکن و کاهش مصرف اقلام یکبار مصرف می‌تواند بخشی از هزینه‌های خانوار‌ها را کاهش دهد.

واقعیت این است که در شرایط افزایش هزینه مواد اولیه، هر پاکتی که چند بار بیشتر استفاده شود، هر ساک پارچه‌ای که جایگزین ده‌ها نایلون شود و هر پاکت کاغذی که بخشی از مصرف پلاستیک را کاهش دهد، به معنای صرفه‌جویی بیشتر برای خانوار‌ها و کاهش فشار بر زنجیره تأمین خواهد بود.

در نهایت، تجربه کشور‌های مختلف نشان می‌دهد عبور از شوک‌های قیمتی تنها با افزایش عرضه امکان‌پذیر نیست. مدیریت مصرف، استفاده مجدد از اقلام قابل استفاده و حرکت به سمت جایگزین‌های کم‌هزینه و پایدار می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد؛ راه‌حلی که هم به اقتصاد خانوار کمک می‌کند و هم وابستگی به محصولات پتروشیمی را کاهش می‌دهد.