آرامگاه شیخ علاءالدوله سمنانی به میراث فرهنگی واگذار شد

سرپرست میراث‌فرهنگی سرخه گفت: آرامگاه شیخ علاءالدوله سمنانی برای مرمت و بهره‌برداری به این اداره واگذارشد.

کد خبر: ۱۴۱۳۷۵۰

سه‌شنبه - ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ / June 09, 2026

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، حفاظت از بنا‌های تاریخی و میراث معنوی، یکی از مهم‌ترین ابزار‌های حفظ هویت فرهنگی و تاریخی هر جامعه به شمار می‌رود، در این میان، آثار برجای‌مانده از بزرگان علم، فرهنگ و عرفان اسلامی، علاوه بر ارزش‌های معماری، حامل بخشی از حافظه تاریخی و تمدنی کشور هستند و نقش مهمی در معرفی پیشینه فرهنگی ایران ایفا می‌کنند.

استان سمنان به واسطه برخورداری از ده‌ها اثر تاریخی، مذهبی و عرفانی، از جمله مناطق شاخص کشور در حوزه میراث فرهنگی محسوب می‌شود، وجود آرامگاه‌ها، خانقاه‌ها و بنا‌های ارزشمند مرتبط با مشاهیر و عرفای نامدار، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری فرهنگی و مذهبی در این استان فراهم کرده است.

کارشناسان حوزه میراث فرهنگی بر این باورند که نگهداری و احیای بنا‌های تاریخی تنها به حفظ کالبد فیزیکی آثار محدود نمی‌شود، بلکه اقدامی مؤثر در راستای انتقال مفاهیم فرهنگی، هویتی و تاریخی به نسل‌های آینده به شمار می‌رود.

از همین رو، مرمت و بهره‌برداری اصولی از این آثار همواره از اولویت‌های متولیان فرهنگی کشور بوده است. در سال‌های اخیر، برنامه‌ریزی برای ساماندهی و بازآفرینی بنا‌های تاریخی با هدف افزایش ماندگاری آثار، ارتقای زیرساخت‌های گردشگری و معرفی

ظرفیت‌های کمتر شناخته‌شده مناطق مختلف کشور، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته و بسیاری از آثار ارزشمند در مسیر احیا و بهره‌برداری قرار گرفته‌اند.

آرامگاه شیخ علاءالدوله سمنانی از جمله یادمان‌های برجسته عرفان اسلامی در ایران است که علاوه بر ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد معماری، از جایگاه ویژه‌ای در تاریخ تصوف و اندیشه اسلامی برخوردار است. این مجموعه تاریخی سالانه مورد توجه پژوهشگران، علاقه‌مندان به تاریخ و گردشگران فرهنگی قرار می‌گیرد.

در همین راستا، واگذاری این بنای ارزشمند به اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سرخه را می‌توان گامی مهم در مسیر حفاظت، مرمت و بهره‌برداری شایسته از یکی از مهم‌ترین آثار عرفانی استان سمنان دانست؛ اقدامی که زمینه حفظ این میراث ماندگار و معرفی هرچه بیشتر آن به نسل‌های آینده را فراهم خواهد کرد.

حسن عربی، سرپرست نمایندگی میراث‌فرهنگی سرخه، در جمع خبرنگاران، اظهار کرد: آرامگاه تاریخی شیخ علاءالدوله سمنانی با حضور نماینده اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان سرخه، دهیار روستای صوفی‌آباد و اعضای هیأت امنای این مجموعه تاریخی به اداره میراث‌فرهنگی شهرستان سرخه تحویل و واگذار شد.

وی افزود: بر اساس توافق انجام‌شده، این مجموعه تاریخی به مدت ۲۰ سال در اختیار اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان سرخه قرار گرفته تا اقدامات لازم برای حفاظت، مرمت و بهره‌برداری مناسب از آن انجام شود.

عربی با تأکید بر جایگاه برجسته این اثر تاریخی در میراث فرهنگی کشور بیان کرد: آرامگاه شیخ علاءالدوله بیابانکی سمنانی از جمله بنا‌های شاخص تاریخی ایران به شمار می‌رود که ساختار معماری ارزشمند آن یادگاری ماندگار از سده‌های هفتم و هشتم هجری قمری است.

وی خاطرنشان کرد: این مجموعه علاوه بر ویژگی‌های معماری و تاریخی، از منظر فرهنگی و معنوی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد و به‌عنوان نمادی از عرفان اسلامی و یادمانی از یکی از برجسته‌ترین عارفان ایرانی شناخته می‌شود.

سرپرست نمایندگی میراث‌فرهنگی سرخه گفت:آرامگاه شیخ علاءالدوله سمنانی در روستای صوفی‌آباد و در فاصله حدود ۱۲ کیلومتری جنوب غربی سمنان واقع شده و مدفن شیخ احمد بن محمد بیابانکی سمنانی، مشهور به شیخ علاءالدوله سمنانی است.

عربی اظهارداشت: بر اساس اسناد تاریخی، بنای اصلی این آرامگاه به دستور عمادالدین جمال‌الدین عبدالوهاب، وزیر سلطان محمد خدابنده، با خشت خام ساخته شد و در ادامه نیز خانقاهی به آن افزوده شد که مجموعه‌ای کم‌نظیر از معماری عرفانی ایران را شکل داده است.

وی بیان کرد: این مجموعه تاریخی از معدود آثار برجای‌مانده از معماری اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری قمری محسوب می‌شود و به همین دلیل از جایگاه ویژه‌ای در میان پژوهشگران تاریخ و معماری اسلامی برخوردار است.

سرپرست نمایندگی میراث‌فرهنگی سرخه ابراز داشت: ساختمان آرامگاه از دو بخش اصلی تشکیل شده است که بخش نخست آن فضایی مربع‌شکل با گنبدی بزرگ و شاخص را در بر می‌گیرد و پیرامون آن نیز اتاق‌ها و راهرو‌های متعددی ساخته شده است.

عربی افزود:بخش دوم بنا شامل ایوانی مرتفع و باشکوه در ضلع شرقی مجموعه است که با آجر ساخته شده و از مهم‌ترین جلوه‌های معماری این اثر تاریخی به شمار می‌رود.

وی تصریح کرد: اگرچه طاق بزرگ این ایوان در گذر زمان فروریخته است، اما همچنان بخش‌های باقی‌مانده آن گویای شکوه و عظمت معماری دوره ساخت بناست و توجه علاقه‌مندان به میراث فرهنگی را به خود جلب می‌کند.

سرپرست نمایندگی میراث‌فرهنگی سرخه تصریح کرد: مزار شیخ علاءالدوله سمنانی در خارج از ایوان قرار دارد و بر روی صفحه‌ای بزرگ دو سنگ قبر، یکی به صورت قائم و دیگری به شکل افقی، دیده می‌شود که بخشی از زندگی‌نامه و شرح احوال این عارف نامدار بر روی آنها حک شده است.

واگذاری این مجموعه تاریخی به اداره میراث‌فرهنگی شهرستان سرخه می‌تواند زمینه‌ساز اجرای طرح‌های حفاظتی، توسعه گردشگری فرهنگی و معرفی هرچه بیشتر ظرفیت‌های تاریخی و عرفانی استان سمنان در سطح ملی باشد.

{$sepehr_key_15616}