توسط محققان دانشکدگان فنی دانشگاه تهران صورت گرفت:

هوشمندسازی مسیریابی کشتی‌ها؛ گامی بلند در حمل‌ونقل دریایی پایدار و سبز

محققان دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، عملکرد سیستم ترابری دریایی را با استفاده از مدل ریاضی چندهدفه و فناوری‌های نوین ناوبری، ۵۴ درصد افزایش دادند.

کد خبر: ۱۴۱۴۱۰۰

چهارشنبه - ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ / June 10, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، پژوهشگران دانشگاه تهران در مطالعه‌ای تازه، با ارائه یک مدل برنامه‌ریزی عدد صحیح مختلط (MILP) چندهدفه برای منطقه «جزایر ائولی» در دریای تیرنی، موفق شدند توازنی بهینه میان شاخص‌های اقتصادی و زیست‌محیطی برقرار کنند.

این مدل که با راهنمایی دکتررضا توکلی مقدم، استاد دانشکده مهندسی صنایع، دانشکدگان فنی و دانشجو نگین نیازی، با تمرکز بر ویژگی‌های فنی موتور کشتی‌ها طراحی شده، مسیر جدیدی را برای کاهش مصرف سوخت و آلایندگی‌های کربنی در صنعت دریانوردی گشوده است.

در این پژوهش، یک مدل MILP با چهار هدف اصلی تدوین شده است که به‌طور هم‌زمان جنبه‌های اقتصادی و پایداری زیست‌محیطی را ارزیابی می‌کند.
یکی از ویژگی‌های برجسته این مطالعه، استفاده از پارامترهای فنی موتور اصلی کشتی‌ها از جمله قدرت موتور، ضریب بار و ظرفیت برای محاسبه دقیق میزان مصرف سوخت و انتشار دی‌اکسید کربن (CO2) است. کارایی مدل پیشنهادی در دو سناریوی مختلف و با بهره‌گیری از روش محاسباتی پیشرفته AUGMECON2 مورد آزمون قرار گرفت.
نتایج عددی حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد که استفاده از روش‌های ناوبری مدرن و به‌کارگیری انواع مختلف کشتی‌ها، می‌تواند عملکرد سیستم حمل‌ونقل را تا ۵۴.۴ درصد بهبود ببخشد.
این بهبود چشمگیر نه‌تنها منجر به بهینه‌سازی مصرف انرژی در ناوگان دریایی می‌شود، بلکه به‌طور مؤثری میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش داده و به اهداف توسعه پایدار در صنعت کشتیرانی کمک می‌کند.

یافته‌های این مقاله راهکارهای عملیاتی ارزشمندی را برای مدیران حوزه حمل‌ونقل دریایی فراهم می‌کند تا ضمن افزایش سودآوری، اثرات زیست‌محیطی فعالیت‌های خود را به حداقل برسانند.