تحلیلگر سیاسی آلمانی:

ایران قطعا یک دولت-تمدن یا امپراتوری در جهان چندقطبی خواهد بود

کنستانتین فون هافمایستر، نویسنده و رئیس رسانه Multipolar Press به چشم‌انداز ایران پس از جنگ در چندقطبی‌گرایی تمدنی و آغاز پایان نظم تک قطبی آمریکا پرداخت.

کد خبر: ۱۴۱۴۳۸۲

پنجشنبه - ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ / June 11, 2026

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، کنستانتین فون هافمایستر، نویسنده و رئیس رسانه Multipolar Press در گفت‌وگویی با میزبانی گروه آینده‌پژوهی دفتر مطالعات حکمرانی مرکز پژوهش‌های مجلس و اندیشکده فراسیاست، به چشم‌انداز ایران پس از جنگ در چندقطبی‌گرایی تمدنی و آغاز پایان نظم تک قطبی آمریکا پرداخت.

هافمایستر در ابتدا باتوجه به وضعیت کنونی میان ایران و آمریکا گفت: «به عقیده من هیچ آتش‌بس واقعی‌ای اکنون وجود ندارد. محاصره ایران توسط آمریکا که بر اساس تعاریف بین‌المللی یک اقدام جنگی محسوب می‌شود و حملات مداوم اسرائیل به لبنان که ظاهرا نقض توافق آتش‌بس است، هر گونه صلح را بی‌معنا کرده است. آمریکا در گذشته در جریان مذاکرات به ایران حمله کرده است و به‌‌ نظر می‌رسد که آمریکا ناتوان از پایبندی به توافق است و این به خاطر سیستم سیاسی دوقطبی یا شیزوفرنیک آن است؛ هر دولتی وعده‌های دولت قبل را نادیده می‌گیرد. مثلاً سیاست مهاجرتی دموکرات‌ها باعث شد ترامپ با رأی مردم سر کار بیاید، اما هر اقدام او توسط رئیس‌جمهور بعدی می‌تواند معکوس شود. به همین دلیل توافق با آمریکا حداکثر برای مدت یک دوره ریاست‌جمهوری معتبر است، نه بیشتر. نمونه‌اش توافق اوباما با ایران بود که ترامپ آن را پاره کرد.»

شباهت آمریکای فعلی به اواخر دوره امپراتوری روم

او با اشاره به نظریه افول غرب اشپنگلر گفت: «آمریکا به شدت می‌خواست سعی کند تا هژمون جهان یا پلیس جهانی باقی بماند، و این یکی از دلایلی است که آنها این همه درگیری را در سراسر جهان آغاز می‌کنند. آمریکا مانند یک امپراتوری رو به مرگ و مثل یک حیوان زخمی است. حیوانات زخمی بسیار خطرناک هستند، چون آنها بی‌دلیل حمله می‌کنند. این در مورد امپراتوری‌ها در طول تاریخ نیز صدق می‌کند و چیز جدیدی نیست. یک امپراتوری در حال زوال یا یک تمدن در حال زوال همیشه در خطرناک‌ترین مرحله خود است. دوره فعلی آمریکا بسیار شبیه به اواخر دوره امپراتوری روم است، زمانی که مثلاً در قرن سوم یا چهارم میلادی، اساسا در شهر روم فقط 20٪ رومی واقعی جمعیت داشت و 80٪ مردم آن را از خاور نزدیک و آفریقا تشکیل می‌دادند، مثل وضعیت بسیاری از مهاجران فعلی در غرب. در همان زمان، امپراتوری روم هنوز در تلاش برای گسترش و فتح سرزمین‌های جدید بود. فکر می‌کنم خیلی شبیه به چیزی است که در کل غرب اتفاق می‌افتد، اما به ویژه در ایالات متحده به عنوان نوعی امپراتوری رو به زوال درحال وقوع است.»

به گفته هافمایستر، ترامپ پس از موفقیت در ربودن مادورو در ونزوئلا تصور می‌کرد که می‌تواند همان کار را در سه یا چهار روز با ایران انجام دهد، اما شکست بزرگی خورد و اکنون در دام افتاده است: «ترامپ حالا در دام افتاده؛ هم نمی‌تواند حمله کند، چون ایران به اقتصاد جهانی ضربه می‌زند و هم نمی‌تواند عقب‌نشینی کند. بنابراین فکر می‌کنم او می‌خواهد وقت‌کشی کند چون نمی‌داند چه کار کند. بخشی از آن، دستکاری بازار است. مثل بازار سهام. هر بار که ترامپ می‌گوید با ایران مذاکره می‌کند،  قیمت نفت پایین می‌آید، چون بعد از آن همه سرمایه‌گذاران یا بازارهای مالی فکر می‌کنند که جنگ در حال کاهش خواهد بود که این بسیار عجیب است، زیرا او این حرف را حدود ۲۰ الی ۳۰ بار گفته است و آنها هنوز هم حرفش را باور می‌کنند. به نظر من کاملاً عجیب است. اکنون اگر ترامپ به ایران حمله کند، مانند کاری که در فوریه و مارس انجام داد، او می‌داند که ایران تلافی خواهد کرد و فکر می‌کنم آنها خیلی جدی تلافی خواهند کرد، به‌خصوص در برابر همه این کشورهای نفتی عربی و این به اقتصاد جهانی و بنابراین، اقتصاد آمریکا حتی بیشتر آسیب خواهد زد. بسیار غیرقابل پیش‌بینی است که ترامپ در مرحله بعد چه خواهد کرد. اما فکر می‌کنم در نهایت تنها یک راه خروج برای او وجود دارد. اساسا او باید با خواسته‌های ایران موافقت کند و چون این منطقی است که ایران تنگه هرمز را کنترل کند و حضور آمریکا در خاورمیانه کاهش یابد یا کاملاً بیرون رانده شوند.»

پایان تک قطبی‌گرایی آمریکا

او افزود: «جنگ اخیر از نظر فرجام‌شناسی بسیار مهم است، زیرا این آغاز پایان تک‌قطبی‌گرایی آمریکا است. ‌ همچون نمایشنامه فاوست گوته، شخصیت مفیستوفلس نماد شیطان است. مفیستوفلس با فاوست معامله می‌کند و اساسا نیرویی است که همیشه سعی می‌کند بدی کند، اما نتیجه همیشه خوب است. این تمثیل برای حمله ترامپ نیز صادق است. حال آمریکا که برای اثبات قدرت و نظم تک‌قطبی خود به ایران حمله کرد، کاملا خود را تضعیف کرده‌ و مرحله گذار به نظم چند قطبی با حضور ایران را رقم زده است. ترامپ دقیقاً برعکس آنچه می‌خواست به دست آورد و این کاملا به نفع ایران شد.»

هافمایستر همچنین با تبیین جایگاه ایران در جهان چندقطبی بیان کرد: «ایران در این جنگ اعتبار زیادی به دست آورده است. بسیاری در محافل چندقطبی و سنت‌گرا از جمله خود من، ایران را دست‌کم می‌گرفتیم. اما واکنش سریع و سخت ایران به حملات اسرائیل و آمریکا بسیار قدرتمند بود. کل جهان این صحنه را تماشا می‌کرد و درس می‌گرفت. در روسیه، مردم می‌بینند که ایران چگونه از خود دفاع می‌کند و این دفاع چقدر مؤثر است، تا حدی که آمریکا را فلج کرده است. روس‌ها که از حملات موشکی غرب به غیرنظامیان خود خشمگین هستند، اکنون می‌گویند که نه فقط به اهداف در اوکراین، بلکه باید مانند ایران پاسخ مستقیم به کشورهای غربی بدهند. ایران با دفاع مصمم خود، احترام زیادی از جهان کسب کرد و ثابت کرد که می‌توان در برابر غرب ایستادگی کرد. پیش از این، بسیاری فکر می‌کردند آمریکا شکست‌ناپذیر است، اما اکنون همه می‌بینند که اینگونه نیست. ایران قطعاً یک قطب در جهان چندقطبی خواهد بود؛ یک دولت-تمدن یا یک امپراتوری. کل نظام تک‌قطبی به دلیل اقدامات ایران بسیار سریع‌تر از قبل در حال فروپاشی است.»