نگاهي به آثار برجسته سينما و تلويزيون/

سريال امام علي (ع)؛ همچنان جاودانه در قلب تاريخ

مجموعه تلويزيوني امام علي (ع) هم حاوي شاخصه‌هاي استاندارد فني قابل ملاحظه‌اي است و هم شامل ويژگي‌هاي مضموني و داستان پردازي‌هاي عميق، جدي و مستند بر منابع تاريخي معتبر.

کد خبر: ۱۴۱۷۴۷

چهارشنبه - ۲۶ مرداد ۱۳۹۰ / August 17, 2011

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ تاريخ سينما و تلويزيون ما نمايانگر آثار چنداني در حوزه معارف شيعي نيست از دوران تيره و تاريك پيش ازانقلاب كه بگذاريم حتي دوران پس از انقلاب اسلامي نيز متاسفانه  كارنامه اي دارد سراسر غفلت و بي توجهي نسبت به اين حقايق تابناك و مقاطع مهم تاريخ مردم مسلمان گرچه هر از گاهي و به مدد مجاهدتي شخصي و دغدغه اي ايماني ناشي از تعهد شخص هنرمندان متعهد اتفاقاتي در اين حوزه رخ داده و بسيار هم چشمگير و ماندگار و اثر گذار و اميدبخش بوده اما اين حقيقت به هيچ وجه نافي مسئوليت ها و وظايف مديران رسانه هايي همچون سينما و تلويزيون طي سه دهه گذشته نبوده و نيست.

اما يكي از ارزشمندترين و ارجمندترين و شايد بتوان گفت زيباترين و مهمترين آثار پديد آمده طي سال هاي پس از انقلاب در حوزه رسانه ديني و مجموعه هاي نمايشي سريال تلويزيوني امام علي (ع) است به كارگرداني سيدداوود ميرباقري.

مجموعه تلويزيوني امام علي (ع) هم حاوي شاخصه هاي استاندارد فني قابل ملاحظه اي است و هم شامل ويژگي هاي مضموني و داستان پردازي هاي عميق، جدي و مستند بر منابع تاريخي معتبر به نحوي كه مجموعه سريال به خوبي و توانايي و قدرت و زيبايي و جذابيت و شوكت و پاكي و تعهد و سلامت، مخاطب را هم در جريان وقايع تاريخي صدر اسلام و به ويژه دوران اميرالمومنين علي (ع) قرار دهد و هم حظ و بهره اي زيبا شناسانه به لحاظ قابليت هاي بصري و جذابيت هاي روايي و ارجمندي هاي درام و تصوير براي او تدارك ببيند.

مجموعه امام علي (ع) فراتر و از وراي تمام جنبه هاي سخت افزاري و نرم افزاري داراي يك ويژگي منحصر به فرد است و اتفاقا بايد گفت همين ويژگي منحصر به فرد و خاص و مهم است كه حساب آن را الاحده مي سازد و بدان رنگ و روي ديگر مي بخشد و هويتي اصيل و اصالتي بي نظير براي آن به ارمغان مي آورد.

اما آن نكته مهم عبارت اند از حسي كه در فضاي سريال موج مي زند و فراتر از داستان و روايت و تاريخ و فن و بازيگري و جلوه و ديالوگ و فيلمنامه و ميزانسن و صحنه آرايي و طراحي چهره و لباس و لوكيشن و ديگر و ديگر از ابزارها و ادوات به مخاطب روح و هويتي منبعث از تابناكي يك حقيقت اصيل را تزريق مي كند.

اين حس و به اصطلاح هنري (آن) در مجموعه امام علي (ع) ظهور و بروزي روشن دارد و مخاطب را به شدت و درستي به خود درگير مي كند به نحوي كه در هنگام تماشاي مجموعه تلويزيوني امام علي (ع) در عين حال كه از همه ويژگي هاي استاندارد بصري و روايت هاي مستند تاريخي و فضاي هنرمندانه كار لذت مي برد اما دچار يك موقعيت عاطفي و يك علقه رواني و يك حس عميق و سرشار شيعي مي گردد.

شايد سوال مهم و اساسي اين باشد كه سازندگان سريال امام علي (ع) چگونه به چنين در گران بها و مرواريد ناب و جان تابناكي دست يافتند و چرا سريال هاي تاريخي ديگري كه چه بسا با همان نيت با همان امكانات و با صرف همان هزينه و بودجه و ساير عوامل ساخته شده اند به آن دست نيافته اند و به آن مرتبه از موفقيت نائل نگشتند.

اين سوال، سوال مهم و خطيري است سوالي است كه طرح درست آن و پاسخ درست به آن مي تواند راهگشاي بسياري از مشكلات ما در موضوع مجموعه هايي باشد كه بناست تاريخ و فراتر از آن هويت شيعي ما را به منصه ظهور و بروز تصويري برساند و صد البته پاسخ اين سوال كار دشواري است و شايد نه كار هر كس.

حقيقت آن است كه سريال امام علي (ع) با يك هويت يكپارچه و در يك سيستم واحد و يگانه و در اتمسفري از حب و عاطفه و در منظومه اي از تلاش و ممارست استاندارد به لحاظ شاخص هاي هنر تصوير به بار آمد و در اين راه از همه توان همه هنرمندان بهره جست و بسان چتري بلند بر افق مدار و شناخت بر دل و ديده همه هنرمندان در همه عرصه ها سايه افكند و آنگونه شد كه فرهاد فخر الديني هنرمند برجسته عرصه موسيقي به ميدان آمد و شاهكار موسيقي بي نظير و تكرار نشدن امام علي (ع)  را آفريد.

جمشيد مشايخي به ميدان آمد و نقش بي نظير و ماندگار شيخ كوفه را به زيبايي هر چه تمامتر رقم زد به نحوي كه ديگر در مخيله هيچ كس نمي گنجد كه كس ديگري در جاي ديگري و با متن ديگري بتواند اين نقش را حقيقي تر و بجاتر از اين بيافريند و ديگران از نقش آفرينان گرفته تا صحنه آرايان و از طراحان چهره گرفته تا فيلم برداران و بالاخره نويسنده و كارگرداني كه عمري را به طلبگي و ممارست و مشق كردن به نزد استاد تاريخ هنر و معرفت گذرانده؛ سيد داوود ميرباقري و نگارنده عنايت داشت كه هم از تاريخ نام برد و هم از هنر و هم از معرفت كه اگر هريك از اين سه ضلع هرم عاشقي در مجموعه امام علي (ع) نبود آستانه تلاش تمام آنان كه در اين راه بار يافته بودند فرو مي ريخت گرچه بي هيچ آسيبي به شأن و منزلت قدسي آسمانيان و نيكان و اهورائيان.

شايد بتوانيم از دل اين واژه ها پاسخ آن سوال مهم را دريابيم و اينكه در مجموعه تلويزيوني امام علي (ع) هم شناخت و مطالعه و تفقد و تسلط بر تاريخ و چم و خم آن، هم هنر و هنرورزي و آشنايي تام و تمام به كم و كيف آن و هم معرفت و محبتي رستاخيزي و آتشين به اصل و اصالت آن حقيقت ناب و جان تابناك يعني حضرت اميرالمومنين (ع) به چنين نتيجه و چنان دستاوردي منتهي و منجر شد.

درباره سريال ماندگار و بي نظير و خاطره انگيز امام علي (ع) باز هم خواهيم گفت و خواهيم نگاشت.