نگاهي به آيين عيد فطر در ايران و چند كشور اسلامي

عید فطر در کشورهای اسلامی جزو بزرگترین اعیاد مسلمانان به شمار می‌رود و جا دارد این عید مذهبی در کشور ما نیز پر رنگ‌تر از آنچه که هست، گرامی داشته شود.

کد خبر: ۱۴۳۶۳۹

سه‌شنبه - ۰۸ شهريور ۱۳۹۰ / August 30, 2011

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ همان‌گونه که به جا آوردن فرايض و آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در روزهاي اوليه و مياني در بين اقوام و ملل مختلف متفاوت و زيباست روزهاي پاياني آن نيز در بين اقوام مسلمان به شيوه‌هاي متفاوتي به اجرا گذاشته مي‌شود.

عید فطر در بسیاری از کشورهای مسلمان یک ضیافت سه روزه است آئین‌های آن در عین شباهت، از کشوری به کشور دیگر متفاوت است و وجود اين آئين‌ها و عدم استحاله آنها نشان دهنده فرهنگ و هويتي ريشه‌دار در ميان آنان است.

در ايران عید فطر حداکثر عید اسلامی ساده و عادی است و آئین‌های آن نیز به نماز عید فطر و تبریک معمولی عید خلاصه می‌شود اين درحالي است كه در ديگر كشورهاي اسلامي مراسم‌ها و آئین‌های سنتی بسیاری برای این عید وجود دارد.

عید «شکر» در ترکیه

عید سعید فطر یکی از اعیاد مهم در ترکیه است که به سبب حلاوت و شیرینی آن به «شکر بایرامی» (عید شکر) معروف است.

در عید فطر زیارت اهل قبور، پوشیدن لباس‌های نو، دید و بازدید خویشان و دوستان و آشنایان مرسوم است.

نماز عید فطر نیز با شکوه تمام و با حضور برخی سران سیاسی و دولتی ترکیه در مساجد محل در سراسر کشور برگزار می‌شود.

چند روز مانده به عید فطر خانه تکانی‌ها و پخت و پز شیرینی جات مخصوص عید در منازل شروع می‌شود و خریدهای عید به ویژه تهیه لباس‌های نو برای کودکان که از ویژگی‌های اعیاد بزرگ است، شور و شعف وصف ناپذیری را در مردم ترکیه ایجاد می‌کند.

شیرینی چنان نقش مهمی در روزهای خوش مردم ترکیه دارد که این واژه در ادبیات آنان نیز به گونه ای محسوس وارد شده است.

کسانی که به دید و بازدید عید می‌روند شیرینی، شکلات و راحت الحلقوم که ترک ها آن را با گونه‌هایی بسیار متنوع تهیه می‌کنند و به همین علت یکی از اقلام صادراتی این کشور نیز همین راحت الحلقوم هاست، هدیه می‌برند.

عید فطر و تعطیلات یک هفته‌ای دانشگاه‌های مالزی

در مالزی، عید فطر بیشتر به نام‌های هری رایا و یا عیدالفطری خوانده می‌شود. هری رایا در لغت به معنی «روز جشن» است؛ و برای اشاره به عیدهای اسلامی چون عید فطر و عید قربان به کار می‌رود.

معمولاً در شب پیش از عید فطر، خانواده‌های مالایی، به ویژه زنان خانه دار به تهیه غذاها و شیرینی‌های سنتی مخصوص این عید می‌پردازند.

در طول عید فطر، مرسوم است که مالایی‌ها لباس‌های سنتی و محلی را می‌پوشند؛ لباس سنتی مردان باجوملایو و لباس سنتی زنان باجوکورونگ یا باجوکبایا خوانده می‌شود. همچنین در بین مردان و زنان مسلمان مالزی مرسوم است که شال‌های سنتی موسوم به سونگت را در روزهای عید فطر بر شانه‌های خود بیندازند.

مسلمانان مالزی عموماً در روز و پس از طلوع آفتاب، در نماز عید فطر شرکت می‌کنند؛ پس از نماز زیارت اهل قبور مرسوم است. در زمان زیارت قبور، سوره یس از قرآن را می خوانند و برای آرامش روح مردگان دعا می‌کنند.

در ایام عید فطر، دانشگاه‌ها و مدارس مالزی یک هفته تعطیل است، هرچند ادارات و موسسات دولتی تنها دو روز تعطیل هستند. سابقاً تعطیلی عید فطر، دو هفته بود؛ که به دلیل بعضی مخالفت‌ها به یک هفته کاهش داده شد.

آداب و رسوم عید فطر در امارات

عيد فطر و قربان از بزرگترين‌اعياد مردم امارات عربي متحده و ديگر ساكنان مسلمان اين كشور محسوب مي‌شود.

شهروندان اماراتي در آخرين روزهاي ماه مبارك رمضان با خريد لباس نو و تغيير برخي از لوازم منزل به استقبال عيد سعيد فطر مي‌روند.

بر اساس يك سنت ديرينه مردم امارات عيد را در كنار اعضاي خانواده، دوستان و ديگر مسلمانان با شكرگزاري به درگاه خداوند سپري مي‌كنند.

مسلمانان اماراتي در روز نخست عيد فطر بعد از خوردن خرما و برخي شيريني هاي سنتي لباس‌هاي نوي خود را پوشيده و به مسجد مي‌روند تا نماز عيد فطر را اقامه كنند.

برگزاري جشن‌هاي مختلف در منازل و مكان‌هاي مختلف به همراه اعضاي خانواده، فاميل و دوستان و چراغاني اين مكان‌ها از ديگر سنت‌هاي مسلمانان پس از يك ماه روزه داري است.

بازي‌هاي دسته جمعي، نقاشي با حنا بر روي دست و داستان‌سرايي از ديگر مراسم‌هايي است كه در امارات عربي متحده در ايام عيد فطر برگزار مي‌شود.

عيد فطر در مصر و عربستان

در مصر، خانواده‌ها در خیابان‌ها و سواحل نیل گرد هم می‌آیند تا عید فطر را جشن بگیرند. آنها بر روی قایق‌های تفریحی مملو از جمعیت رود نیل که با چراغ های رنگارنگ آذین بندی می‌شود، با موسیقی سنتی مصر می‌رقصند و بچه‌ها در خیابان ها به آتش بازی مشغول مي شوند.

در عربستان سعودی، مردم خانه‌های خود را آذین بندی کرده و به تدارک غذاهای مجلل برای دوستان و خانواده‌هایشان مشغول می‌شوند.

برۀ کباب شده به همراه پلو و سبزیجات، غذای سنتی چنین روزی است. در ریاض، پایتخت عربستان، دولت مراسم جشنی تدارک مي بينند که با نماز عید آغاز شده و با هفت نمایش آتش بازی مجزا، کنسرت، اجرای تئاتر، شعرخوانی، رژه، و برنامه‌های ویژۀ زنان ادامه پیدا می‌کند.

در مناطق فلسطینی، بازار قدیمی شهر غزه مملو می‌شود از فروشندگان خیابانی و خانواده‌هایی که از آنان لباس‌های نو، میوه و ماهی نمک سود شده خریداری می‌کنند.